Dârünnedve Toplantısı: Kureyş’in Suikast Planı ve Hicret Gecesi

Dârünnedve toplantısı, Müslümanların Medine’ye hicret etmeye başlamasından sonra Kureyş ileri gelenlerinin Mekke’deki meclis binasında toplanarak Peygamber Efendimizi (s.a.v.) her kabileden seçilen gençlerle aynı anda öldürme kararı aldıkları görüşmedir. Allah bu planı Resûlüne bildirmiş, Peygamberimiz o gece yatağına Hz. Ali’yi bırakarak evinden çıkmış ve Hz. Ebû Bekir ile birlikte hicret yolculuğuna başlamıştır. Kur’an bu olaya Enfâl suresinin 30. ayetinde işaret eder.

Dârünnedve Neresiydi?

Dârünnedve, Kusay b. Kilâb tarafından Kâbe’nin yakınında yaptırılan ve Kureyş’in önemli kararlarını aldığı meclis binasıydı. Savaş, evlilik, sancak bağlama gibi toplumsal işler burada görüşülürdü. Kırk yaşını doldurmamış olanların, Kusay soyundan gelenler dışında, meclise katılamadığı nakledilir.

Toplantının Sebebi

İkinci Akabe Biatı’ndan sonra Müslümanlar gruplar hâlinde Medine’ye göç ediyordu. Kureyş, Peygamberimizin de Medine’ye geçmesi hâlinde orada güçlü bir merkez kuracağından ve ticaret yollarının tehdit altına gireceğinden endişe ediyordu. Bu yüzden meseleyi kesin olarak çözmek için toplandılar.

Tartışılan Üç Öneri

İbn Hişâm’ın naklettiği rivayete göre toplantıda üç görüş ileri sürüldü:

1. Hapsetmek: Onu zincire vurup bir evde ölünceye kadar tutmak. Taraftarlarının onu kurtarmaya geleceği gerekçesiyle reddedildi.
2. Sürgün etmek: Mekke’den çıkarıp nereye giderse gitsin ilgilenmemek. Güzel sözü ve etkileyiciliği sebebiyle başka kabileleri kazanacağı söylenerek reddedildi.
3. Öldürmek: Ebû Cehil’in önerisiyle her kabileden güçlü bir gencin seçilmesi ve hepsinin birlikte tek bir darbe vurması. Böylece kanı bütün kabilelere dağılacak, Hâşim oğulları hepsiyle savaşamayacağı için diyete razı olacaktı. Bu öneri kabul edildi.

Bazı siyer rivayetlerinde toplantıya Necidli yaşlı bir adam kılığında şeytanın katıldığı da anlatılır. Bu ayrıntı güçlü bir senetle sabit değildir; dikkatle ele alınmalıdır.

Kur’an’daki İşaret

“Hani inkâr edenler seni tutup bağlamak veya öldürmek yahut yurdundan çıkarmak için sana tuzak kuruyorlardı. Onlar tuzak kuruyorlardı, Allah da tuzaklarını boşa çıkarıyordu. Allah tuzakları boşa çıkaranların en hayırlısıdır.” (Enfâl 8/30)

Ayette sayılan üç seçenek, Dârünnedve’de tartışılan üç öneriyle birebir örtüşür.

Hicret Gecesi

Hz. Ali’nin Yatağa Yatması

Peygamberimiz, Allah’ın bildirmesiyle plandan haberdar oldu. O gece Hz. Ali’ye kendi yeşil hırkasına bürünüp yatağında yatmasını söyledi ve ona hiçbir zarar gelmeyeceğini bildirdi. Evin etrafını saran gençler, yataktaki kişiyi Peygamberimiz sanarak sabahı beklediler.

Emanetlerin İadesi

Müşrikler ona düşmanlık etse de değerli eşyalarını yine Muhammedü’l-Emîn’e emanet ediyorlardı. Peygamberimiz Hz. Ali’yi, bu emanetleri sahiplerine teslim etmesi için Mekke’de bıraktı. Hz. Ali birkaç gün sonra bu görevi tamamlayıp Medine’ye hicret etti. Bu ayrıntı, en zor anda bile emanete gösterilen titizliğin çarpıcı bir örneğidir.

Evden Çıkış

Siyer kaynaklarında Peygamberimizin evden çıkarken Yâsîn suresinin baş kısmını okuyup bir avuç toprağı kuşatanların üzerine serptiği ve onların kendisini görmedikleri anlatılır. Ardından Hz. Ebû Bekir’in evine gitti; ikisi birlikte Mekke’nin güneyindeki Sevr dağına yöneldiler.

Sabah Olunca

Sabah yataktan Hz. Ali’nin kalktığını gören Kureyşliler büyük hayal kırıklığına uğradı. Ona baskı yapıp Peygamberimizin yerini sordular; bilgi alamadılar. Bunun üzerine her yöne adamlar gönderdiler ve onu yakalayana yüz deve ödül koydular.

Dersler

• Tevekkül, tedbiri dışlamaz: Peygamberimiz yolu, zamanı ve yardımcıları önceden planlamıştır.
• Emanet, düşmana karşı bile korunur.
• Allah’ın planı, insanların kurduğu tuzaklardan üstündür.

Sık Sorulan Sorular

Dârünnedve toplantısını kim yönetti?

Kureyş’in ileri gelenleri katılmış, öldürme önerisini Ebû Cehil getirmiştir. Utbe, Şeybe, Ebû Süfyân ve Ümeyye b. Halef gibi isimlerin bulunduğu nakledilir.

Hicret gecesi Peygamberimizin yatağında kim yattı?

Hz. Ali b. Ebû Tâlib yatmıştır.

Enfâl suresi 30. ayet neyi anlatır?

Müşriklerin Peygamberimizi hapsetme, öldürme veya sürgün etme planlarını ve Allah’ın bu tuzağı boşa çıkardığını anlatır.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 21 Eylül 2026 · Kaynaklar: Enfâl suresi 8/30; İbn Hişâm, es-Sîretü'n-Nebeviyye; İbn Sa'd, et-Tabakâtü'l-kübrâ; Taberî, Câmiu'l-beyân (Enfâl 30 tefsiri)