Namaz Kılarken Önünden Geçmek: Sütre Meselesi

Bu yazıda öğrenecekleriniz

Hadislerdeki Dayanak
Sütrenin Ölçüsü
Geçmenin Hükmü ve Mesafe

Sütre, namaz kılanın önüne konulan, geçişi engelleyen bir işarettir. Namaz kılanın önünden geçmek, secde yeri çizgisinde ise mekruh ve günahtır. Hz. Peygamber, bunun günahını bilenin kırk (gün, ay veya yıl) beklemeyi tercih edeceğini bildirmiştir. Cemaatte imamın sütresi cemaat için de sütre sayılır.

Hadislerdeki Dayanak

Ebû Cuheym’in rivayetine göre Hz. Peygamber şöyle buyurmuştur: “Namaz kılanın önünden geçenin ne kadar günah işlediğini bilseydi, önünden geçmektense kırk (gün, ay ya da yıl) beklemeyi tercih ederdi” (Buhârî, Salât; Müslim, Salât). Raviye göre kırk ifadesinin birim açıklanmamıştır; bu da vurgunun şiddetini gösterir. Başka bir hadiste “Sizden biri insanlardan onu geçmeye engel olan bir şeye doğru namaz kılarken biri önünden geçmek isterse onu itsin” (Buhârî, Salât) buyrulur. Ayrıca “Biriniz namaz kılarken önüne bir sütre koysun, yarım ok kadar da olsa” (Müslim, Salât) ifadesi sütrenin önemini gösterir.

Sütrenin Ölçüsü

Hanefî mezhebinde sütrenin yüksekliği en az bir arşın (yaklaşık 40-50 santimetre), kalınlığı ise parmak kalınlığı kadar olmalıdır. Sütre namaz kılanın sağ veya sol kaşı hizasına yakın dikilir ve doğrudan karşıya konulmaz; bu, put ibadeti benzerliğinden kaçınmak içindir. Sütre olarak değnek, duvar, direk, sandalye, çanta gibi eşyalar kullanılabilir. Sütre ile namaz kılan arasında üç arşına kadar bir mesafe bırakılır. Şâfiî mezhebinde sütre ile namaz kılan arasında üç zira mesafe gözetilir. Geçmenin yasak olduğu alan, sütrenin bulunmadığı durumda secde yerinin ilerisindeki bölgedir.

Geçmenin Hükmü ve Mesafe

Hanefî mezhebine göre sütresi olmayan veya sütre dışında bir yerden geçen kimse için sınır, namaz kılanın secde yerinin ötesidir. Yani kişi secde yerinin ilerisinden geçerse günah işlemez; secde yeri içinden geçerse günahkâr olur. Alimler bu sınırı bazen “iki-üç arşın” veya “kıyamda iken baktığı yer” şeklinde tarif etmişlerdir. Büyük camilerde ise namaz kılanların önünden geçmek gerektiğinde, mümkünse arkadan dolaşılır; mümkün değilse hızlı ve dikkatli şekilde geçilir. Hanefî fıkhında zaruret hâlinde geçmek caiz görülmüştür.

Namaz Kılanın Yapması Gerekenler

Namaz kılan kişi, önünden geçilmesini engellemek için sütre kullanabilir veya geçişe uygun olmayan bir yer seçebilir. Geçen kişiyi namazını bozmadan kolunu veya başını hareket ettirerek engellemeye çalışabilir; ancak aşırı hareket namazı bozar. Namaz kılan, önünden geçen kişiye sert bir tepki göstermez, çünkü bu huşûsunu bozar. Sütre kullanmanın en kolay yolu duvara yakın veya direğin yanında namaz kılmaktır. Camilerde saf içinde namaz kılanın önü zaten önündeki safın sırtıdır ve bu kapsamdadır.

Önünden Geçenlerin Namazı Bozup Bozmadığı

Müslim’de geçen bir rivayete göre, önünden kadın, eşek ve siyah köpek geçerse namaz bozulur (Müslim, Salât). Hz. Âişe bu rivayete itiraz ederek Hz. Peygamber’in namaz kıldığı sırada kendisinin yatakta uzanmış olduğunu belirtmiştir (Buhârî, Salât). Çoğunluk fakihler bu hadisleri, huşûyu bozmak anlamında yorumlamış ve namazın bozulmadığını söylemişlerdir. Hanbelî mezhebinde siyah köpek konusunda daha katı görüşler bulunur. Genel görüş, önünden herhangi bir şeyin geçmesinin namazı bozmayacağı yönündedir.

Namaz kılarken mümkünse duvar veya direk yanında durun.
Kalabalık camilerde safların arasında dolaşmaktan kaçının.
Geçmek zorunda kalırsanız, mümkün olan en dar ve hızlı yoldan geçin.
Çocuklara bu adabı öğretin.

Uyuyakalma konusu için namaz vakti çıkmadan uyuyakalmak, Peygamber’in namaz şekli için Hz. Peygamber’in namaz kılışı, kıraatin sesi için namazda sesli ve sessiz okunacak yerler, Sübhaneke duası için namazda okunan Sübhaneke duası, Ettehiyyât için Ettehiyyâtü duası anlamı yazılarına bakılabilir.

Sütrenin Günlük Hayattaki Uygulamaları

Evde ve iş yerinde namaz kılarken sütre olarak duvar, dolap, sandalye ya da kalın bir kitap kullanılabilir. Açık alanda veya parkta namaz kılınıyorsa, bir ağaç, çanta ya da yere dikilen bir çubuk sütre işlevi görür. Sütrenin amacı, geçenleri uyararak huşûyu korumak ve namaz kılanın önünden geçilmesini önlemektir. Kalabalık yerlerde, otobüs durağı veya havaalanı gibi geçişin yoğun olduğu alanlarda namaz kılmak yerine sakin bir köşe seçmek daha uygundur. Çocukların namaz kılanın önünden geçmesi ise genellikle hoşgörüyle karşılanır; çünkü onlar mükellef değildir, fakat bu durumda da huşû bozulmaması için sakin davranmak gerekir.

Kadınlar ve Evde Sütre

Evde namaz kılan kadınlar ve erkekler için sütre, çoğu zaman bir dolap, kanepe veya duvar olabilir. Çocukların ve aile bireylerinin dolaşımı yoğun olan evlerde, namaz kılınan bölümün duvara yakın seçilmesi, geçişleri azaltır. Aile bireyleri, birinin namaz kıldığını gördüğünde önünden geçmemek konusunda eğitilir. Böylece ev içinde de ibadet adabı canlı kalır.

Sıkça Sorulan Sorular

Sütre nedir?

Namaz kılanın önüne dikilen, geçişi engelleyen ve dikkatini toplamaya yardımcı olan engel veya işarettir.

Sütrenin ölçüsü nedir?

Hanefî mezhebinde yaklaşık bir arşın (kırk-elli cm) yüksekliğinde ve parmak kalınlığındadır.

Namaz kılanın önünden geçmenin hükmü nedir?

Sütresiz kılanın secde yeri hizasında önünden geçmek mekruhtur ve hadislerde ağır biçimde uyarılmıştır.

Camide kalabalıkta ne yapılır?

Cemaatte imamın sütresi cemaatin de sütresi sayılır. Saflar arasından geçmek zorundaysa, namaz kılana mümkün olduğunca az dokunularak geçilir.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 17 Temmuz 2026 · Kaynaklar: Buhârî, Salât (sütre bâbları; Ebû Cuheym rivayeti); Müslim, Salât (sütre ölçüsü); Ebû Dâvûd, Salât; TDV İslâm Ansiklopedisi, "Sütre" md.

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

Bu içerik faydalı oldu mu?

Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.

Bu içerik nasıl hazırlandı? →