Çin’de Görülmesi Gereken Camiler ve İslami Eserler

Bu yazıda öğrenecekleriniz

Pekin Niujie Camii
Xi'an Büyük Camii
Guangzhou, Quanzhou ve Kıyı Camileri

Çin’in en bilinen camileri Pekin’deki Niujie, Xi’an’daki Büyük Cami, Guangzhou’daki Huaisheng, Quanzhou’daki Qingjing ve Kaşgar’daki Id Kah camileridir. Birçoğu Çin saray ve tapınak mimarisinin üslubuyla İslam’ın yön ve ibadet ihtiyaçlarını birleştirir; bu sentez dünyadaki cami mimarisi içinde özgün bir yer tutar.

Pekin Niujie Camii

Pekin’deki Niujie Camii (Öküz Sokağı Camii), yaklaşık 996’da Liao döneminde kurulduğu rivayet edilen, şehrin en eski camisidir. Mevcut yapı Ming ve Qing dönemlerinde yenilenmiştir. Çin tapınak mimarisi ile Arapça yazıtlar ve mihrap birlikte görülür. Çevresindeki Müslüman mahallesi Hui topluluğunun merkezidir.

Xi’an Büyük Camii

Xi’an’daki Büyük Camii (Huajue Alley Camii), 742 civarında Tang döneminde kurulduğu söylenir; mevcut yapı büyük oranda Ming dönemi (14-17. yüzyıl) eseridir. Avlulardan oluşan bahçe düzeni, çatılı kapılar ve pagoda biçimli minare Çin sarayı ve tapınaklarını andırır. Arapça ve Çince yazıtlar birlikte kullanılır.

Guangzhou, Quanzhou ve Kıyı Camileri

Guangzhou’daki Huaisheng Camii (Anıt Camii), Hz. Peygamber’in akrabası Sa’d b. Ebî Vakkâs tarafından 7. yüzyılda kurulduğu rivayet edilir; bu rivayet tarihî olarak tartışmalıdır. Quanzhou’daki Qingjing Camii (Ashab Camii) 1009’da yapılmış, Song döneminin deniz ticareti ile gelen Müslüman mirasını gösterir. Quanzhou, UNESCO’nun “Zayton” kaydındadır.

Kaşgar Id Kah Camii

Sincan’da Kaşgar şehrinde yer alan Id Kah Camii, 1442’de inşa edilmiş, zamanla genişletilerek bölgenin en büyük camisi haline gelmiştir. Sarı tuğlalı kapısı ve iki minaresiyle bilinir. Bölgedeki dinî faaliyetler ve ziyaretçi erişimi güncel düzenlemelere tabidir. Yakınlardaki Âfâk Hoca Türbesi (17. yüzyıl) da önemli bir mekândır.

Linxia ve Diğer Bölgeler

Gansu’daki Linxia, “Çin’in küçük Mekke’si” olarak anılır ve onlarca cami barındırır. Ningxia’daki Tongxin Büyük Camii ve Qinghai’deki Dongguan Camii (Xining) bölgesel mimarinin örnekleridir.

Çin’in dinî yapısı için Çin’deki Müslümanlar, ramazan için Çin’de ramazan, Filipinler için Filipinler camileri ve Japonya için Japonya camileri okunabilir.

Çin Üslubunda Cami Planı

Xi’an Büyük Camii gibi yapılar, avlulu ve kapılı geleneksel Çin saray düzenini taşır. Namaz salonu batıya, yani Kâbe istikametine bakacak biçimde konumlandırılmıştır. Minare yerine pagoda biçimli “Işık Kulesi” ya da gözetleme kulesi kullanılan camiler de görülür. Süslemelerde bitkisel motifler, ahşap konsol sistemleri ve Arapça hat levhaları birlikte yer alır. Dinî figür resmi bulunmaz; bunun yerine ayet ve dua yazıları duvarları süsler.

Kıyı Şehirlerinin Erken Camileri

Guangzhou’daki Huaisheng Camii, rivayete göre erken dönemde gelen bir sahabi tarafından kurulmuştur; tarihçiler bu atfı tartışır, ancak kentin Müslüman ticaret topluluğunun çok eski olduğu kabul edilir. Quanzhou’daki Qingjing (Ashab) Camii, 1009 tarihli yazıtıyla bilinir; Song dönemi limanının çok kültürlü yapısının tanığıdır. Yangzhou ve Hangzhou’daki camiler de kıyı kentlerinin İslam mirasını sürdürür. Bu şehirler UNESCO’nun “Zeytun Deniz İpek Yolu” çalışmalarında anılır.

Ningxia ve Gansu: Hui Merkezleri

Ningxia’daki Tongxin Büyük Camii Ming dönemine ait olup bölgenin en eski yapılarından biridir. Gansu’daki Linxia, “Çin’in Küçük Mekke’si” olarak anılır ve onlarca cami ile menhuan türbesi barındırır. Bu şehirlerde Arapça ve Farsça dersleri veren medreseler hâlâ faaldir. Kadın camilerinde eğitim gören kadın hocalar (nüahong) topluluk içinde danışmanlık yapar.

Id Kah Camii’nin Tarihî Katmanı

Sincan’ın Kaşgar şehrindeki Id Kah Camii, Çin’in en büyük camilerinden biridir. Yapının tarihi 15. yüzyıla uzanır; ilk yapı yaklaşık 1442’de bir Kaşgar yöneticisi tarafından yaptırılmış, sonraki yüzyıllarda genişletilmiştir. Sarı tuğlalı cephesi ve iki minaresiyle Orta Asya cami mimarisinin örneğidir. Bayram namazlarında on binlerce kişi burada toplanır. Yapının ön meydanı şehrin sosyal yaşamının merkezi olmuştur.

Niujie Camii’nin Kuruluş Rivayeti

Pekin’in Niujie (Öküz Sokağı) semtindeki cami, rivayete göre 996’da Liao döneminde kurulmuştur; mevcut yapı Ming ve Qing dönemlerinde genişletilmiş hâlidir. Namaz salonu Çin tapınak mimarisi ile Arap hat sanatını birleştirir. Çevresinde Hui halkına ait helal lokantalar ve dükkânlar yer alır. Cami, Çin başkentindeki en eski Müslüman mekânlardan biri olarak resmî koruma altındadır.

Yunnan, Henan ve Kadın Camileri

Yunnan’daki Hui köylerinde cami genellikle köyün merkezindeki küçük bir tepede yer alır ve çevresinde medrese ile bir hamam bulunur. Henan’ın Kaifeng şehrinde ise Doğu Büyük Camii ve çevresindeki kadın camileri, Hui kadınlarının dinî eğitimde üstlendiği rolü gösterir. Bu camilerde kadınlar hem Kur’an eğitimi alır hem de cemaatin sosyal yardım işlerini yürütür. Kadın imam geleneğinin 17. yüzyıla uzandığı anlatılır; geleneğin dünyadaki diğer Müslüman toplumlardan farklı bir kurumsal biçim aldığı belirtilir. Ziyaretçiler girmeden önce cami görevlilerinden izin almalı ve ibadet saatlerine saygı göstermelidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Çin’in en eski camisi hangisi?

Guangzhou’daki Huaisheng Camii (Anıt Camii), rivayete göre 7. yüzyılda yapılmıştır. Mevcut yapı daha sonraki dönemlerde yenilenmiştir.

Xi’an Büyük Camii’nin özelliği nedir?

Çin tapınak mimarisine uygun, Arapça yazılı çinli bahçe düzeniyle inşa edilmiştir. Minareleri pagoda şeklindedir.

Id Kah Camii nerede?

Kaşgar’da bulunan, 1442’de yapılan ve Çin’in en büyük camilerinden biri sayılan yapıdır.

Çin’de camilere girilebilir mi?

Genellikle ziyaret edilebilir; ancak bölgesel kısıtlamalar ve düzenlemeler olabilir.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 4 Eylül 2026 · Kaynaklar: TDV İslâm Ansiklopedisi, "Çin" ve "Kaşgar" md.; UNESCO Dünya Mirası Merkezi, "Quanzhou", whc.unesco.org; Diyanet İşleri Başkanlığı

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

Bu içerik faydalı oldu mu?

Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.

Bu içerik nasıl hazırlandı? →