Çocuğa İsim Koyma Töreni ve Ezan Okuma

Çocuk doğunca sağ kulağına ezan, sol kulağına kamet okumak ve yedinci gün isim koyup akika kesmek, İslam kültüründe yaygın bir uygulamadır. Ezan okuma ile ilgili rivayetin senedi hakkında farklı değerlendirmeler olmakla birlikte, uygulama âlimler tarafından müstehap kabul edilmiştir. İsim koyma ve akika ise sahih hadislere dayanır.

Kulağa Ezan ve Kamet

Ebû Râfi’ (r.a.) şöyle anlatır: “Hasan b. Ali doğduğunda Resûlullah’ın onun kulağına namaz ezanı gibi ezan okuduğunu gördüm” (Ebû Dâvûd, Edeb 111; Tirmizî, Edâhî 15). Tirmizî rivayeti sahih-hasen olarak değerlendirmiştir; ancak bazı hadis âlimleri senedindeki Âsım b. Ubeydullah’ın zayıf sayılması sebebiyle rivayete eleştiri getirmiştir. Beyhakî’nin zikrettiği başka bir rivayette sağ kulağa ezan, sol kulağa kamet okunması anlatılır; bu rivayet zayıf kabul edilmiştir. Fıkıhçılar, ilk işitilen sözlerin tevhid olması ve çocuğun İslam’la tanışması için bu uygulamayı müstehap görmüştür. Diyanet de bunu tavsiye eder ve farz ya da vacip saymaz.

Yedinci Gün: İsim, Akika, Tıraş

Semüre b. Cündüb’ün rivayetinde Hz. Peygamber şöyle buyurur: “Her çocuk akikasına karşılık rehindir; yedinci günü onun için hayvan kesilir, ismi konur ve başı traş edilir” (Ebû Dâvûd, Dahâyâ 21; Tirmizî, Edâhî 23). Bu hadis akikanın, isim vermenin ve saçın tıraşının yedinci gün yapılmasını önerir. Saç ağırlığınca gümüş sadaka verilmesi de nakledilir. Doğumdan sonraki ilk haftada isim konmasının sünnet olduğu kabul edilir, ancak doğumda hemen isim konması da mümkündür. Hz. Peygamber oğlu İbrahim’e doğduğu gün isim koyduğunu bildirmiştir (Müslim, Fezâil 62).

Akikanın Hükmü

Hanefî mezhebinde akika ibadet değil, mübah bir davranış olarak görülür. Şâfiî ve Hanbelî mezheplerinde ise akika sünnet-i müekkededir. Erkek çocuk için iki, kız çocuk için bir hayvan kesmek tavsiye edilir (Ebû Dâvûd, Dahâyâ 21). Akika etinden kesen kişi yiyebilir, akraba ve yoksullara dağıtabilir. Kemiklerin kırılmaması bazı rivayetlerde belirtilmiştir, ancak bu müstehap sayılır. Yedinci gün yapılamıyorsa on dördüncü veya yirmi birinci günde de kesilebileceği söylenir. Hatta çocuk büyüyünce kişinin kendi akikasını kestirebileceği görüşü de vardır.

Güzel İsim Seçmek

Hz. Peygamber’in “Kıyamet günü adlarınızla ve baba adlarınızla çağrılacaksınız, o hâlde güzel isimler koyun” hadisi (Ebû Dâvûd, Edeb 69) isim seçiminin önemini vurgular. “Allah’a en sevimli isimler Abdullah ve Abdurrahman’dır” (Müslim, Edeb 2). Anlamı kötü olan, şirk bildiren veya kibir içeren isimler değiştirilmelidir. Hz. Peygamber bazı sahabelerin isimlerini değiştirmiştir; örneğin Âsiye adını Cemile yapmıştır (Müslim, Edeb 14). Türk kültüründe ise isim seçerken dedelerin veya sevilen büyüklerin adını vermek yaygındır. Bu da caizdir.

Geleneksel İsim Törenleri

Anadolu’da bebeğin ismi bazen aile büyüğü, imam ya da dede tarafından kulağına fısıldanır ve üç kez tekrarlanır. Bu uygulama, adın duyurulması ve çocuğa hayırla anılması anlamı taşır. Yöreye göre isim töreninde mevlit okutulur, tatlı ya da şerbet dağıtılır. Bazı yörelerde bebeğin yastığının altına Kur’an veya ekmek konur; bu davranışlar bereket niyeti taşır ancak dinî bir dayanağı yoktur. Önemli olan, çocuğa güzel bir isim verilmesi, onun için dua edilmesi ve sevinci paylaşmaktır. Doğum sevinci toplumla paylaşılırken israftan kaçınılmalıdır.

Doğum Sonrası Diğer Sünnetler

Çocuğa ağızda tatlı bir şey çiğneyerek verilmesi (tahnik) sünnettir; Hz. Peygamber yeni doğan bebeklere hurma çiğneyip damaklarına sürmüş ve onlar için bereket duası etmiştir (Buhârî, Akika 1; Müslim, Âdâb 25). Bebeklerin sünneti, saç tıraşı, ilk duş ve yedinci gün hediyeleri bu geleneklerin parçalarıdır. Annenin lohusalık dönemi ve kırk gün bekleyişi için Kırklama ve bebeğin kırkının çıkması yazısına bakabilirsiniz.

İlgili Yazılar

Yaşam döngüsü geleneklerine dair Yeni eve taşınmada okunan dualar, Yeni araca kurban kesmek ve İlk orucu tutan çocuğa yapılan gelenekler yazılarına, diş buğdayı gelenekleri için Diş buğdayı geleneği ve dinî değerlendirme yazısına başvurabilirsiniz.

Doğumun ardından yapılan bu uygulamalar, çocuğun aileye ve topluma sevinçle karşılandığını gösterir; hepsinin ortak noktası şükür, dua ve paylaşmadır. Bu nedenle törenlerin sade, samimi ve israftan uzak tutulması, çocuğun hayırlı bir ömür sürmesi için dua edilmesi yeterlidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Doğan bebeğin kulağına ezan okumak sünnet midir?

Ebû Râfi’nin rivayetinde Hz. Peygamber’in Hz. Hasan’ın kulağına ezan okuduğu geçer (Ebû Dâvûd, Edeb 111; Tirmizî, Edâhî 15). Hadisin senedi hakkında farklı değerlendirmeler vardır, ancak uygulama âlimlerce müstehap görülmüştür.

Bebeğe ne zaman isim konur?

Hadise göre yedinci gün akika kesilir, isim konur ve saç tıraş edilir (Ebû Dâvûd, Dahâyâ 21; Tirmizî, Edâhî 23). Doğumdan hemen sonra isim konulması da caizdir.

Akika kurbanı nedir?

Çocuğun doğumunun şükrü olarak yedinci gün kesilen hayvandır. Hanefî mezhebinde mübahtır, Şâfiî ve Hanbelî mezheplerinde sünnettir. Etinden kesen yiyebilir, akraba ve yoksullara dağıtılır.

Hangi isimler tercih edilir?

Hz. Peygamber, “Allah’a en sevimli isimler Abdullah ve Abdurrahman’dır” buyurmuştur (Müslim, Edeb 2). Peygamber, sahabe ve güzel anlamlı isimler tercih edilir; kötü anlamlı isimler değiştirilir.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 27 Ekim 2026 · Kaynaklar: Ebû Dâvûd, Edeb 111 ve Dahâyâ 21; Tirmizî, Edâhî 15 ve 23; Müslim, Edeb 2; Buhârî, Akika; Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal ve Dinî Sorular; TDV İslâm Ansiklopedisi, "Akika" ve "İsim" maddeleri

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

• İman nedir, kısaca nasıl tanımlanır?
• İmanın şartları kaçtır ve nelerdir?
• Âmentü duası nedir, ezberlemek şart mıdır?
• İman ile İslam arasında fark var mıdır?
• Kelime-i şehâdet nedir, söyleyen Müslüman olur mu?

Bu içerik nasıl hazırlandı? →