Şems-i Tebrîzî Türbesi Nerede? Ziyaret Bilgileri ve Tarihçesi

Şems-i Tebrîzî’nin kabrinin yeri kesin olarak bilinmemektedir. Konya, Hoy (İran), Tebriz ve Pakistan’ın Multan şehri gibi birden çok yerde onun adına anılan türbeler vardır; ancak hangisinin tarihî olarak ona ait olduğu tartışmalıdır.

Kabir Yeri Neden Bilinmiyor?

Şems-i Tebrîzî, 1247’de Konya’da ortadan kayboldu. Kaynaklar onun akıbeti konusunda bir fikir birliğine sahip değildir. Eflâkî onun öldürülüp bir kuyuya atıldığını, sonra cesedinin Mevlânâ’nın işaret ettiği biçimde bulunup gömüldüğünü anlatır. Sultan Veled ise daha belirsiz bir üslup kullanır. Tarihçiler bu rivayetin Mevlevî çevrelerinin yaygın anlatısı olduğunu, ancak bağımsız kaynaklarla doğrulanamadığını söyler. Şems’in Konya’dan ayrılıp başka bir yere gittiği ve orada öldüğü ihtimali de vardır. Bu yüzden farklı yerlerde onun adına yapılmış türbeler, hem sevgi hem de rivayet çeşitliliğinin ürünüdür.

Konya’daki Türbe

Konya’da, Mevlânâ Dergâhı’nın bulunduğu bölgeye yakın bir yerde Şems-i Tebrîzî’ye nispet edilen bir türbe ve mescit vardır. Mevlevî gelenek, Şems’in Konya’da öldürüldüğüne dair anlatıma dayanarak bu yeri ziyaret eder. Yapının mimarisi ve tarihçesi hakkında kesin bilgiler sınırlıdır; güncel durum için Konya Büyükşehir Belediyesi ve Kültür ve Turizm Bakanlığı duyurularına bakılması uygun olur. Her yıl Aralık ayında Mevlânâ’yı anma törenleri (Şeb-i Arûs) sırasında Konya’ya çok sayıda ziyaretçi gelir.

Hoy ve Tebriz

İran’ın Batı Azerbaycan eyaletinde yer alan Hoy şehrinde Şems-i Tebrîzî’nin türbesi olarak bilinen bir yapı bulunur. Yapının yerel halk tarafından Şems-i Tebrîzî’ye nispet edildiği belirtilir. Bazı araştırmacılar Şems’in vatanına yakınlığı nedeniyle burada defnedilmiş olabileceğini düşünür; ancak tarihî belge yoktur. Tebriz’deki Surhab Mezarlığı gibi bazı yerlerde ünlü sufilerin kabirleri bulunur ve Şems adına bir makam olduğu da söylenir. Bu bilgiler yerel geleneğe dayanır.

Multan ve Karışıklık

Pakistan’ın Multan şehrinde Şems-i Sebzevârî adına bir türbe vardır. Halk arasında bu türbe zaman zaman Şems-i Tebrîzî ile karıştırılır. Multan’daki zat ise başka bir sufi olup Sühreverdî tarikatı çevresinden anılır (Sühreverdî (Ebû Hafs)). Bu karışıklık, “Şems” isminin yaygın olması ve Mevlânâ ile ilişkili şöhret nedeniyle ortaya çıkmıştır. Ziyaretçilerin hangi Şems’i ziyaret ettiklerini bilmesi, tarihî doğruluğun korunması açısından önemlidir.

Ziyaret Adabı

Peygamberimiz kabir ziyaretini ahireti hatırlatması bakımından tavsiye etmiştir (Müslim, Cenâiz 106). Kabrin gerçek sahibi hakkında kesin bilgi olmasa da ziyaret edenler Fâtiha okuyup rahmet dileyebilir. Ancak ölüden yardım istemek, adak adamak ve kabri tavaf etmek doğru değildir. Kabrin başında Allah’a dua edilir; ölüler adına yapılan dualar sevap kazandırır. Hiçbir türbenin Şems-i Tebrîzî’ye aitliği kesin olmadığından, halk arasında yaygın hikâyeleri tarihî gerçek gibi sunmamak daha doğrudur. Mevlânâ ile ilgili Konya’daki mekânlar için Mevlânâ’nın öğretileri yazısı, Konya’daki bir başka türbe için Sadreddîn Konevî Türbesi yazısı, Şems’in öğretileri için Sözleri ve Öğretileri yazısı okunabilir.

Konya’nın Tasavvuf Coğrafyası

Konya, 13. yüzyılda Selçuklu başkenti olarak İslam dünyasının önemli ilim ve tasavvuf merkezlerinden biriydi. Mevlânâ, Şems, Sadreddîn Konevî, İbnü’l-Arabî (kısa dönem), Ahi Evran’ın çevresi ve daha pek çok âlim burada yaşadı veya uğradı. Şehirde Alâeddin Tepesi, İnce Minare, Karatay Medresesi ve Sırçalı Medrese gibi Selçuklu eserleri bulunur. Şems’in adıyla anılan makam, bu geniş tasavvuf coğrafyasının bir parçası olarak ziyaret edilir. Şehre yapılan ziyaretlerde Mevlânâ Müzesi, Sadreddîn Konevî Külliyesi ve Şems makamı birlikte gezilebilecek mekânlardır.

Şems’in izini sürmek isteyen ziyaretçiler için kaynaklara dayalı okuma yapmak önerilir. Makâlât’ın Türkçe çevirileri, Mevlânâ üzerine yapılan akademik biyografiler ve Mevlevî menâkıbı bu konuda temel başvurulardır. Ziyaretin dinî boyutunda ise kabir ziyareti adabı ve tevhid hassasiyeti gözetilmelidir.

Ziyaret Planlayanlar İçin Notlar

Konya’daki makamı ziyaret etmek isteyenler, açılış saatleri ve ibadete ayrılan bölümler hakkında güncel bilgiyi belediye ve vakıflar müdürlüğünden edinmelidir. Hoy’daki yapıyı ziyaret etmek isteyenlerin ise İran seyahat koşullarını ve vize durumunu önceden kontrol etmeleri gerekir. Her iki yerde de yerel gelenekler ve saygı kuralları dikkate alınmalıdır. Ayrıca bu tür ziyaretlerde fotoğraf çekimi, ses seviyesi ve diğer ziyaretçilerin ibadetine saygı gibi hususlar önem taşır.

Hafıza Mekânı Olarak Türbe

Şems-i Tebrîzî’nin kabri belirsiz olsa da, onun adı Mevlevî kültüründe ve Türk-İslam edebiyatında canlıdır. Mevlânâ’nın şiirlerinde “Şems” adı sürekli tekrarlanır. Bu açıdan Şems’in en kalıcı “mezarı” Dîvân-ı Kebîr’in sayfalarıdır denebilir. Bu anlatış şairane bir ifade olup tarihî bir iddia değildir.

Sıkça Sorulan Sorular

Şems-i Tebrîzî’nin kabri nerede?

Kesin olarak bilinmiyor. Konya, İran’ın Hoy şehri, Tebriz ve Pakistan’ın Multan şehri gibi yerlerde Şems adına türbeler vardır; hangisinin gerçekten onun kabri olduğu tartışmalıdır.

Konya’daki Şems türbesi nedir?

Konya şehir merkezinde Şems-i Tebrîzî adına anılan bir türbe ve makam vardır. Mevlevi geleneğe göre Şems’in Konya’da öldürüldüğü rivayetine dayanarak ziyaret edilir.

Hoy’daki türbe ne?

İran’ın Batı Azerbaycan eyaletine bağlı Hoy şehrinde, Şems-i Tebrîzî’nin türbesi olarak bilinen bir yapı vardır. Yapı 20. yüzyıl onarımlarıyla biçimlenmiştir.

Multan’daki Şems kim?

Pakistan’ın Multan şehrindeki ‘Şems-i Sebzevârî’ türbesi başka bir sufi ile (Şems-i Sebzevârî) ilgilidir; halk arasında Şems-i Tebrîzî ile karıştırılabilir.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 18 Eylül 2026 · Kaynaklar: TDV İslâm Ansiklopedisi, "Şems-i Tebrîzî" md.; Eflâkî, Menâkıbü'l-ârifîn; Abdülbâki Gölpınarlı, Mevlânâ Celâleddin; Konya Büyükşehir Belediyesi ve Kültür ve Turizm Bakanlığı tanıtım bilgileri

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

• İman nedir, kısaca nasıl tanımlanır?
• İmanın şartları kaçtır ve nelerdir?
• Âmentü duası nedir, ezberlemek şart mıdır?
• İman ile İslam arasında fark var mıdır?
• Kelime-i şehâdet nedir, söyleyen Müslüman olur mu?

Bu içerik nasıl hazırlandı? →