Sur’a Üfürülmesi: Birinci ve İkinci Sur Hakkında Bilgi

Sur’a üfürülmesi, kıyametin kopması ve ölülerin dirilmesi sırasında gerçekleşecek olaydır. Kur’an ve hadislere göre iki kez üfürülür: birincisinde yaratılmış canlılar ölür, ikincisinde herkes diriltilip mahşere sevk edilir. İsrafil’in üfüreceği bildirilir.

Sur kavramı

“Sûr” sözlükte boru, nefir demektir. Kur’an’da kıyamet olayıyla ilgili olarak birçok yerde geçer. En’âm Suresi’nin 73. ayetinde “Sur’a üfürüleceği gün mülk O’nundur” buyrulur. Sur’un mahiyeti hakkında kesin bilgi yoktur; hadislerde “büyük bir boynuz” şeklinde tarif edilmiştir (Ebû Dâvûd, Sünnet; Tirmizî, Tefsîr). Bu tasvir mecaz ve gaybî bir haber olarak anlaşılır.

Ehl-i Sünnet, sur’u gerçek bir şey olarak kabul eder, ancak nasıl olduğuna dair soruları cevaplamaktan kaçınır. Önemli olan, sur’a üfürülmesiyle kâinatın mevcut düzeninin sona ereceğine ve ölülerin yeniden dirileceğine iman etmektir.

Birinci üfürüş: bayılma ve ölüm

Zümer Suresi’nin 68. ayetinde şöyle buyrulur: “Sur’a üfürülür; Allah’ın dilediği kimseler dışında, göklerdeki ve yerdeki herkes ölür (veya bayılır). Sonra ona bir daha üfürülür; bir de bakarlar ki ayağa kalkmış bekliyorlar.” Ayette geçen “saika” kelimesi, ölme veya şiddetli bayılma anlamlarına gelir. Müfessirler birinci üfürüşte canlıların ölmesi gerektiğini söylemiş; kimlerin istisna olduğu konusunda ise rivayetler farklıdır. Bazıları bunların melekler, bazıları şehitler olduğunu belirtir.

Neml Suresi’nde (27/87) ise bu üfürüşün korku ve dehşet yarattığı belirtilir: “Sur’a üfürüleceği gün, göklerde ve yerde ne varsa dehşete kapılır; Allah’ın dilediği kimseler hariç.” Bu ayetler, birinci üfürüşün dehşeti ve evrensel etkisini anlatır. Kıyametin vakti hakkında bilgi için kıyametin vakti yazısına bakılabilir.

İkinci üfürüş: diriliş

İkinci üfürüşle ölüler kabirlerinden kalkarlar. Yâsîn Suresi’nin 51. ayetinde “Sur’a üfürülür, bir de bakarsın ki onlar kabirlerinden Rablerine doğru koşuyorlar” denir. Hadislerde bu dirilişin insanın “ucbü’z-zeneb” (kuyruk sokumu kemiği) denen kısmından yeniden yapılacağı anlatılır (Buhârî, Tefsîr; Müslim, Fiten). Rivayete göre bütün beden çürür, ancak bu kemik kalır ve yeniden yaratma ondan başlar.

İki üfürüş arasındaki süre için Ebû Hüreyre’den rivayet edilen “kırk” ifadesi, “kırk gün mü, ay mı, yıl mı?” diye sorulunca Ebû Hüreyre’nin “Bilmiyorum” demesi ile sonlanır (Buhârî, Tefsîr; Müslim, Fiten). Bu nedenle sürenin ne olduğu bilinmez. Diriliş inancı için ba’su ba’de’l-mevt, diriliş sonrası toplanma için haşir ve mahşer yazılarına bakabilirsiniz.

İsrafil’in görevi

Hadislerde sur’a üfürmekle görevli meleğin İsrafil olduğu belirtilir. Meşhur sur hadisinde Peygamberimiz şöyle der: “Sur sahibi, boruyu ağzına almış, alnını eğmiş, üfleme emrini beklemektedir. Nasıl rahat edebilirim?” (Tirmizî, Sıfatü’l-kıyâme; Ahmed b. Hanbel, Müsned). Bu hadis, kıyametin yakınlığını ve meleklerin hazır bekleyişini anlatır.

Bu rivayetin bazı kaynaklarda senedi tartışmalı olsa da, İsrafil’in sur’a üfürmekle görevli olduğu yönündeki bilgi, âlimlerce geniş çapta kabul edilir ve itikad kitaplarında yer alır. Bunun yanında İsrafil’in kıyamet olaylarındaki rolünü anlatan uzun “sur hadisi” olarak bilinen bir rivayet de vardır; ancak muhaddisler bu uzun rivayetin sıhhatinde zafiyet olduğunu belirtmiştir. Dolayısıyla ayrıntılı tasvirler çekinceyle aktarılmalıdır.

Sur’un kıyamet olayları içindeki yeri

Büyük alametlerden sonra ve kıyamet kopmadan hemen önce birinci üfürüş gerçekleşir. Ardından ikinci üfürüşle diriliş ve mahşere sevk başlar. Bu sıra, ahiretle ilgili aşamaların başlangıcını oluşturur. Büyük alametler için güneşin batıdan doğması ve duhan alameti yazıları, mahşer sahneleri için Arş’ın gölgesinde gölgelenecek yedi sınıf yazısı okunabilir.

Sur’a üfürülmesi, hem inanç hem ibret açısından önemlidir: Ölüm, dünyanın sonu değil, ahiret hayatının başlangıcıdır. Kur’an’ın mesajı, insanın bu gerçeğe hazırlıklı olmasıdır. Ahiret bilincini davranışa taşımak, bu inancın temel hedeflerindendir.

Üçüncü bir üfürüş var mı?

Bazı rivayetlerde sur’a üç kez üfürüleceği (korku, bayılma/ölme ve diriliş üfürüşü) anlatılır. Uzun “sur hadisi” olarak bilinen rivayet bu üçlü yapıyı nakleder. Ancak bu rivayetin senedi tartışmalıdır ve muhaddisler onun zayıf olduğunu belirtmiştir. Kur’an’da ise iki üfürüş açıkça belirtilir (Zümer, 39/68). Bu nedenle Ehl-i Sünnet’in çoğunluğu iki üfürüş görüşünü esas alır. Üç üfürüş yorumu, bazı âlimlerce korku ve bayılma safhasının ayrı sayılması şeklinde değerlendirilir.

Sur ve ahiret bilincinin ilişkisi

Sur’dan söz eden ayetler, insanın ölüm sonrası gerçeklerle yüzleşmesini hedefler. Kur’an, kıyamet sahnelerini anlatırken sık sık “gerçek vaat” ifadesini kullanır ve inkârcıların bunu alay konusu yapışını eleştirir (Yâsîn, 36/48-49). Müminin tavrı ise bu sahneleri okuyup ibret alması ve hazırlığını artırmasıdır. İki üfürüş arasında ölülerin ruhlarının ve cesetlerinin durumu hakkında gelen rivayetler de gaybî olduğundan, ayrıntıya girilmemelidir. Bu bilinç, ahiret inancının davranışa etkisi yazısında ayrıca işlenmiştir.

Kısa sonuç

Sur konusunda bilinmesi gereken temel bilgiler şunlardır: Sur gerçektir; iki üfürüş Kur’an’da bildirilmiştir; ilkinde canlılar ölür, ikincisinde dirilir; üfürme görevi İsrafil’e aittir; arada geçen süre bilinmez. Geri kalan ayrıntılar sahih kaynak bulunmadıkça kesin olarak anlatılmamalıdır.

Kur’an’daki diğer sahneler

Sur’a üfürülmesi, Kur’an’da farklı sahnelerle birlikte anlatılır. Haşr sahnesinde insanlar bölük bölük gelirler (Nebe’, 78/18); kabirlerden fırlayıp çağırana doğru koşarlar (Kamer, 54/6-8); gözleri korkuyla yere eğilmiş olarak çıkarlar. Bu tasvirler, ikinci üfürüşün ardından gelen dehşetli toplanma anını gösterir. Her sahne, dünyadaki sorumluluğun hatırlatılmasını hedefler. Ayrıca bu ayetlerin çoğu, Mekke dönemi surelerinde bulunur ve inkârcıları uyarmak üzere inmiştir.

İlgili itikadî ilke

Ehl-i Sünnet itikadında, “Sûr hakkıdır” ifadesi akaid metinlerinde yer alır. Nesefî akaidi gibi kısa metinlerde de kıyamet, sur, diriliş ve hesap ilkeleri ardı ardına sıralanır. Bu da konunun iman esaslarından “ahirete iman” başlığının doğal bir parçası olduğunu gösterir. Kişi bunlara ayrıntıya girmeden, bildirildiği şekliyle inanır ve ibadet hayatına devam eder.

Kıyamet olaylarının genel çerçevesi için kıyamet gününün isimleri yazısına da bakılabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Sur nedir?

Sur, kıyamet olaylarında üflenecek boru benzeri bir varlıktır. Kur’an’da “sur’a üfürüldüğünde” ifadesiyle anılır; mahiyetini Allah bilir.

Sur’a kaç kez üfürülecek?

Ayetlerden anlaşıldığına göre iki kez üfürülür. İlkinde gökte ve yerde bulunanlar Allah’ın dilediği kimseler hariç ölür; ikincisinde herkes kalkıp bakar (Zümer, 39/68).

Sur’a kim üfürecek?

Hadislerde İsrafil aleyhisselamın sur’a üfüreceği bildirilir. Bu bilgi sahih hadislerle desteklenir ve Ehl-i Sünnet’te kabul edilir.

İki üfürüş arasında ne kadar süre vardır?

Ebû Hüreyre’nin rivayet ettiği hadiste iki üfürüş arasında “kırk” süre belirtilir; ancak kırk neyin birimi olduğu, gün mü ay mı yıl mı, belirtilmez. Ebû Hüreyre bu konuda kesin bir şey söylemekten kaçınmıştır.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 14 Ekim 2026 · Kaynaklar: Kur'an-ı Kerîm, Zümer Suresi (39/68), Yâsîn Suresi (36/51), En'âm Suresi (6/73); Buhârî, Tefsîr ve Rikāk; Müslim, Fiten; Ebû Dâvûd, Sünnet; TDV İslâm Ansiklopedisi, "Sûr" maddesi

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

• İman nedir, kısaca nasıl tanımlanır?
• İmanın şartları kaçtır ve nelerdir?
• Âmentü duası nedir, ezberlemek şart mıdır?
• İman ile İslam arasında fark var mıdır?
• Kelime-i şehâdet nedir, söyleyen Müslüman olur mu?

Bu içerik nasıl hazırlandı? →