Mohaç Meydan Muharebesi (1526): Kanûnî ve Macaristan

Mohaç Meydan Muharebesi, 29 Ağustos 1526’da Macaristan’ın güneyinde Mohaç Ovası’nda Kanûnî Sultan Süleyman ile Macar Kralı II. Lajos arasında yapıldı. Osmanlılar yaklaşık iki saat süren savaşta kesin zafer kazandı, Lajos öldü ve Macar Krallığı çöktü.

Savaşa Giden Yol

Kanûnî Sultan Süleyman, 1520’de tahta çıktıktan sonra batıya yönelmeyi planladı. Önce 1521’de Belgrad’ı fethetti. Bu fetih, Macaristan’ın güney kapısı olan şehrin Osmanlı hâkimiyetine girmesi anlamına geliyordu. 1522’de Rodos fethedildi. Macar Krallığı iç çekişmeler, soylular ile kral arasındaki gerilim ve ekonomik zorluklarla boğuşuyordu. Kral II. Lajos genç ve tecrübesizdi. Kanûnî 1526 baharında İstanbul’dan ordusuyla yola çıktı. Pargalı İbrahim Paşa sadrazam olarak ordunun yönetiminde etkili isimlerden biriydi. Osmanlı ordusu Belgrad üzerinden Petervaradin ve Osijek’e ilerledi.

Macar Ordusunun Durumu

Macar ordusu yaklaşık 25-30 bin kişiydi ve komutanlığı Kalocsa Başpiskoposu Pál Tomori yürütüyordu. Ordunun hazırlığı geç yapılmış, Boğdan Voyvodası, Hırvatistan ve Bohemya’dan beklenen birliklerin bir kısmı zamanında gelememişti. Macar süvari şövalyeleri cesur fakat dağınık bir komuta yapısına sahipti. Osmanlı ordusu ise yaklaşık 60-70 bin kişilik, topçusu ve Yeniçeri piyadeleriyle güçlüydü. Kanûnî ordusunu dar bir alanda, tepe sıralarının ardında yerleştirerek Macarları açığa çekmeyi planladı.

Muharebenin Seyri

29 Ağustos öğleden sonra Macar süvarileri ilk hücumu yaptı. Osmanlı ön birlikleri geri çekilerek Macarları ana kuvvete doğru yönlendirdi. Osmanlı topçusu ve tüfekçileri zincirleme top atışlarıyla Macar süvarilerini çembere aldı. Macar ordusunun merkezi ve kanatları kısa sürede dağıldı. Yaklaşık iki saat süren savaşta Macar ordusunun büyük kısmı öldürüldü veya esir alındı. Kral Lajos kaçarken bir dereye düşüp zırhının ağırlığıyla boğuldu. Pál Tomori ve çok sayıda Macar soylusu, piskopos ve yönetici öldü. Osmanlı kayıpları ise nispeten düşüktü.

Savaşın Sonuçları

Mohaç’ın ardından Macar Krallığı iki kısma bölündü. Macar soylularının bir kısmı Habsburg arşidükü Ferdinand’ı, diğer kısmı Erdel Voyvodası Zápolya Yanoş’u kral ilan etti. Kanûnî Budin’e girdi ve Zápolya’yı Osmanlı himayesinde kral olarak tanıdı. 1541’de Budin Osmanlı eyaleti oldu. Macaristan’ın orta kısmı yaklaşık 150 yıl boyunca Osmanlı yönetiminde kaldı. Bu süreçte Habsburg ile Osmanlı arasında sınır mücadeleleri devam etti. Viyana Kuşatmaları yazısı bu mücadelenin ilerleyişini anlatır. Savaş, Orta Avrupa’nın siyasi haritasını değiştirdi ve Habsburg hanedanının Macaristan ile Bohemya’ya hâkim olmasına zemin hazırladı.

Kültürel ve Tarihî Hafıza

Macar tarihinde Mohaç, ulusal felaket olarak anılır; “Mohaç’tan beri daha kötüsü olabilirdi” deyimi bu tarihî kayıp hissini yansıtır. Türk tarihinde ise Kanûnî’nin Avrupa’daki zaferlerinin simgesidir. Matrakçı Nasuh’un minyatürleri savaşı ve Macaristan seferini görsel olarak belgeleyen önemli kaynaklardandır. Savaş alanında bugün Macaristan’da ulusal anıt ve milli hatıra parkı bulunur; hem Macar hem Türk ziyaretçiler tarafından ziyaret edilir. Bu da savaşın ortak hafıza alanı olarak yeniden yorumlanmasına olanak tanır.

Osmanlı’nın Orta Avrupa Politikası

Mohaç sonrasında Osmanlı, Macaristan’ı doğrudan idare etmek yerine ilk başta vasal krallık düzeni kurmayı denedi. Fakat Habsburg-Ferdinand’ın taht iddiası ve Macar soylularının bölünmüşlüğü bu düzeni zayıflattı. Osmanlı, 1541’de Budin’i doğrudan ilhak ederek eyalet yaptı. Bölgede Osmanlı yönetimi vergi, cizye ve timar sistemini uyguladı. Gayrimüslim cemaatlerin dinî özgürlüğü korundu ve Protestan mezhebi bu dönemde Macaristan’da gelişti. Osmanlı’nın Balkan ve Orta Avrupa’daki kalıcı varlığı, Kosova savaşları ile başlayan sürecin doruk noktası olarak okunur.

Kanûnî ve Hazırlık Süreci

Kanûnî’nin Macaristan seferi, Osmanlı’nın merkezî bürokrasisinin, lojistik gücünün ve topçu üstünlüğünün bir göstergesidir. Ordu için erzak ve mühimmat Belgrad ve Petervaradin gibi üslerde toplandı. Sava ve Drava nehirlerini geçmek için köprüler kuruldu. Sefer sırasında yağışlar ve çamur yolu yavaşlattı; yine de ordunun disiplini korundu. Macar tarafında ise Kral II. Lajos’un çağrısına soyluların kısmen cevap vermesi, Habsburg ve Bohemya’dan beklenen yardımın gelmemesi gibi nedenler, Macar savunmasının eksikliğini artırdı. Bazı Macar tarihçileri, Papa’nın ve diğer Avrupa krallarının yardım göndermemesini de bu yenilginin nedenlerinden sayar.

Mohaç Sonrası Taht Mücadelesi

Lajos’un çocuksuz ölümü Macar tahtını boş bıraktı. Habsburg Arşidükü Ferdinand, eşi Anna’nın hakkını öne sürerek tahta aday oldu. Erdel Voyvodası Zápolya ise Macar soylularının desteğiyle kral seçildi. İki taraf arasında yıllarca süren iç savaş, Kanûnî’nin 1529’da Viyana’ya yürümesine neden oldu. Kanûnî, Zápolya’yı destekledi ve onu Budin’de tahta çıkardı. Bu taht mücadelesi, Habsburg-Osmanlı rekabetinin ilk büyük örneği oldu. Daha sonra Osmanlı donanmasının Akdeniz’deki başarıları da bu rekabetin parçasıydı; Preveze Deniz Savaşı bu başarılardan biridir.

Savaş Alanı ve Müzecilik

Mohaç Ulusal Anma Parkı, 1976’da açılmış ve Macar ulusal hafızasında önemli bir yer tutan bir müze alanıdır. Ahşap sütunlar ve mezarlıklar savaşta ölen askerleri anar. Burada hem Macar hem Osmanlı ölüleri için anıtlar vardır. Park, her yıl düzenlenen anma törenlerine sahne olur. Bu uygulama, geçmiş çatışmaların ortak barış ve anma kültürüyle yeniden yorumlandığı örneklerden biridir.

Önceki ve Sonraki Seferlerle İlişki

Mohaç, Osmanlı’nın Orta Avrupa’daki ilerleyişinin en önemli halkalarından biridir. Aynı yılların Doğu cephesindeki gelişmeleri için Mercidâbık ve Ridâniye yazısı, Kanûnî’nin babası Yavuz’un fetihlerini anlatır. Sonraki yüzyılda Osmanlı’nın Avrupa’daki gerilemesi ise Karlofça Antlaşması ile resmen kayda geçmiştir. Bu uzun süreç, Mohaç’ın bir zirve noktası olduğunu gösterir.

Sıkça Sorulan Sorular

Mohaç Savaşı ne zaman yapıldı?

29 Ağustos 1526’da yapıldı.

Macar kralı nasıl öldü?

II. Lajos, kaçarken bir dereye düşüp zırhının ağırlığıyla boğuldu.

Savaş ne kadar sürdü?

Yaklaşık iki saat sürdü.

Mohaç’ın sonucu ne oldu?

Macar Krallığı çöktü, Budin Osmanlı eyaleti oldu ve Macaristan Habsburg-Osmanlı rekabetine sahne oldu.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 6 Mayıs 2026 · Kaynaklar: Kemalpaşazade, Tevârîh-i Âl-i Osman; Matrakçı Nasuh, Süleymannâme; TDV İslâm Ansiklopedisi, "Mohaç Savaşı" ve "Kanûnî Sultan Süleyman" md.; Halil İnalcık, The Ottoman Empire: The Classical Age

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

• İman nedir, kısaca nasıl tanımlanır?
• İmanın şartları kaçtır ve nelerdir?
• Âmentü duası nedir, ezberlemek şart mıdır?
• İman ile İslam arasında fark var mıdır?
• Kelime-i şehâdet nedir, söyleyen Müslüman olur mu?

Bu içerik nasıl hazırlandı? →