Filipinler’de Ramazan, Bayram ve Dinî Günler Nasıl Geçer?
Filipinler'de ramazan: Quiapo'daki iftar pazarı, Mindanao'da iftar ve bayram gelenekleri, Eid al-Fitr resmî tatili, pastil ve piyaparan yemekleri ile Moro ramazan adetleri.
- Hazırlık ve Hilal
- İftar Sofrası
- Camilerde Ramazan
Filipinler’de ramazan, Mindanao ve Sulu’daki Müslüman köylerde ve Manila’nın Quiapo semtinde iftar tezgâhları, cami programları ve komşuluk sofralarıyla yaşanır. Katolik çoğunluklu ülkede Eid al-Fitr ve Eid al-Adha ulusal tatildir; aylık hilal duyurularını ise Ulusal Müslüman Filipinliler Komisyonu ile bölge müftülükleri yapar ve halka ulaştırır.
Hazırlık ve Hilal
Filipinler’de ramazanın başlangıcı Ulusal Müslüman Filipinliler Komisyonu ve Büyük Müftü’nün hilal gözlemiyle duyurulur. Güney illerinde hazırlıklar camilerde yapılır. Şaban ayında evler temizlenir ve bayram elbiselerinin kumaşları alınır.
İftar Sofrası
İftar hurma ve su ile açılır. Yemekler arasında piyaparan (hindistancevizi ve baharatla pişirilen tavuk), pastil (muz yaprağına sarılı pirinç), tiyula itum (siyah çorba) ve çeşitli balık yemekleri bulunur. Tatlı olarak jaa (kızartılmış hamur) ve tinapay yenir. Manila’da Quiapo çevresi iftar alışverişiyle dolar.
Camilerde Ramazan
Şâfiî fıkhına uygun olarak teravih yirmi rekât edâ edilir. Altın Cami ve Mindanao’daki büyük camilerde cemaat toplanır. Hatim ve Kur’an kursu programları düzenlenir. Kadir Gecesi gece boyu ibadetle geçirilir.
Eid al-Fitr ve Bayramlaşma
Eid al-Fitr 2002’den beri ulusal resmî tatildir. Bayram namazı camilerde ve açık alanlarda kılınır. Aileler birbirini ziyaret eder, geleneksel yemekler ikram edilir ve çocuklara harçlık verilir. Mindanao’da büyük kutlamalar düzenlenir. Hristiyan komşular da kutlamalara katılarak dinler arası dostluğa katkıda bulunur.
Kurban Bayramı
Eid al-Adha’da koyun, keçi ve manda kesilir. Et fakirlere dağıtılır. Hac için Filipinler’den her yıl binlerce kişi kutsal topraklara gider.
Filipinler’in dinî yapısı için Filipinler’deki Müslümanlar, camiler için Filipinler camileri, Tayland için Tayland’da ramazan ve Çin için Çin’de ramazan okunabilir.
Mindanao’da İftar Mutfağı
Maguindanao ve Maranao mutfağında iftar tatlılarının başında “pastil” gelir: hindistan cevizi yağıyla pişmiş pirince sarılı tavuk ya da sığır eti, muz yaprağına sarılır. Maranao topluluğu acı biberli “piyaparan” adlı hindistan cevizi ve kuru biberle hazırlanan tavuk yemeğini sofraya koyar. Tausug mutfağında “tiyula itum” adlı siyah çorba, hindistan cevizi yakılarak elde edilen karanlık baharat nedeniyle ünlüdür; bayramlarda ve özel gün yemeklerinde sofraya gelir. Bu yemeklerin birçoğu helal mutfak kurallarına uygun olarak evde hazırlanır.
Manila’da Ramazan ve Quiapo
Manila’daki Müslümanlar çoğu zaman Mindanao’dan gelen işçiler ve öğrencilerdir. Quiapo çevresindeki dükkânlar ramazan boyunca hurma, ud, kumaş ve ramazan takvimi satar; iftar saatinde Altın Cami’nin avlusunda topluca oruç açılır. Çalışma yerlerinde Müslüman personele erken çıkış ve ibadet izni verilmesi yaygındır. Kadınlar ve gençler, mahalle derneklerinin düzenlediği Kur’an dersleri ve hatim programlarına katılır.
Hac, Zekât ve Yardım
Ulusal Müslüman Filipinliler Komisyonu, hac kotasını ve organizasyonunu yürütür; ramazanın son haftasında umre ve hac yolculuğunun hazırlıkları da gündeme gelir. Fitre ve zekât genellikle mahalle imamları aracılığıyla toplanır. Aileler akrabaları arasında yoksul olanlara öncelik verir. Barış sürecinden sonra bazı bölgelerde yeniden yerleştirilen aileler için sivil toplum kuruluşları iftar yardımı yapar.
Bayram Günlerinde Sosyal Hayat
Bayram namazı açık alanlarda, stadyumlarda ve parklarda kılınır. Namaz sonrası ziyaretler, çocuklara harçlık ve ortak yemeklerle sürer. Komşu Katolik aileler de çoğu zaman tatile eşlik eder; yerel yönetimler güvenlik ve trafik önlemi alır. Bu çok kültürlü ilişki, Filipinler’in dinî uyum anlayışı içinde değerli bir örnek olarak anılır.
Hilal Gözlemi ve Takvim Tartışmaları
Filipinler’de ayın başlangıcı, resmî hilal gözlem kurulları ile Suudi Arabistan takvimi arasındaki seçimle belirlenir. Bazı topluluklar kendi gözlemlerine uyar; bu nedenle bayram günü bölgeden bölgeye bir gün farklı olabilir. Ulusal Müslüman Filipinliler Komisyonu ve il müftüleri, halk arasında bu farkın hoşgörüyle karşılanması için açıklama yapar. Fıkıh açısından yerel gözlem ile genel duyuruya uymanın hükmü, farklı ekollerde ayrı ele alınır.
Gençlik ve Eğitim Programları
Üniversitelerde Müslüman öğrenci dernekleri iftar kampanyaları ve ramazan seminerleri düzenler. Madrasah okullarında hafızlık ve Kur’an mukabelesi programları yapılır. Manila’da üniversite kampüslerinde dua odaları bulunur ve iftar için gıda paylaşımı organize edilir.
Kurban Kesimi ve Hacıların Dönüşü
Hari Raya Haji’de koyun, keçi ve sığır kurban edilir; Mindanao’da büyük aileler kurban etini ortak olarak paylaşır. Sığır kurbanı genellikle yedi kişinin ortaklığıyla yapılır. Kurban eti, yoksul komşulara, öğretmenlere ve camiye hizmet edenlere ayrılır. Hacıların dönüşünde ise aileler “hacı” unvanıyla karşılama törenleri düzenler.
Köy Düzeni ve Komşu Yardımı
Kırsal Mindanao’da pirinç, hindistan cevizi ve balık ailelerin temel gıdasıdır; ramazan boyunca aileler bu ürünleri paylaşır. Yağış mevsimi oruç günlerini etkilediğinde ortak iftar için cami avlusunda geçici çadırlar kurulur. Köyün imamı, ayın sonuna doğru fitre listesini hazırlayarak yoksul aileleri belirler.
Sıkça Sorulan Sorular
Filipinler’de bayram resmî tatil mi?
Evet. Eid al-Fitr ve Eid al-Adha resmî ulusal tatildir.
Piyaparan nedir?
Tausug mutfağına ait hindistancevizi ve baharatla pişirilen tavuk veya balık yemeğidir.
Quiapo’da ramazan nasıl yaşanır?
Altın Cami çevresinde iftar öncesi yiyecek pazarı kurulur ve Müslüman topluluk burada toplanır.
Pastil nedir?
Pirinç ve tavuk ya da dana etiyle yapılan, muz yaprağına sarılı Maranao yemeğidir.
Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: TDV İslâm Ansiklopedisi, "Ramazan" md.; Ulusal Müslüman Filipinliler Komisyonu; Diyanet İşleri Başkanlığı, diyanet.gov.tr
İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular
80 sorunun tamamı →Bu içerik faydalı oldu mu?
Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.
Kaynakça
- TDV İslâm Ansiklopedisi, "Ramazan" md.
- Ulusal Müslüman Filipinliler Komisyonu
- Diyanet İşleri Başkanlığı, diyanet.gov.tr
Genel kaynaklarımız için Kaynakça sayfasına bakınız. Fetva için: Diyanet İşleri Başkanlığı, Alo 190.