Düğünde Damadın Namaz Kılması (Güvey Namazı)
Düğünde damadın namaz kılması (güvey namazı) nedir? Zifaf öncesi iki rekât namaz geleneği, ilgili rivayetler, evlilik duası ve Diyanet'in görüşü hakkında bilgiler.
Güvey namazı, damadın zifaf öncesi eşiyle birlikte iki rekât namaz kılması ve ardından hayır duası etmesidir. Bu uygulama Hz. Peygamber’den sahih bir hadisle sabit olmasa da bazı sahabe uygulamalarına dayanır ve fakihler tarafından müstehap, yani yapılması güzel bir davranış olarak görülmüştür.
Evlilik Gecesi Duası
Amr b. Şuayb’ın dedesinden rivayet edilen hadiste Hz. Peygamber şöyle buyurmuştur: “Biriniz bir kadınla evlendiğinde veya bir hizmetçi satın aldığında şöyle desin: ‘Allah’ım, ondaki hayrı ve yaratılışındaki hayrı senden isterim; ondaki şerden ve yaratılışındaki şerden sana sığınırım.'” Bir deve satın alırsa da aynı şekilde yapar (Ebû Dâvûd, Nikâh 31; İbn Mâce, Nikâh 27). İbn Mâce’deki rivayette kadının alnından tutup bereket duası etmesi de yer alır. Bu rivayetin senedi hasen derecesinde değerlendirilmiş olmakla birlikte hadis âlimleri arasında farklı görüşler vardır. Hadis, evlilik gecesi dua etmenin önemini belirtir.
İki Rekât Namaz Rivayetleri
İbn Ebî Şeybe ve Abdürrezzâk’ın Musannef eserlerinde, Ebû Saîd mevlâ Ebî Üseyd’in anlatımına göre, evlendiğinde sahabelerden bir grubun yanında bulunduğu, onlara dua etmelerini istediği ve onların da kendisine “Eşinin başının ön tarafını tut ve bereket dile; sonra iki rekât namaz kıl ve dua et” şeklinde nasihat ettiği anlatılır. Başka bir rivayette Abdullah b. Mes’ûd’un benzer bir tavsiyede bulunduğu geçer. Bu rivayetler sahabe uygulamaları olarak nakledilir; hadis olarak merfû (Peygamber’e nispetle) kabul edilmez. Bu nedenle uygulamanın hükmü sahabe sünneti ve edep olarak değerlendirilir.
Fıkıh Kaynaklarındaki Yeri
Hanefî fıkıh kitaplarında zifaf öncesi iki rekât namazın müstehap olduğu belirtilir. Şâfiî ve Hanbelî kaynaklarında da benzer ifadeler bulunur. Eşler arasında ilk gece huzur ve bereket için dua edilir. Diyanet, güvey namazını farz veya vacip saymaz; ancak yapılmasının güzel ve uygun olduğunu belirtir. Namaz kılınmadığında bir günah söz konusu değildir. Önemli olan, evliliğin Allah adıyla başlatılması ve helal bir birlikteliğin şükürle karşılanmasıdır.
Nasıl Uygulanır?
Damat ve gelin abdest alır. Damat öne geçer, gelin arkasında durur ve iki rekât nafile namaz kılınır. Namaz sonunda eşler birbirleri için hayır dualar eder. “Allah’ım, bize hayırlı bir evlilik nasip et, aramıza muhabbet ve rahmet koy, bizi haramdan koru” gibi duaların okunması yaygındır. Kimi yörelerde damat, gelinin başına elini koyup besmele çekerek “Rabbim, bu evliliği hayırla sonuçlandır” der. Bu uygulama kadın ve erkeğin birbirine ilk sevgi ve saygı ifadesi olarak görülür. Namaz kılma konusunda aşırı titizliğe gerek yoktur; yorgunluk, düğün telaşı ve diğer mazeretler dikkate alınır.
Eşler Arasında Ahlâk
Evlilik sırasında Kur’an, eşler arasında sevgi ve merhamet kurulmasını öğütler: “Onlarla huzur bulasınız diye size kendi cinsinizden eşler yaratması ve aranızda sevgi ve merhamet var etmesi de O’nun delillerindendir” (Rûm 30/21). Hz. Peygamber, “Mü’minlerin imanca en olgun olanı, ahlakça en güzel olanı ve ailesine karşı en yumuşak davrananıdır” buyurmuştur (Tirmizî, Radâ’ 11). İlk geceden itibaren eşlerin birbirine saygılı davranması, nazik olması ve karşılıklı rızaya önem vermesi evlilik huzurunu belirler. Güvey namazı da bu bilincin bir ifadesi olarak anlaşılabilir.
Gelenek ve Hurafe
Bazı yörelerde düğün gecesiyle ilgili hurafeler vardır: gelinin ayağının önüne koç kesmek, damat ile gelinin ayağa kalkması, kırmızı kuşak çözülmesi veya belirli rüya yorumları gibi. Bunların dinî bir dayanağı bulunmamaktadır. Güvey namazı ise bu uygulamalardan farklı olarak ibadet ve dua içeren, manevi bir boyut taşıyan bir davranıştır. Ancak ibadet yapılmadığı zaman evliliğin eksik olacağı gibi bir inanç da yanlıştır.
İlgili Yazılar
Evlilik adımlarını tamamlayan yazılar için Gelin alma ve mevlitli düğün gelenekleri, Düğün yemeği (velime), İmam nikâhı ve resmî nikâh ve Kına gecesi yazılarına bakabilirsiniz. Ölüm ve cenaze uygulamaları için Cenaze evine yemek götürme geleneği yazısı yaşam döngüsünün diğer ucunu ele alır.
Böylece güvey namazı, evlilik hayatına dua ve şükürle başlama niyetinin sade ve içten bir ifadesi olarak, zorunluluk olmadan ama güzellikle uygulanabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Güvey namazı nedir?
Damadın zifaf öncesinde veya ilk gece eşiyle birlikte iki rekât namaz kılması ve ardından dua etmesi geleneğidir. Bazı yörelerde “güvey namazı” ya da “ilk gece namazı” olarak bilinir.
Güvey namazı sünnet midir?
Hz. Peygamber’den sahih bir hadisle sabit değildir. Bazı sahabe uygulamaları rivayet edilir; bu nedenle fakihlerce müstehap veya güzel bir davranış kabul edilmiştir, farz ya da vacip değildir.
Hz. Peygamber evlilik gecesi için hangi duayı öğretmiştir?
Hadise göre evlenen kişi, eşinin alnından tutup besmele çeker ve “Allah’ım, onun hayrını ve yaratılışındaki hayrı senden dilerim; şerrinden ve yaratılışındaki şerden sana sığınırım” der (Ebû Dâvûd, Nikâh 31; İbn Mâce, Nikâh 27).
Gelin de birlikte namaz kılar mı?
Rivayet edilen uygulamada eşler birlikte iki rekât namaz kılar; erkek önde, kadın arkada durur ve dua edilir. Bu uygulama zorunlu değildir, tercihe bağlıdır.
Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: Ebû Dâvûd, Nikâh 31; İbn Mâce, Nikâh 27; İbn Ebî Şeybe, el-Musannef; Abdürrezzâk, el-Musannef; Diyanet İşleri Başkanlığı, Dinî Sorular; TDV İslâm Ansiklopedisi, "Zifaf" maddesi
İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular
80 sorunun tamamı →Bu içerik faydalı oldu mu?
Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.
Kaynakça
- Ebû Dâvûd, Nikâh 31
- İbn Mâce, Nikâh 27
- İbn Ebî Şeybe, el-Musannef
- Abdürrezzâk, el-Musannef
- Diyanet İşleri Başkanlığı, Dinî Sorular
- TDV İslâm Ansiklopedisi, "Zifaf" maddesi
Genel kaynaklarımız için Kaynakça sayfasına bakınız. Fetva için: Diyanet İşleri Başkanlığı, Alo 190.