Yunanistan’da Müslüman Nüfusu, Mezhepler ve Dinî Yapı

Bu yazıda öğrenecekleriniz

Batı Trakya Müslüman azınlığı
Müftülük ve hukuk
Eğitim ve kurumlar

Yunanistan’da dinî sayım yapılmadığı için Müslüman nüfus tahmini değişir; Batı Trakya’daki Türk, Pomak ve Roman Müslüman azınlık yaklaşık 100-120 bin kişi olarak tahmin edilir. Bu topluluk Lozan Antlaşması (1923) ile korunan tek resmî dinî azınlıktır; ayrıca Atina ve diğer şehirlerde göçmen Müslümanlar yaşar.

Batı Trakya Müslüman azınlığı

Batı Trakya, Yunanistan’ın kuzeydoğusunda Gümülcine (Komotini), İskeçe (Xanthi) ve Dedeağaç (Alexandroupoli) illerinden oluşur. Lozan Antlaşması, Türkiye ile Yunanistan arasında nüfus mübadelesini düzenlemiş, ancak Batı Trakya Müslümanları ve İstanbul Rumları mübadele dışında tutulmuştur. Böylece Batı Trakya’da yaşayan Müslüman nüfus “Müslüman azınlık” statüsünü kazanmıştır. Topluluğun içinde Türkler, Pomaklar ve Romanlar bulunur. Türk kimliği konusu Yunanistan ile Türkiye arasında zaman zaman tartışma konusu olmuştur; bu nedenle bu konuyu tarafsızlıkla ele almak gerekir.

Müftülük ve hukuk

Batı Trakya’da Gümülcine, İskeçe ve Didimoticho (Dimetoka) müftülükleri bulunur. Müftüler, Müslümanların dinî işlerinden sorumludur. Tarihsel olarak müftüler aile ve miras hukuku konularında şer’î hukuka göre karar verme yetkisine sahipti; 2018’de çıkan yasa ile bu yetki isteğe bağlı kılınmış, taraflar ister sivil mahkemeye ister müftüye gidebilir hâle gelmiştir. Müftülerin atanması ve seçilmesi konusunda ise Yunan devleti ile azınlık arasında uzun süredir anlaşmazlıklar yaşanmıştır. Azınlık, müftülerin kendi cemaati tarafından seçilmesini isterken, Yunan makamları müftülerin devlet tarafından atanmasını esas almıştır.

Eğitim ve kurumlar

Azınlık okulları Türkçe ve Yunanca eğitim yapar. Gümülcine ve İskeçe’de Müslüman azınlığın medreseleri (Şeriat ve İmam Hatip tipi okullar) bulunur. Yunanistan’ın Trakya Demokritos Üniversitesi bünyesinde azınlık öğrencilere kontenjan imkânları sağlanmıştır. Ayrıca Türkiye’den gelen kitap ve eğitim desteği zaman zaman tartışılan bir konu olmuştur. Azınlık, kendi dilinde eğitim ve kültürel hakları konusunda çeşitli taleplerde bulunur.

Göçmen Müslümanlar

1990’lardan itibaren Pakistan, Bangladeş, Afganistan, Irak, Suriye ve Arap ülkelerinden gelen göçmenler Yunanistan’daki Müslüman nüfusa eklenmiştir. Atina, Selanik ve Pire gibi şehirlerde yaşayan bu topluluklar, uzun süre resmî bir camiye sahip olamamış ve bodrum katlarındaki mescitlerde ibadet etmiştir. 2020’de Atina’da, Elaionas bölgesinde ilk resmî cami açılmıştır. Göçmen Müslümanların hukuki durumu, iltica süreçleri ve sosyal entegrasyon konusu Yunanistan’da önemli bir gündem maddesidir. Almanya ve diğer Avrupa ülkelerindeki göçmen Müslüman topluluklar için Almanya’da Müslüman nüfusu ve dinî yapı yazısına bakılabilir.

Din ve devlet ilişkisi

Yunanistan Anayasası, Doğu Ortodoksluğunu “hâkim din” olarak tanır; diğer dinlerin mensupları ibadet özgürlüğüne sahiptir. Devlet ile kilise arasında yakın bir ilişki bulunur. Müslümanlar için ibadethaneler açma izinleri uzun süre sınırlı kalmıştır. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) Yunanistan hakkında müftü seçimi ve cami izinleri konularında çeşitli kararlar vermiştir. Bu kararlar, azınlık haklarının tartışıldığı hukuki zeminin bir parçasıdır.

Osmanlı mirası

Yunanistan topraklarında Osmanlı yaklaşık 400-500 yıl hüküm sürmüştür. Selanik, Dimetoka, Ioannina, Rodos ve Girit gibi bölgelerde camiler, hamamlar ve türbeler korunmuştur. Bunların bazıları müzeye dönüştürülmüş, bazıları ibadete açık kalmıştır. Bu eserlerin ayrıntıları için Yunanistan’ın camileri ve tarihî İslami eserleri yazısına bakılabilir.

Bayram ve ibadet

Batı Trakya’da Ramazan ve Kurban bayramları Müslüman azınlık için okul ve resmî kurumlarda izin sebebidir. Ayrıntılar için Yunanistan’da Ramazan ve bayram gelenekleri yazısına bakılabilir. Komşu Bulgaristan’daki Müslüman topluluklar için Bulgaristan’da Müslüman nüfusu yazısı da okunabilir.

Tarihsel arka plan: Müslümanlar ve Yunan devleti

1821 Yunan ayaklanmasından sonra kurulan bağımsız Yunanistan, Osmanlı Müslüman nüfusunun büyük bölümünü zaman içinde kaybetmiştir. Mora, Eğriboz ve Atina çevresindeki Müslümanlar 19. yüzyılın başlarında göç etmiş veya öldürülmüştür. Selanik, Girit ve Epir’in Yunanistan’a katılmasıyla (1912-1913 Balkan Savaşları ve 1923 sonrası) mübadeleye tabi olmayan Batı Trakya dışında kalan Müslümanlar Türkiye’ye gönderilmiştir. Lozan Antlaşması, Batı Trakya Müslümanlarının ve İstanbul-Gökçeada-Bozcaada Rumlarının mübadele dışı kalmasını öngörmüştür. Bu karşılıklı azınlık düzeni, iki ülkenin ilişkilerinde sürekli bir referans noktasıdır.

Dodekanez ve Rodos

Rodos ve Kos adalarında da küçük Müslüman topluluklar yaşar. 1912’de İtalya’nın işgaliyle bu adalar Osmanlı’dan ayrılmış, 1947’de Yunanistan’a bağlanmıştır. Rodos’taki Müslüman Türk topluluğu zamanla azalmış ancak varlığını sürdürmektedir. Rodos Süleymaniye Camii ve çeşitli hamamlar bu topluluğun kültürel mirasıdır.

Sorunlar ve tartışmalar

Batı Trakya Müslüman azınlığı, kimlik tanımı (“Türk” mü “Müslüman” mı), müftü atamaları, eğitim ve ekonomik kalkınma gibi konularda sürekli tartışmalar içindedir. Yunan makamları ve azınlık temsilcileri bu konularda farklı görüşler dile getirir. Avrupa Birliği kurumları ve uluslararası örgütler zaman zaman her iki tarafa da diyalog çağrısı yapar. Tarafsız bir değerlendirme için bu çok katmanlı tartışmanın her iki tarafını da dinlemek gerekir.

Sıkça Sorulan Sorular

Yunanistan’da kaç Müslüman yaşıyor?

Resmî din sayımı yapılmadığı için tahminler değişir. Batı Trakya’daki Müslüman azınlığın yaklaşık 100-120 bin olduğu, göçmenlerle birlikte toplam Müslüman nüfusun ise daha yüksek olduğu tahmin edilir.

Batı Trakya Müslüman azınlığı kimlerden oluşur?

Türkler, Pomaklar ve Romanlar bu topluluğu oluşturur. Lozan Antlaşması kapsamında “Müslüman azınlık” olarak tanınmışlardır.

Müftülük hukuku nedir?

Batı Trakya’da Müslümanların aile ve miras konularında müftülerin görev yaptığı özel bir uygulamadır. 2018’de düzenlemeyle bu uygulama isteğe bağlı hâle getirilmiştir.

Atina’da cami var mı?

Evet. Atina’da uzun süre resmî cami bulunmuyordu; 2020’de Elaionas bölgesinde ilk resmî cami ibadete açılmıştır.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 8 Eylül 2026 · Kaynaklar: TDV İslâm Ansiklopedisi, "Batı Trakya" md.; Lozan Antlaşması (1923) metni; Diyanet İşleri Başkanlığı (diyanet.gov.tr)

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

Bu içerik faydalı oldu mu?

Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.

Bu içerik nasıl hazırlandı? →