Secdede Dua Edilir mi? Secdede Türkçe Dua Konusu ve Mezhep Görüşleri
Secdede dua etmek caiz mi? Hadislerdeki teşvik, farz ve nafile namazdaki fark, Kur'an ve hadis duaları, Türkçe dua meselesi ve namazdan sonra dua usulü mezhep görüşleriyle anlatılıyor.
- Secdenin değeri ve dua teşviki
- Farz ve nafile namaz farkı
- Kur'an ve hadis duaları
Hadislere göre secde, kulun Allah’a en yakın olduğu andır ve secdede çok dua etmek tavsiye edilir. Hanefî mezhebinde farz namazlarda secdede yalnızca tesbih okunur; nafile namazlarda ise Kur’an ve hadislerde geçen dualar okunabilir. Namazda Türkçe veya serbest sözlerle dua etmek Hanefî ve diğer mezheplerde caiz görülmez; Türkçe dua namazdan sonra yapılır.
Secdenin değeri ve dua teşviki
Alak Suresi 19. ayette “Secde et ve yaklaş” buyrulur. Hz. Peygamber, “Kulun Rabbine en yakın olduğu an, secde halidir; öyleyse secdede çok dua edin” buyurmuştur (Müslim, Salât). Bir başka rivayette secdede duanın kabul edilmeye layık olduğu belirtilir: “Secdede duayı çok yapın, çünkü orada duanız kabule yakındır” (Müslim, Salât). Bu rivayetler, secdeyi bir dua ve yakarış anı olarak vurgular. Hz. Peygamber’in secdesinde okuduğu dualar arasında “Allahümme leke secedtü, ve bike âmentü, ve leke eslemtü” ve “Sübbûhun kuddûsun rabbül melâiketi ver-rûh” gibi ifadeler rivayet edilir (Müslim, Salât). Bu dualar, tesbih ve övgü ağırlıklı dua niteliğindedir.
Farz ve nafile namaz farkı
- Hanefî mezhebi: Farz namazlarda secdede yalnız tesbih (Sübhâne rabbiye’l-a’lâ) okunur; ek dua farz namazda cemaate zorluk çıkarmamak için tavsiye edilmez. Nafile ve yalnız kılınan namazlarda Kur’an ve hadislerde geçen dualar okunabilir.
- Şâfiî mezhebi: Secdede dua etmek farz ve nafilede sünnettir; Kur’an’da veya hadiste geçen dualar uygulanır.
- Mâlikî mezhebi: Farz namazlarda secdede dua etmek mekruh görülmüş, nafilede serbest bırakılmıştır.
- Hanbelî mezhebi: Secdede dua etmeyi teşvik eder; farz ve nafilede caizdir.
Mezhepler arasındaki bu farklar, hadislerin farklı yorumlanmasından kaynaklanır. Herkes kendi mezhebine göre hareket eder; ihtiyat ve huşu için tesbihlerin yeterli süre okunması esastır.
Kur’an ve hadis duaları
Secdede okunabilecek dualar, Kur’an’da veya sahih hadislerde geçen ve insan sözüne benzemeyen dualardır. Örneğin “Rabbenâ âtinâ fiddünyâ haseneten ve fil’âhırati haseneten ve kınâ azâben-nâr” (Bakara, 2/201), “Rabbenâ zalemnâ enfüsenâ ve in lem tağfir lenâ ve terhamnâ lenekûnenne minel hâsirîn” (A’râf, 7/23) ve “Rabbi’ğfir lî ve li-vâlideyye…” gibi dualar. Hz. Peygamber’in “Allahümme innî eûzü bike min azâbi cehennem” gibi korunma dualarını da okuduğu bilinir. Dua okunurken kişi anlamını düşünmeli, kalbiyle yönelmelidir. Farz namazda cemaatle kılarken imamın kısa tutması beklenir; bu yüzden ek duaların uzun tutulması uygun değildir.
Türkçe dua meselesi
Namazda Arapça bilinmesine rağmen Türkçe veya başka bir dille dua etmek, Hanefî mezhebine göre namazı bozar. Çünkü bu söz insan kelamı hükmündedir ve namazın okunması gereken Kur’an ve zikirlerle bağdaşmaz. Diğer üç mezhepte de namazda Arapça dışında dua caiz görülmemiştir. Ancak namazın dışında, yani selamdan sonra veya secdeden önce ve sonra Türkçe dua etmek serbesttir ve teşvik edilir. Diyanet İşleri Başkanlığı da namazda Türkçe dua edilmeyeceğini, bu tür duaların namazdan sonra yapılabileceğini bildirir. Kişi namazda anlayarak Arapça dua öğrenmeli, ihtiyaçlarını namazdan sonra Türkçe olarak Allah’a arz etmelidir. Dilini bilmeyen yeni Müslümanlar için ise öğrenme sürecinde ruhsat tanıyan görüşler de vardır; bu durumda din görevlisine danışılır.
Secdede dua ederken adab
Secdede dua ederken acele etmemek, huşuyu korumak ve duayı tesbihleri bitirdikten sonra yapmak uygundur. Cemaatle kılarken, imam doğrulmadan önce secdeyi bitirmek gerekir; imamla beraber hareket etmek esastır. Duada hem dünya hem ahiret hayrı istenmeli, başkaları için de dua edilmelidir. Hz. Peygamber’in “Allah’ım, günahlarımın tamamını bağışla; küçüğünü ve büyüğünü, ilkini ve sonunu, açığını ve gizlisini” dediği secde duası bilinir (Müslim, Salât). Şüphe veya vesveseyle dua etmemek, kalbi toplamak ve Allah’a umutla yönelmek önemlidir. Huşu için namazda huşu nasıl sağlanır yazısı faydalı olabilir.
Namaz sonrası dua
Selamdan sonra tesbihat yapılır, ardından eller açılarak dua edilir. Bu dua Türkçe veya Arapça olabilir; kişi ihtiyaçlarını, af ve rahmet taleplerini serbestçe dile getirir. Hz. Peygamber, farz namazlardan sonraki duaların kabule daha yakın olduğunu bildirmiştir (Tirmizî, Deavât). Dua etmeden önce Allah’a hamd ve Peygamber’e salavat getirmek, duanın adabındandır. Rükû ve secdelerin düzgün yapılması için namazda rükû ve secdenin doğru yapılışı yazısı, kadın ve erkek farkları için kadın ve erkek namazı arasındaki farklar yazısı, gözlerin yönü için namazda gözler nereye bakmalı ve hareketler için namazda esnemek, kaşınmak ve hareket etmek yazıları okunabilir.
Sonuç
Secde, duanın kabule en yakın olduğu andır; fakat dua ederken mezhep ölçülerine ve namazın bozulmaması şartına dikkat etmek gerekir. Farz namazda tesbih yeterlidir; nafilede Kur’an ve hadis duaları okunabilir; Türkçe dua ise namazdan sonra yapılır. Bu denge, hem ibadetin düzenini hem duanın samimiyetini korur.
Dua alışkanlığını canlı tutmak için, günlük namazların ardından kısa bir süre ayırıp ihtiyaçları, şükürleri ve af taleplerini Türkçe arz etmek faydalıdır. Anne baba, aile fertleri ve Müslümanlar için dua etmek de bu zamanın güzel bir parçasıdır. Duanın şartı yalnızca dil değil, kalpten gelen samimiyet ve ümittir.
Sıkça Sorulan Sorular
Secdede dua edilir mi?
Hadislere göre secdede çok dua etmek teşvik edilir. Hanefîlerde farzda tesbih okunur, nafilede Kur’an ve hadis duaları okunabilir.
Secdede Türkçe dua edilir mi?
Hayır. Namazda Türkçe dua namazı bozar; Türkçe dua namazdan sonra yapılır.
Hangi dualar secdede okunabilir?
Kur’an ve hadislerde geçen, insan sözüne benzemeyen dualar; örneğin Rabbenâ duaları ve secde hadislerindeki dualar.
Namazdan sonra dua ne zaman yapılır?
Selam ve tesbihattan sonra, eller açılarak; Türkçe veya Arapça serbestçe yapılabilir.
Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: Müslim, Salât; Ebû Dâvûd, Salât; Buhârî, Ezân; Kur'an-ı Kerîm, Alak Suresi (96/19); TDV İslâm Ansiklopedisi, "Secde" ve "Dua" maddeleri; Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal
İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular
80 sorunun tamamı →Bu içerik faydalı oldu mu?
Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.
Kaynakça
- Müslim, Salât; Ebû Dâvûd, Salât
- Buhârî, Ezân
- Kur'an-ı Kerîm, Alak Suresi (96/19)
- TDV İslâm Ansiklopedisi, "Secde" ve "Dua" maddeleri
- Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal
Genel kaynaklarımız için Kaynakça sayfasına bakınız. Fetva için: Diyanet İşleri Başkanlığı, Alo 190.