Bankadan Hediye ve Promosyon Almak Caiz mi?

Bankadan hediye veya promosyon almak, hediyenin hangi işlem karşılığında verildiğine göre değerlendirilir. Mevduat açana, kredi kullanana veya faizli işlemle ilişkili olarak verilen hediye, borç ilişkisinden menfaat sağladığı için riba benzeri sayılır; faizle ilişkisiz hizmet kampanyaları ise ayrı değerlendirilir.

Mesele

Bankalar, yeni müşteri kazanmak için hediye, promosyon ve ödül kampanyaları düzenler. Hesap açana hediye, kredi kullanana puan, kart sahiplerine indirim gibi farklı uygulamalar vardır. Dinî hassasiyeti olan kişi, bu hediyelerin faiz ile bağlantısı olup olmadığını sorar. Bu soru, fıkhın “borç menfaat getirirse ribadır” ilkesiyle ilişkilidir. Bu ilkenin genel çerçevesi riba yasağı yazısında anlatılmıştır.

Karz ilişkisi ve hediye

Mevduat hesabına yatırılan para, fıkhî açıdan bankaya verilen bir borçtur (karz). Alacaklı konumundaki müşteriye, borçlu konumundaki banka tarafından hesap açma karşılığında hediye verilmesi, borç ilişkisi sebebiyle sağlanan bir menfaat olarak değerlendirilir. Hadiste borçlunun alacaklıya hediye vermesinin, borç ilişkisi nedeniyle olması hâlinde kabul edilmemesi gerektiğine dair uyarılar bulunur; bu konudaki rivayetlerin bir kısmı sahâbe sözü olarak, bir kısmı zayıf senetli hadis olarak aktarılır (İbn Mâce, Sadakât; Beyhakî, Sünen), fakat ilkenin kendisi fakihlerce kabul görmüştür. Bu sebeple çağdaş fetvalar, mevduat hesabı açma karşılığı verilen hediyeyi ribaya yakın görür. Özellikle hediye hesap açma veya faizli ürün kullanımı şartına bağlıysa sakıncası daha belirgindir.

Farklı işlem türleri

• Faizli mevduat veya kredi açana verilen hediye: Faizli ürünle bağlantılı olduğundan sakıncalıdır.
• Hizmet karşılığı kampanya: Havale, bill ödeme veya kart harcamasıyla ilgili indirim veya puan, bankanın hizmet satışı kapsamında değerlendirilebilir; faiz unsuru yoksa farklı yorumlanabilir.
• Maaş taşıma promosyonu: Kurumun bankayla anlaşması ve maaş hizmeti karşılığında verilen bedeldir. Bu konu maaş promosyonu helal mi yazısında ayrıca işlenmiştir.
• Çekiliş ve ödüllü kampanyalar: Hesap açana çekilişle ödül verilmesi, hem faiz hem şans unsuru taşır. Bu tür uygulamalar için çekilişler ve hediye kampanyaları yazısı okunabilir.
• Katılım bankası kampanyaları: Faizsiz ürün sunan kurumların kampanyaları, ürün yapısına göre değerlendirilir.

Kredi kartı puanı ve indirimler

Kredi kartı kullanımında puan, mil veya indirim avantajları sağlanır. Faize düşmeyen ve borcunu zamanında ödeyen kişi için bu avantajlar, bankanın kart hizmetini artırma stratejisi olarak görülür ve çoğu fetvada caiz kabul edilir. Fakat puan kazanmak için gereksiz harcama yapmak, israf ve borçlanma riski doğurur. Nakit avans veya taksitle faiz doğuran ürünlerde sunulan kampanyalar ise faizle bağlantılıdır. Kredi kartı hükümleri için kredi kartı kullanmak caiz mi ve asgari ödeme yazıları okunabilir.

İhtiyatlı yaklaşım

Dinî hassasiyeti yüksek kişiler için ihtiyat önerileri şunlardır: Faizli hesap açma karşılığı verilen hediyeyi almamak; kampanyanın hangi işleme bağlı olduğunu öğrenmek; katılım bankalarının faizsiz ürünlerini tercih etmek; hediye almak zorunda kalındıysa değerinin hayır yoluna aktarılmasını düşünmek. Bu öneri, faiz geliri için de uygulanan “haramdan kurtulma” mantığına dayanır: faiz gelirini ne yapmalı. Hediyenin hükmü şüpheli olduğunda, hadisteki “şüpheli şeyi bırak” ilkesi (Tirmizî, Sıfatü’l-kıyâme; Nesâî, Eşribe) yol gösterir.

Sık karşılaşılan durumlar

Bir banka, yeni hesap açana ücretsiz çay seti veriyorsa ve hesap faizli ürünle ilişkiliyse, bu hediye ihtiyatlı görüşe göre kabul edilmez. Aynı banka, faizsiz cari hesap açanlara aynı hediyeyi veriyorsa, sakınca azalır. Bir banka, hesaba para yatıran herkese çekilişle araba kampanyası düzenliyorsa, faiz ve kumar benzerliği birlikte bulunduğundan sakıncalıdır. Bir kişi, kredi kartı alışverişinde indirim kuponu kazanıyor ve faize hiç düşmüyorsa, çoğu fetvada bu avantaj helal sayılır. Bu örnekler, hükmün işlemin yapısına göre belirlendiğini gösterir. Bu yazı genel bilgilendirme niteliğindedir; kişisel durumlar için yetkili fetva makamına danışılması önerilir.

Hediyeyi kabul etmeden önce sorulacak sorular

Kampanyalar karşısında karar vermek için şu sorular yol gösterici olabilir: Hediye hangi işleme bağlı? Hediyeyi alabilmek için faizli hesap açmak, kredi çekmek veya kart kullanmak zorunlu mu? Hediye sadece hesap açmaya mı yoksa yatırılan paranın büyüklüğüne mi bağlı? Hediye çekilişle mi veriliyor, yoksa herkese eşit mi? Bu soruların cevapları, hediyenin faiz ve şans unsuru taşıyıp taşımadığını gösterir. Cevaplar belirsizse, sözleşme ve kampanya şartlarını yazılı olarak incelemek ya da bankanın danışma kuruluna sormak mümkündür. Şeffaf bilgi alamayan kişi için ihtiyat esastır.

Sıkça Sorulan Sorular

Bankadan hediye almak faiz midir?

Borç ilişkisi içinde alacaklıya sağlanan fayda faiz sayıldığından, mevduat açana verilen hediye banka ile müşteri arasında karz ilişkisi bulunduğu için çoğu fetvada riba benzeri kabul edilir. Faizli hesap açma şartına bağlanmayan, genel müşteriye verilen küçük hatıra hediyeleri ise farklı değerlendirilebilir.

Maaş promosyonu helal midir?

Maaşını bankaya taşıyana verilen promosyonun hükmü tartışmalıdır; promosyon bankanın ücret karşılığı hizmet sunması niteliğindeyse bazı âlimler caiz görür, karz ilişkisi ve faiz benzerliği taşıyorsa sakıncalı bulur. Ayrı bir yazıda ayrıntılı ele alınmıştır.

Kredi kartı puanı ve kampanya indirimi nasıl değerlendirilir?

Kartı faize düşmeden kullanan kişi için puan, indirim ve kampanyalar çoğu fetvada ihtiyatla caiz görülür; çünkü bunlar satış ve ödeme hizmeti karşılığı sağlanan avantajlardır. Faize bağlı veya kredi kullanımı karşılığı sunulan kampanyalar ise sakıncalıdır.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 7 Haziran 2026 · Kaynaklar: Müslim, Müsâkât (riba hadisi); Buhârî, Büyû' ve Edeb (hediyenin hükmü); İslam Fıkıh Akademisi (Mecmaü'l-fıkhi'l-İslâmî), banka kampanyaları ve hediyeler kararı; TDV İslâm Ansiklopedisi, "Hediye" ve "Faiz" maddeleri

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

• İman nedir, kısaca nasıl tanımlanır?
• İmanın şartları kaçtır ve nelerdir?
• Âmentü duası nedir, ezberlemek şart mıdır?
• İman ile İslam arasında fark var mıdır?
• Kelime-i şehâdet nedir, söyleyen Müslüman olur mu?

Bu içerik nasıl hazırlandı? →