İslam Medeniyetinde Tarım Bilimi (Filâha)
Filâha geleneği: İbn Avvâm, İbn Basâl ve diğer bilginlerin tarım kitapları, sulama teknikleri, yeni bitkilerin yayılması ve tarım bilgisinin Avrupa'ya…
Okumaya devamBilim Dalları ve Buluşlar
İslam medeniyetinde gelişen bilim dalları, aletler ve buluşlar.
Bilim Tarihi, Tercüme ve Felsefe11 yazıİslam Medeniyetinde Astronomi ve Matematik13 yazıMühendislik, Coğrafya ve Teknoloji15 yazıTıp, Eczacılık ve Kimya Tarihi8 yazı
İslam Tıbbında Cerrahi Aletler ve Zehrâvî
İslam tıbbında cerrahi: ez-Zehrâvî'nin et-Tasrîf'i, cerrahi aletler, dağlama, katgüt dikişi, taş ameliyatı, Şerefeddin Sabuncuoğlu ve Cerrahiyyetü'l-Hâniyye.
Okumaya devamİstanbul Rasathanesi Neden Yıkıldı? Takiyüddin
İstanbul Rasathanesi: Takiyüddin Mehmed ve III. Murad, 1577 kuyruklu yıldızı, Sidret ül-Müntehâ zîci ve 1580'de yıkılışın nedenleri.
Okumaya devamKâğıt Üretimi: Semerkant’tan Bağdat’a ve Avrupa’ya
Kâğıt üretimi Çin'den Semerkant'a, Bağdat'a ve Endülüs yoluyla Avrupa'ya nasıl yayıldı? Rivayetler, tarihî veriler ve bilgi dünyasına etkisi anlatılıyor.
Okumaya devamKimya ve Simya: Câbir b. Hayyân Geleneği
İslam dünyasında kimya ve simya: Câbir b. Hayyân ve Câbir külliyatı, kükürt-cıva kuramı, er-Râzî'nin laboratuvar yöntemi ve Latince Geber'in etkisi.
Okumaya devamKitâb-ı Bahriye ve Osmanlı Haritacılığının Gelişimi
Pîrî Reis'in Kitâb-ı Bahriye eseri, Osmanlı portolan haritaları, Matrakçı Nasuh'un mekân tasvirleri ve deniz haritacılığı geleneğinin kısa bir tarihi.
Okumaya devamKıble Tayini ve Astronominin İbadetle İlişkisi
Kıble tayininin tarihi: Bakara 144, erken camilerin yönelimleri, küresel trigonometriyle kıble hesabı, Bîrûnî, muvakkitler ve kıble günleri.
Okumaya devamKrank Mili ve Cezerî’nin Mühendislik Buluşları
Krank mili, bilgisayar öncesi mekanik tasarımlar ve Cezerî'nin 1206 tarihli Kitâbü'l-Hiyel eseri: Müslüman mühendisliğinin makine tarihine katkıları anlatılıyor.
Okumaya devamKüçük Kan Dolaşımının Keşfi ve İbnü’n-Nefîs
Küçük kan dolaşımının keşfi: İbnü'n-Nefîs'in Şerhu teşrîhi'l-Kānûn'u, septum gözeneklerinin reddi, 1924'teki yeniden keşif ve Avrupa'daki izleri.
Okumaya devamKuran ve Bilim İlişkisi: İlmî Tefsir Tartışması
Kur'an ayetlerini bilimsel keşiflerle ilişkilendiren ilmî tefsir yaklaşımı, Gazzâlî'den günümüze savunanlar, eleştirenler ve ölçütler tarafsız biçimde anlatılıyor.
Okumaya devamLâle Devri ve Osmanlı Bilim Hayatı: 1718-1730 Dönemi
1718-1730 Lâle Devri'nde matbaa, tercüme faaliyetleri, kütüphaneler ve Paris elçiliği: Osmanlı'da bilimsel merak ve kültür hayatındaki değişimler anlatılıyor.
Okumaya devamMantık İlminin İslam Düşüncesindeki Yeri
Mantık ilmi İslam düşüncesinde nasıl yer buldu? Aristoteles'in Organon'u, Fârâbî ve İbn Sînâ'nın katkıları, Gazzâlî'nin mantığı fıkıh usulüne taşıması anlatılıyor.
Okumaya devamMeraga Rasathanesi ve Tûsî Çifti
Meraga Rasathanesi: Hülâgû'nun desteğiyle 1259'da kurulan gözlemevi, Nasîrüddin Tûsî, Zîc-i İlhânî, Tûsî çifti ve Kopernik'le olası bağlantı tartışması.
Okumaya devamMikroorganizma Fikri ve Akşemseddin’in Görüşü
Akşemseddin hastalıkların küçük canlılardan kaynaklandığını mı söyledi? Maddetü'l-Hayât metnindeki ifade, eserin kaynak sorunları ve bulaşıcı hastalık fikrinin tarihi.
Okumaya devamMüslüman Astronomlar ve Gözlemevleri Geleneği
İslam dünyasında astronomi ve rasathaneler: Me'mûn dönemi Şemmâsiyye ve Kasiyûn, el-Battânî, İbn Yûnus, Bîrûnî, Meraga, Semerkant ve İstanbul gözlemevleri.
Okumaya devamMüslüman Bilginlerin Ay’daki Kraterlere Verilen Adları
Ay yüzeyindeki Albategnius, Alhazen, Avicenna ve diğer kraterlerin adları kimlere ait? Uluslararası Astronomi Birliği'nin adlandırma süreci ve Müslüman bilginler anlatılıyor.
Okumaya devamMüslüman Kadın Bilginler ve Mimarlar Tarihi
Fâtıma el-Fihrî ve Karaviyyin, Sutayta el-Mahâmilî, Mervan kızı Lübne ve Mimar Sinan'ın çevresinde kadın vakıflar: İslam tarihinde kadınların ilim ve…
Okumaya devamMüzikle Tedavi: Osmanlı Şifahanelerinde Musiki
Müzikle tedavi geleneği: Fârâbî, Kindî ve İbn Sînâ'nın görüşleri, Edirne II. Bayezid Darüşşifası, Evliya Çelebi'nin anlatımı, makamlar ve çağdaş müzik…
Okumaya devamNamaz Vakitlerinin Hesaplanması ve Muvakkithaneler
Namaz vakitlerinin dayanakları, güneşin konumuna göre hesabı, fecir ve yatsı açıları, ikindi ölçüleri, muvakkitler, muvakkithaneler ve yüksek enlem sorunu.
Okumaya devamOndalık Kesirler ve el-Kâşî’nin Katkısı
Ondalık kesirlerin tarihi: es-Semev'el, el-Uklidisî ve Cemşîd el-Kâşî'nin Miftâhü'l-hisâb'ı, π'nin 16 hane hesabı ve Simon Stevin'e uzanan yol.
Okumaya devamOptik Biliminin Kurucusu İbnü’l-Heysem ve Kitâbü’l-Menâzır
İbnü'l-Heysem ve Kitâbü'l-Menâzır: görmenin ışığın göze girmesiyle gerçekleştiği kuramı, ışık ve yansıma deneyleri, kırılma ve Latinceye etkisi.
Okumaya devamOsmanlı Mühendishaneleri ve Modern Bilim
Mühendishane-i Bahrî-i Hümâyûn (1773) ve Mühendishane-i Berrî-i Hümâyûn (1795): Osmanlı'da modern bilim eğitiminin başlangıcı, hocalar, ders kitapları ve sonuçları.
Okumaya devamOsmanlı’da Matbaanın Gecikmesi Gerçeği ve Tartışmalar
Osmanlı'da matbaa neden 1727'de kuruldu? İbrahim Müteferrika'nın girişimi, hattatların rolü, fetva meselesi ve gecikmeyi açıklayan farklı tarihçi görüşleri.
Okumaya devamOsmanlı’da Su Mühendisliği: Kemerler, Bentler ve Su Yolları
Osmanlı'da su mühendisliği: Mimar Sinan'ın kemerleri, Kırkçeşme tesisleri, bentler ve su yolu vakıfları. Kemerlerin ve su dağıtım sistemlerinin işleyişi anlatılıyor.
Okumaya devam