Namazda Hangi Sureler Okunur? Kısa Sure Önerileri ve Uygulama
Namazda Fatiha'dan sonra hangi sureler okunur? Kısa sure önerileri, vakitlere göre tıvâl, evsât ve kısâr mufassal sureler, ardışık okuma, imam için ölçü ve yeni başlayanlar için tavsiyeler anlatılıyor.
- Zamm-ı sure nedir?
- Mufassal bölümler ve vakitler
- Yeni başlayanlar için öneriler
Namazda Fatiha’dan sonra herhangi bir sure veya en az üç kısa ayet okunabilir. Sünnete göre sabah ve öğlede Hucurât’tan Bürûc’a kadar olan tıvâl-i mufassal, ikindi ve yatsıda Bürûc’tan Beyyine’ye kadar evsât, akşamda Beyyine’den Nâs’a kadar kısâr-ı mufassal sureleri okunması uygundur. Yeni başlayanlar için Fil, Kureyş, Mâûn, Kevser, Kâfirûn, Nasr ve İhlâs önerilir.
Zamm-ı sure nedir?
Fatiha’dan sonra okunan sureye zamm-ı sure (ek sure) denir. Hanefî mezhebinde farz namazların ilk iki rekâtında, nafile ve vitirin her rekâtında zamm-ı sure okumak vaciptir; en az üç kısa ayet veya bir uzun ayet kâfidir. Şâfiî ve Hanbelî mezheplerinde ise sure okumak sünnettir. Kur’an’ın son bölümü olan mufassal surelere kısa ve rahat okunabildikleri için tercih edilir. Hz. Peygamber’in vakitlere göre farklı uzunlukta sure okuduğu rivayetlerde belirtilir (Nesâî, İftitâh; Ebû Dâvûd, Salât). Bu uygulama, namazın hem huşuyla hem de cemaate zorluk çıkarmadan kılınmasını amaçlar.
Mufassal bölümler ve vakitler
- Tıvâl-i mufassal (Hucurât-Bürûc): Sabah ve öğle namazlarında okunması sünnettir. Örnek: Hucurât, Kâf, Rahmân, Vâkıa, Mülk, Nebe’, Târık, Bürûc.
- Evsât-ı mufassal (Târık-Beyyine): İkindi ve yatsıda okunur. Örnek: Şems, Leyl, Duhâ, İnşirah, Tîn, Alak.
- Kısâr-ı mufassal (Beyyine-Nâs): Akşam namazında okunur. Örnek: Zilzâl, Âdiyât, Kâria, Tekâsür, Asr, Hümeze, Fil, Kureyş, Mâûn, Kevser, Kâfirûn, Nasr, Tebbet, İhlâs, Felak, Nâs.
- Yolculukta ve acelede: Hepsinde kısa sureler okunabilir.
Bu ayrım Hanefî fıkhında sünnet olarak ele alınır; imam cemaatin durumunu gözeterek kısaltabilir. Hz. Peygamber de “İnsanlara namaz kıldırdığınızda kısa tutun; çünkü içlerinde hasta, zayıf ve ihtiyaç sahibi vardır” buyurmuştur (Buhârî, İlim; Müslim, Salât).
Yeni başlayanlar için öneriler
Namaz kılmaya yeni başlayanlar önce Fatiha ve birkaç kısa sureyi ezberlemelidir. Başlangıç için uygun olanlar: İhlâs (4 ayet), Kevser (3 ayet), Nasr (3 ayet), Kâfirûn (6 ayet), Fil (5 ayet), Kureyş (4 ayet), Mâûn (7 ayet), Asr (3 ayet). Bu surelerin hepsi kolay ezberlenir ve Hz. Peygamber döneminden beri okunmaktadır. Zamanla Tekâsür, Hümeze, Şems, Duhâ gibi surelere geçilebilir. Fatiha ve ikinci sure ezberlendikten sonra Âyetü’l-Kürsî ve Bakara’nın son ayetleri gibi bölümler namaz sonrasında okunmak üzere öğrenilebilir. Her rekâtta farklı sure okumak, huşuyu artırır; fakat aynı sureyi tekrar etmek de caizdir.
Sure sırası ve ardışıklık
Hz. Peygamber’in namazda sureleri Mushaf sırasına göre okuduğu yönünde rivayetler vardır; ancak sıraya uymamak da caizdir. Hanefî mezhebinde bir rekâtta bir sureyi okuyup ikinci rekâtta sıradaki sureyi okumak ve arada bir sure atlamak mekruh sayılmaz; ancak sıraya uymak daha güzeldir. Aynı rekâtta iki sure okumak, özellikle nafile namazlarda caizdir. Ayrıca bir surenin ortasından başlamak veya bitirmeden bırakmak da caizdir; fakat tamamını okumak daha faziletlidir. Hz. Peygamber cuma sabahı namazında Secde ve İnsan surelerini, cuma namazında Cuma ve Münâfikûn surelerini okurdu (Müslim, Cum’a). Bayram namazlarında ise A’lâ ve Gâşiye sureleri tercih edilirdi (Müslim, Cum’a). Kıraat konusunun ayrıntısı için namazda Kur’an okumak: kıraat miktarı ve hataları yazısı okunabilir.
İmam ve cemaat için ölçü
İmam, cemaatin durumunu gözetmelidir. Hz. Peygamber, Muâz b. Cebel’in uzun sure okuyarak cemaati yorması üzerine onu uyarmış ve “Ey Muâz, fitneci mi olacaksın?” diyerek Şems, Duhâ, Leyl gibi surelerle kılmasını söylemiştir (Buhârî, Ezân; Müslim, Salât). Bu hadis, imamın kısa ve ölçülü okuma sorumluluğunu gösterir. Yalnız kılan kişi dilediği kadar uzatabilir. Teravih gibi özel namazlarda cemaat rızasıyla daha uzun sureler okunabilir. Kadınlar ve ev ortamındaki kişiler için de aynı kolaylık ilkesi geçerlidir. Okunacak surelerin anlamını bilmek huşuyu artırır.
Kıraat ve Fatiha ile ilişkisi
Sure okumadan önce Fatiha’nın doğru okunması esastır; bu konuda namazda Fatiha’yı unutmak veya yanlış okumak yazısı faydalıdır. Sure ve dua metinlerinin okunuşu için namazda okunan sureler ve dualar yazısı, ellerin ve ayakların konumu için namaz kılarken ellerin ve ayakların durumu yazısı, kadın ve erkek namazı farkları için kadın ve erkek namazı arasındaki farklar yazısı ve rükû ile secde için namazda rükû ve secdenin doğru yapılışı yazısı okunabilir.
Sonuç
Namazda okunacak sure seçiminde temel ölçü, kolaylık ve ölçülülüktür. Vakitlere göre mufassal sureleri bilmek sünnete uygunluk sağlar; yeni başlayanlar için kısa sureler yeterlidir. İmam, cemaatin durumunu gözetmeli; yalnız kılan, huşusunu artıracak surelere yönelmelidir.
Sure ezberlemeyi bir plana bağlamak, bu süreci kolaylaştırır: haftada bir kısa sure ezberlemek ve anlamıyla birlikte öğrenmek, birkaç ay içinde geniş bir repertuvar oluşturur. Ailece birlikte ezberlemek ve birbirini dinlemek, çocuklarda da ibadet sevgisi uyandırır. Bu çaba, namazı mekanik bir tekrar olmaktan çıkarıp bilinçli bir ibadete dönüştürür.
Sıkça Sorulan Sorular
Namazda en çok hangi sureler okunur?
İhlâs, Kevser, Nasr, Kâfirûn, Fil, Kureyş, Mâûn ve Asr gibi kısa sureler en yaygındır.
Sabah ve akşamda hangi sureler tercih edilir?
Sabah ve öğlede tıvâl-i mufassal, ikindi ve yatsıda evsât, akşamda kısâr-ı mufassal sureler sünnettir.
Aynı sure tekrar okunabilir mi?
Evet, caizdir. Farklı sureler okumak huşuyu artırabilir ama tekrar yasak değildir.
İmam ne kadar uzun okumalı?
Cemaatin durumu gözetilerek kısa ve ölçülü okumalıdır. Hz. Peygamber, uzatan imamı uyarmıştır.
Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: Buhârî, Ezân; Müslim, Salât; Ebû Dâvûd, Salât; Nesâî, İftitâh; TDV İslâm Ansiklopedisi, "Mufassal" ve "Kıraat" maddeleri; el-Mevsılî, el-İhtiyâr; Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal
İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular
80 sorunun tamamı →Bu içerik faydalı oldu mu?
Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.
Kaynakça
- Buhârî, Ezân; Müslim, Salât
- Ebû Dâvûd, Salât; Nesâî, İftitâh
- TDV İslâm Ansiklopedisi, "Mufassal" ve "Kıraat" maddeleri
- el-Mevsılî, el-İhtiyâr
- Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal
Genel kaynaklarımız için Kaynakça sayfasına bakınız. Fetva için: Diyanet İşleri Başkanlığı, Alo 190.