Namazda Selam Vermeyi Unutmak ve Sonradan Hatırlamak

Namazda selam vermeyi unutan kimse, konuşma gibi namazı bozan bir şey yapmadan hatırlarsa hemen oturup selam verir. Hanefî mezhebinde selam vaciptir; unutulursa sehiv secdesi gerekir. Şâfiî, Mâlikî ve Hanbelî mezheplerinde ise selam rükündür ve yeniden verilmesi şarttır.

Selamın Namazdaki Yeri

Hz. Peygamber, “Namazın anahtarı temizliktir (abdest), namaza girişi tekbirdir, çıkışı ise selamdır” buyurmuştur (Ebû Dâvûd, Tahâret; Tirmizî, Tahâret). Bu hadis, selamın namazdan çıkış aracı olduğunu gösterir. Hanefî mezhebi, son oturuşun farz, selamın ise vacip olduğunu söyler; çünkü farz olan, namazdan çıkış niyetiyle bir fiilin yapılmasıdır. Diğer mezhepler selamı bizzat rükün kabul eder. Bu nedenle selamın unutulması durumunda mezhebe göre sonuçlar farklılaşır.

Hemen Hatırlamak

Selam vermeden ayağa kalkan veya selamı unuttuğunu hemen fark eden kişi, konuşmadığı, yemediği, içmediği ve namazı bozacak başka bir şey yapmadığı sürece geri oturup selam verebilir. Hanefî mezhebinde bu halde selam verdikten sonra sehiv secdesi yapılır; çünkü vacip olan selamın geciktirilmesi sehiv gerektirir. Eğer kişi son oturuşu yapmış, ancak selam vermeden kalkmışsa ve beşinci rekata kalkmışsa, rekatın secdesinden önce hatırlarsa hemen oturup selam verir. Secdeyi de yapmışsa, durum farklıdır ve ilave rekat nafile hâline getirilir.

Uzun Süre Geçerse

Selamı unutup başka bir işe girişen, örneğin konuşan veya kıbleden dönen kişi için Hanefî mezhebinde namaz sahih sayılır, çünkü farz olan son oturuş yapılmıştır; ancak vaciplerin terki sebebiyle ihtiyaten namazı iade etmek uygundur. Şâfiî, Mâlikî ve Hanbelî mezheplerinde selam rükün olduğu için, uzun süre geçmeden hatırlanırsa selam verilip tamamlanır; uzun süre geçmişse namaz yeniden kılınır. Kısa sürenin ölçüsü, genellikle kişinin henüz mescitten çıkmaması ve bozucu bir şey yapmamasıdır. Hz. Peygamber’in Zülyedeyn olayında iki rekatta selam verip konuşmasına rağmen, sonradan namazı tamamlaması da bu konudaki esnekliğe işaret eder (Buhârî, Sehv; Müslim, Mesâcid).

Son Oturuşun Unutulması

Son oturuş farz olduğu için, dördüncü rekattan sonra oturmadan beşinci rekata kalkan kişi, beşinci rekatın secdesine varmadan hatırlarsa hemen geri oturur, Ettehiyyât’ı okur, selam verir ve sehiv secdesi yapar. Beşinci rekatın secdesini yaparsa, Hanefî mezhebinde namaz farz olan oturuşun terki sebebiyle bozulur ve kişi baştan kılar. Bu ayrıntı, şüpheli durumlarda rekat sayısını şaşıranların sıkça karşılaştığı bir meseledir. Rekat sayısı şüphesi için ayrı bir yazı mevcuttur.

Cemaatte Selam

İmama uyan kimse, imamdan önce selam veremez; imamla birlikte veya hemen ardından selam verir. İmamdan önce selam veren kişi namazı bozmuş olabilir; bu durumda imamın selamından sonra tekrar selam vermesi ve namazı tamamlaması gerekir. Mesbuk ise imamın selamından sonra selam vermez, kaçırdığı rekatları kılar. Selamın sağa ve sola, “Es-selâmü aleyküm ve rahmetullâh” ifadesiyle ve yüzü omuzlara doğru çevirerek verilmesi sünnettir. Selam verirken niyet olarak yanındaki cemaati ve melekleri düşünmek güzel bir adettir.

• Son oturuşta Ettehiyyât, salavat ve dualardan sonra mutlaka selam verin.
• Şüphe durumunda rekat sayısına dikkat ederek namazı tamamlayın.
• Selamı unuttuğunuzu fark ederseniz hemen oturun, çok beklemeyin.

İmamdan önce hareket etme konusu için namazda imamdan önce hareket etmek, kamet için kamet nasıl getirilir, uyku sebebiyle namazı kaçırma için namaz vakti çıkmadan uyuyakalmak, Peygamber’in namaz şekli için Hz. Peygamber’in namaz kılışı ve sütre meselesi için namaz kılarken önünden geçmek yazıları incelenebilir.

Pratik Örnekler

Örnek bir durumda sabah namazının ikinci rekatında Ettehiyyât, salavat ve dualar okunmuş, kişi selam vermeyi unutarak ayağa kalkmıştır. Kalktığını fark eder etmez geri oturup selam verirse, Hanefî mezhebine göre sehiv secdesi yapar ve namaz tamamlanır. Başka bir örnekte kişi selamdan hemen sonra yanındakiyle konuşmuş ve sonra selamı vermediğini hatırlamıştır; bu durumda konuşma namazı bozucu olduğu için bozulan kısmın hükmü mezhebe göre belirlenir. Böyle şüpheli durumlarda en güvenli yol, namazı yeniden kılmaktır. Zaten bu kadar küçük bir hatanın telafisi zor değildir ve kişiyi vesveseye sürüklememelidir.

Sehiv Secdesinin Yapılışı

Selamı geciktiren kişi, hatırladığında önce selam verir, ardından iki sehiv secdesi yapar, sonra teşehhüd (Ettehiyyât), Salli-Barik ve Rabbena dualarını okuyup tekrar selam verir. Bu işlem, vacibin terkini telafi eder. Şâfiî mezhebinde ise sehiv secdesi selamdan önce, son oturuşun sonunda yapılır. Her iki uygulama da sahih rivayetlere dayanır ve bağlı olunan mezhebe göre tercih edilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Selam vermek farz mıdır?

Hanefî mezhebinde namazdan selamla çıkmak vaciptir; Şâfiî, Mâlikî ve Hanbelîlerde ise farz (rükün) kabul edilir.

Selamı unutup kalkarsam ne yaparım?

Konuşmadan ve namazı bozacak bir şey yapmadan hatırlarsam geri oturup selam veririm; Hanefîlerde ayrıca sehiv secdesi yapılır.

Uzun süre geçtikten sonra hatırlarsam?

Hanefî mezhebinde son oturuş yapılmışsa namaz sahih sayılır ancak vacip terk edildiği için ihtiyaten tekrar kılmak uygundur. Şâfiîlerde ise selam rükün olduğundan yeniden kılınır.

Son oturuşu da unutmuşsam?

Son oturuş farzdır. Oturuş yapılmadan kalkılmışsa ve beşinci rekatın secdesi yapılmadan hatırlanırsa dönülüp oturulur; aksi halde namaz bozulur.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 7 Ekim 2026 · Kaynaklar: Buhârî, Ezân ve Sehv; Müslim, Mesâcid; Ebû Dâvûd, Salât (selam namazın çıkışıdır); TDV İslâm Ansiklopedisi, "Selâm" ve "Sehiv" maddeleri; Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

• İman nedir, kısaca nasıl tanımlanır?
• İmanın şartları kaçtır ve nelerdir?
• Âmentü duası nedir, ezberlemek şart mıdır?
• İman ile İslam arasında fark var mıdır?
• Kelime-i şehâdet nedir, söyleyen Müslüman olur mu?

Bu içerik nasıl hazırlandı? →