Aşere-i Mübeşşere Kimlerdir? Cennetle Müjdelenen 10 Sahabi
Aşere-i Mübeşşere kimlerdir? Cennetle müjdelenen on sahabinin isimleri, müjde hadisi, kısa hayat bilgileri ve Ehl-i Sünnet’in bu müjdeye bakışı anlatıldı.
- Müjde hadisi
- On sahabi ve kısa hayat bilgileri
- Ortak özellikler
Aşere-i Mübeşşere, Peygamber Efendimiz’in hayatlarında cennetle müjdelediği on sahabidir: Ebû Bekir, Ömer, Osman, Ali, Talha b. Ubeydullah, Zübeyr b. Avvâm, Abdurrahman b. Avf, Sa’d b. Ebî Vakkâs, Saîd b. Zeyd ve Ebû Ubeyde b. Cerrâh. Bu isimler tek bir hadiste art arda sayılmıştır.
Müjde hadisi
Abdurrahman b. Avf’tan nakledilen hadiste Peygamber Efendimiz şöyle buyurur: “Ebû Bekir cennettedir, Ömer cennettedir, Osman cennettedir, Ali cennettedir, Talha cennettedir, Zübeyr cennettedir, Abdurrahman b. Avf cennettedir, Sa’d (b. Ebî Vakkâs) cennettedir, Saîd (b. Zeyd) cennettedir, Ebû Ubeyde b. Cerrâh cennettedir” (Tirmizî, Menâkıb 25; Ebû Dâvûd, Sünnet 9). Hadis, Ehl-i Sünnet âlimlerince sahih veya hasen kabul edilmiş ve bu on sahabinin ayrıca anılması, onlara verilen özel bir müjde olarak değerlendirilmiştir. “Aşere-i Mübeşşere” tabiri sonradan yerleşen bir isimdir ve “müjdelenmiş on kişi” anlamına gelir. Sahabenin tanımı için sahabe kime denir yazısına bakılabilir.
On sahabi ve kısa hayat bilgileri
- Ebû Bekir (ö. 13/634): İlk halife; Hz. Peygamber’in en yakın dostu ve hicret arkadaşı.
- Ömer b. Hattâb (ö. 23/644): İkinci halife; adaleti ve fetihleriyle bilinir.
- Osman b. Affân (ö. 35/656): Üçüncü halife; mushafların çoğaltılması onun döneminde gerçekleşti.
- Ali b. Ebî Tâlib (ö. 40/661): Dördüncü halife; Peygamber’in amcaoğlu ve damadı.
- Talha b. Ubeydullah (ö. 36/656): Uhud’da Peygamber’i koruyan sahabi; Cemel Vakası’nda vefat etti.
- Zübeyr b. Avvâm (ö. 36/656): Peygamber’in halasının oğlu ve havârîsi diye anılan kişi.
- Abdurrahman b. Avf (ö. yaklaşık 32/652): Zenginliği ve cömertliğiyle tanınan tüccar sahabi.
- Sa’d b. Ebî Vakkâs (ö. yaklaşık 55/675): Kâdisiyye Savaşı komutanı ve Irak’ın fethinde etkili isim.
- Saîd b. Zeyd (ö. yaklaşık 51/671): İlk Müslümanlardan; Hz. Ömer’in eniştesi.
- Ebû Ubeyde b. Cerrâh (ö. 18/639): “Bu ümmetin emini” diye anılan; Şam’ın fethinde komutan.
Bu tarihlerin bir kısmı kaynaklarda küçük farklarla verilir; bu nedenle “yaklaşık” ifadesi kullanılmıştır. Hepsinin ayrıntılı hayatı için kendi maddelerine bakılabilir; örneğin Ebû Ubeyde b. Cerrâh ve Saîd b. Zeyd yazıları bu seriye dâhildir.
Ortak özellikler
Bu on kişinin çoğu İslam’ın ilk yıllarında Müslüman olmuş, Peygamber’le birlikte hicret etmiş, çoğu Bedir, Uhud ve sonraki savaşlara katılmıştır. Hepsi Resûlullah’ın yakın çevresinde yer almış ve onun nezdinde itibar görmüştür. Ayrıca Hz. Ömer’in vefatından önce halife seçimi için belirlediği altı kişilik şûra heyetinin tamamı (Osman, Ali, Talha, Zübeyr, Abdurrahman b. Avf, Sa’d b. Ebî Vakkâs) bu gruptandır. Bu durum, onların toplumdaki ağırlığını gösterir. İlk dört halife dönemi için Hulefâ-yi Râşidîn dönemi yazısı okunabilir.
Müjdenin anlamı
Ehl-i Sünnet inancına göre bu müjde, onların cennete gireceğinin kesin bildirimidir; ancak bu durum diğer müminlerin cennete girmeyeceği anlamına gelmez. Cennetle müjdelenen başka sahabiler de vardır; Bedir ehli, Rıdvan biatına katılanlar ve diğer bazı sahabiler hakkında da müjdeler nakledilmiştir. Bunlar hakkında cennetle müjdelenen diğer sahabiler yazısı bilgi verir. Müjde, onların hata yapmayacağı anlamına gelmez; Ehl-i Sünnet, sahabenin hatalarına karşı hüsn-i zan beslemeyi ve onları saygıyla anmayı esas alır. Bu denge, sahabeye dair Sünnî yaklaşımı yansıtır.
Aralarındaki ihtilaflar ve Sünnî tutum
Bu sahabilerin bir kısmı, Hz. Osman’ın şehadetinden sonra yaşanan olaylarda (Cemel ve Sıffîn) farklı taraflarda yer almıştır. Talha ve Zübeyr, Cemel Vakası’nda Hz. Ali’ye karşı safta bulunmuş, ancak savaşa tam anlamıyla girmeden vefat etmişlerdir. Ehl-i Sünnet âlimleri bu olaylara “ictihad farkı” olarak bakar ve taraflardan hiçbirini tekfir etmez. Bu konuda dinî bir yargıya varmak yerine, iç savaşın acı sonuçlarından ders çıkarmayı ve sahabenin fazilet ve hizmetlerini unutmamayı öğütler. Bu olaylar Hz. Ali dönemi: Cemel, Sıffîn ve Hakem Olayı yazısında tarihî bağlamıyla işlenir.
Bu müjdeden ne öğrenilir?
- Cennet müjdesi, ibadet ve fedakârlıkla yaşanan bir hayatın ödülüdür.
- Müjdelenenler bile ömür boyu kulluk ve takvâ üzere yaşamıştır.
- İslam toplumunda liyakat, güvenilirlik ve hizmet esastır.
- Peygamber’in yakın çevresine duyulan saygı, dinî mirasın korunmasına katkı sağlamıştır.
Ehl-i Beyt ile ilişki
Aşere-i Mübeşşere’den Hz. Ali, aynı zamanda Peygamber’in ailesindendir. Ehl-i beyt ve sahabeye saygı, Sünnî anlayışta birbirini tamamlayan iki sevgidir. Peygamber’in ailesi hakkında Ehl-i Beyt kimdir yazısı okunabilir; ayrıca ilk halife için Hz. Ebû Bekir’in hilafeti ve ikinci halife için Hz. Ömer dönemi fetihleri ve devlet teşkilatı yazıları incelenebilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Aşere-i Mübeşşere kimlerdir?
Ebû Bekir, Ömer, Osman, Ali, Talha, Zübeyr, Abdurrahman b. Avf, Sa’d b. Ebî Vakkâs, Saîd b. Zeyd ve Ebû Ubeyde b. Cerrâh’tır.
Cennetle müjdelenen yalnızca bu on kişi mi?
Hayır. Başka sahabiler hakkında da müjdeler nakledilmiştir; bu on isim aynı hadiste art arda sayıldığı için ayrıca anılır.
Müjde hadisi sahih midir?
Tirmizî ve Ebû Dâvûd’da geçen hadis, Ehl-i Sünnet âlimlerince sahih veya hasen kabul edilmiştir.
Bu sahabiler hata yapmaz mıydı?
Müjde onların masum olduğu anlamına gelmez. Ehl-i Sünnet, hatalarına karşı hüsn-i zan besler ve onları saygıyla anar.
Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: Tirmizî, Menâkıb 25-26; Ebû Dâvûd, Sünnet 9; İbn Hişâm, es-Sîre; TDV İslâm Ansiklopedisi, "Aşere-i Mübeşşere" maddesi
İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular
80 sorunun tamamı →Bu içerik faydalı oldu mu?
Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.
Kaynakça
- Tirmizî, Menâkıb 25-26
- Ebû Dâvûd, Sünnet 9
- İbn Hişâm, es-Sîre
- TDV İslâm Ansiklopedisi, "Aşere-i Mübeşşere" maddesi
Genel kaynaklarımız için Kaynakça sayfasına bakınız. Fetva için: Diyanet İşleri Başkanlığı, Alo 190.