Osmanlı Padişahları Listesi: Sırasıyla 36 Padişah ve Saltanat Yılları
Osmanlı padişahları sırasıyla: Osman Gazi'den Vahdettin'e 36 padişahın saltanat yılları, kısa notları ve Osmanlı hanedanının tarihî dönemleri.
- Kuruluş ve Yükselme Dönemi (1299-1453)
- Klasik Çağ ve Yükseliş (1481-1600)
- Duraklama ve Gerileme Dönemi (1617-1808)
Osmanlı Devleti’nde 1299 civarında Osman Gazi ile başlayıp 1922’de VI. Mehmed Vahdettin ile sona eren hanedan, toplam 36 padişah çıkardı. Padişahlar sırasıyla Osman Gazi, Orhan Gazi, I. Murad, Yıldırım Bayezid olmak üzere uzanan bir listeyi oluşturur ve her biri farklı bir tarihî dönemi temsil eder.
Kuruluş ve Yükselme Dönemi (1299-1453)
Osmanlı Beyliği’nin kurucusu Osman Gazi (yaklaşık 1299-1324), Söğüt ve Domaniç çevresinde küçük bir beylik olarak başlayan devleti kurdu. Ardından Orhan Gazi (1324-1362) Bursa, İznik ve İzmit’i aldı, Rumeli’ye geçişin temelini attı. I. Murad (1362-1389) Edirne’yi fethetti ve Rumeli’de hızlı genişleme sağladı; Kosova Savaşı sırasında şehit oldu. I. Bayezid (Yıldırım, 1389-1402) Niğbolu’da haçlı ordusunu yendi, ancak 1402 Ankara Savaşı’nda Timur’a yenildi.
Ankara’dan sonra yaşanan Fetret Devri’nde şehzadeler arasında taht mücadelesi yaşandı. I. Mehmed (Çelebi, 1413-1421) devleti yeniden birleştirdi. II. Murad (1421-1444 ve 1446-1451) Balkanlar’da Varna Savaşı’nı kazandı. Fatih Sultan Mehmed (II. Mehmed; 1444-1446 ve 1451-1481) 1453’te İstanbul’u fethetti ve devletin merkezini yeni başkente taşıdı. İstanbul’un fethi, Ayasofya’nın camiye çevrilmesi gibi önemli sonuçlar doğurdu.
Klasik Çağ ve Yükseliş (1481-1600)
II. Bayezid (1481-1512) döneminde iç düzene ve kültüre önem verildi, Endülüs sürgünleri kabul edildi. Yavuz Sultan Selim (I. Selim; 1512-1520) Çaldıran, Mercidabık ve Ridaniye zaferleriyle Safevîleri yendi, Mısır’ı aldı ve Mekke ile Medine’nin hizmetini üstlendi. Kanuni Sultan Süleyman (1520-1566) Belgrad, Rodos ve Mohaç gibi fetihlerle devleti zirveye taşıdı; hukuk düzenlemeleriyle de tanınır. Bu dönemlerin hukuk ve kültür alanları Kanuni ve Ebüssuûd dönemi yazısında anlatılmıştır.
Ardından II. Selim (1566-1574) Kıbrıs’ın fethi, III. Murad (1574-1595) ve III. Mehmed (1595-1603) dönemleri geldi. Bu padişahlar zamanında devlet Avrupa ve İran cephelerinde uzun savaşlar yürüttü. Klasik çağın son padişahı olarak I. Ahmed (1603-1617) kabul edilir; Sultanahmet Camii onun adını taşır.
Duraklama ve Gerileme Dönemi (1617-1808)
I. Mustafa (1617-1618 ve 1622-1623) ve II. Osman (Genç Osman, 1618-1622) dönemlerinde taht değişimleri ve yeniçeri isyanları yaşandı. IV. Murad (1623-1640) otoriteyi yeniden sağladı ve Revan ile Bağdat’ı aldı. Sultan İbrahim (1640-1648), IV. Mehmed (1648-1687) ve II. Süleyman (1687-1691) devirlerinde Viyana bozgunu ve Karlofça Antlaşması (1699) gibi gelişmeler oldu. Ardından II. Ahmed (1691-1695), II. Mustafa (1695-1703), III. Ahmed (1703-1730) ve I. Mahmud (1730-1754) gelir. Lâle Devri III. Ahmed’in saltanatına denk gelir.
III. Osman (1754-1757), III. Mustafa (1757-1774), I. Abdülhamid (1774-1789) ve III. Selim (1789-1807) dönemlerinde Rusya ile yapılan savaşlar, Küçük Kaynarca Antlaşması (1774) ve ilk ciddi reform girişimleri yaşandı. IV. Mustafa (1807-1808) kısa süre tahtta kaldı.
Islahat ve Son Dönem (1808-1922)
II. Mahmud (1808-1839) Yeniçeri Ocağı’nı kaldırdı, yeni bir ordu ve modern kurumlar oluşturdu. Abdülmecid (1839-1861) döneminde Tanzimat Fermanı ilan edildi. Abdülaziz (1861-1876) Avrupa’ya seyahat eden ilk padişah oldu. V. Murad (1876) kısa süre tahtta kaldı. II. Abdülhamid (1876-1909) birinci Meşrutiyet’i ilan edip sonra askıya aldı; Hicaz Demiryolu bu dönemin ürünüdür.
V. Mehmed Reşad (1909-1918) II. Meşrutiyet döneminin padişahıydı; I. Dünya Savaşı onun saltanatında başladı. Son padişah VI. Mehmed Vahdettin (1918-1922) Mondros Ateşkesi sonrasında tahta geçti ve 1 Kasım 1922’de saltanatın kaldırılmasıyla görevi bitti. Hilafet makamı bir süre Abdülmecid Efendi’de kaldı ve 1924’te kaldırıldı.
Padişahların Sıralı Listesi
- Osman Gazi (yaklaşık 1299-1324)
- Orhan Gazi (1324-1362)
- I. Murad (1362-1389)
- I. Bayezid (1389-1402)
- I. Mehmed (1413-1421)
- II. Murad (1421-1444, 1446-1451)
- II. Mehmed / Fatih (1444-1446, 1451-1481)
- II. Bayezid (1481-1512)
- I. Selim (1512-1520)
- I. Süleyman / Kanuni (1520-1566)
- II. Selim (1566-1574)
- III. Murad (1574-1595)
- III. Mehmed (1595-1603)
- I. Ahmed (1603-1617)
- I. Mustafa (1617-1618, 1622-1623)
- II. Osman (1618-1622)
- IV. Murad (1623-1640)
- İbrahim (1640-1648)
- IV. Mehmed (1648-1687)
- II. Süleyman (1687-1691)
- II. Ahmed (1691-1695)
- II. Mustafa (1695-1703)
- III. Ahmed (1703-1730)
- I. Mahmud (1730-1754)
- III. Osman (1754-1757)
- III. Mustafa (1757-1774)
- I. Abdülhamid (1774-1789)
- III. Selim (1789-1807)
- IV. Mustafa (1807-1808)
- II. Mahmud (1808-1839)
- Abdülmecid (1839-1861)
- Abdülaziz (1861-1876)
- V. Murad (1876)
- II. Abdülhamid (1876-1909)
- V. Mehmed Reşad (1909-1918)
- VI. Mehmed Vahdettin (1918-1922)
Saltanat yıllarında kaynaklara göre küçük farklar olabilir; özellikle Osman Gazi’nin dönemi için kesin tarihler tartışmalıdır. Bu listede genel kabul gören yıllar esas alınmıştır.
Sıkça Sorulan Sorular
Osmanlı’da kaç padişah vardır?
Osman Gazi’den Mehmed Vahdettin’e kadar toplam 36 padişah tahta çıkmıştır. Bazı padişahlar iki kez tahta oturmuştur.
İlk ve son Osmanlı padişahı kimdir?
İlk padişah Osman Gazi’dir, son padişah ise VI. Mehmed Vahdettin’dir. Vahdettin’in saltanatı 1922’de sona ermiştir.
Osmanlı’da en uzun süre tahtta kalan padişah kimdir?
Kanuni Sultan Süleyman yaklaşık 46 yıl ile en uzun süre hüküm süren padişahlardan biridir. II. Abdülhamid ise yaklaşık 33 yıl tahtta kalmıştır.
Hangi padişahlar iki kez tahta çıktı?
II. Murad, Fatih Sultan Mehmed ve I. Mustafa iki kez tahta çıkmıştır.
Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: TDV İslâm Ansiklopedisi, ilgili padişah maddeleri; İsmail Hâmi Danişmend, İzahlı Osmanlı Tarihi Kronolojisi; Halil İnalcık, The Ottoman Empire: The Classical Age 1300-1600; Joseph von Hammer, Büyük Osmanlı Tarihi (genel çerçeve için)
İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular
80 sorunun tamamı →Bu içerik faydalı oldu mu?
Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.
Kaynakça
- TDV İslâm Ansiklopedisi, ilgili padişah maddeleri
- İsmail Hâmi Danişmend, İzahlı Osmanlı Tarihi Kronolojisi
- Halil İnalcık, The Ottoman Empire: The Classical Age 1300-1600
- Joseph von Hammer, Büyük Osmanlı Tarihi (genel çerçeve için)
Genel kaynaklarımız için Kaynakça sayfasına bakınız. Fetva için: Diyanet İşleri Başkanlığı, Alo 190.