Çin’de Kaç Müslüman Var? Nüfus ve Mezhep Dağılımı

Bu yazıda öğrenecekleriniz

Nüfus ve Etnik Gruplar
İslam'ın Çin'e Gelişi
Mezhep, Tasavvuf ve Gelenek

Çin’de resmî verilere göre yaklaşık yirmi milyon civarında Müslüman yaşar; bunların başlıcaları Hui ve Uygur halklarıdır. Çoğunluk Sünnî Hanefî mezhebindendir. Dinî hayat, 1953’te kurulan Çin İslam Birliği ve yerel cemaat yapılarıyla yürür. İslam, Tang döneminden itibaren deniz ve kara ticaret yollarıyla Çin’e ulaşmış, yüzyıllar içinde Çin kültürüyle özgün bir sentez oluşturmuştur.

Nüfus ve Etnik Gruplar

Çin’de Müslümanlar toplam nüfusun yaklaşık yüzde 1,5-2’sini oluşturur. Hui yaklaşık 10-11 milyon, Uygurlar yaklaşık 11-12 milyon civarındadır. Hui halkı Çin’in tüm eyaletlerinde yaşar ve Ningxia Hui Özerk Bölgesi’nde yoğundur. Uygurlar, Sincan’da çoğunluktadır. Kazaklar, Salarlar ve Dongxianglar Gansu, Qinghai ve Sincan’da bulunur.

İslam’ın Çin’e Gelişi

Rivayete göre İslam, Hz. Osman döneminde 651’de bir elçilik heyetiyle Çin’e ulaşmıştır. Tang (618-907) ve Song (960-1279) dönemlerinde Arap ve Fars tüccarlar Guangzhou, Quanzhou ve Chang’an’da yerleşti. Moğol (Yuan) döneminde Orta Asyalı Müslümanlar yönetimde görev aldı. Ming döneminde Zheng He (Hacı Mahmud Şems) deniz seferleriyle tanındı. Hui kimliği bu uzun sürecin sonunda oluştu.

Mezhep, Tasavvuf ve Gelenek

Çin Müslümanları büyük oranda Hanefî Sünnîdir. Tasavvufî tarikatlar (Nakşibendî kolu Cehri ve Hufiye, Kadirî, Kübreviyye) Hui çevresinde etkili olmuştur. Çin’de “Kadim Ekol” (Gedimu) ve yenilikçi çevreler arasında tartışmalar yaşanmıştır. Hui kadınları için kadın camileri (nüsi) benzersiz bir uygulamadır; bu camilerde kadın imamlar da bulunur. Çin’de Arapça ve Farsça eğitimi geleneksel olarak “Çin-İslam eğitimi” olarak verilir.

Yasal Çerçeve ve Güncel Durum

Çin Anayasası dinî inanç özgürlüğünü güvenceye alır; dinî faaliyetler devlet tarafından tanınan kurumlar eliyle yürütülür. Çin İslam Derneği (1953) tüm ülkedeki dinî işleri koordine eder. Sincan’da Uygurlara ve diğer Müslüman gruplara yönelik uygulamalar BM kuruluşları ve insan hakları örgütlerince eleştirilmektedir; Çin hükümeti ise bu iddiaları reddetmekte ve uygulamaları terörle mücadele ve kalkınma olarak tanımlamaktadır. Bu yazı taraf tutmaz, farklı görüşleri aktarır.

Hui, Uygur ve Diğer Müslüman Halklar

Çin devleti on halkı geleneksel olarak Müslüman sayar: Hui, Uygur, Kazak, Dongxiang, Kırgız, Salar, Tacik, Özbek, Bonan ve Tatar. Hui halkı en kalabalık gruptur ve Çince konuşur; Ningxia, Gansu, Qinghai, Henan ve Yunnan’da yoğundur. Uygur, Kazak, Kırgız ve Tacik toplulukları Sincan’da yaşar ve Türk ya da İran dil ailelerine mensuptur. Dongxiang ve Salar halkları Gansu ve Qinghai’da bulunur; Salarların Orta Asya kökenli oldukları ve Xunhua bölgesine yerleştikleri anlatılır.

Tarihî Katmanlar: Tang’dan Ming’e

Rivayete göre Hz. Osman’ın görevlendirdiği bir heyet 651’de Tang sarayına ulaşmıştır; tarihçiler bu tarihi tartışır, ancak 8. yüzyılda Müslüman tüccar ve askerlerin Guangzhou, Quanzhou ve Chang’an’da bulunduğu bilinir. Moğol Yuan döneminde Orta Asyalı Müslüman yöneticiler, astronomlar ve mimarlar önemli görevler üstlenmiştir. Ming döneminde Hui kimliği Çince dili ve Konfüçyüsçü ahlak anlayışıyla uyumlu biçimde şekillenmiştir; deniz seferleriyle tanınan Müslüman amiral Zheng He bu dönemin en bilinen figürlerindendir.

Mezhep, Tarikat ve Kurumlar

Çin’deki Müslümanların büyük çoğunluğu Hanefî fıkhına bağlıdır. Hui toplulukları arasında Gedimu (eski gelenek), İhvan (Yihewani) ve Cehriyye gibi dinî çizgiler ile Nakşibendî, Kadirî ve Kübrevî silsilelerine bağlanan “menhuan” adı verilen tasavvuf ocakları bulunur. Çin İslam Birliği 1953’te kurulmuş, Çin İslam Enstitüsü 1955’te Pekin’de açılmıştır. Hui halkının geliştirdiği “xiaoerjing” yazısı, Çince metinleri Arap harfleriyle yazmayı sağlayan bir sistemdir. Çin’de ayrıca kadınlar tarafından yönetilen ve kadın imamların görev yaptığı kadın camileri, özellikle Henan’da yaklaşık üç yüz yıllık bir gelenektir.

Güncel Durum ve Dinî Yaşam

Ningxia Hui Özerk Bölgesi’nde Müslümanlar, nüfusun yaklaşık üçte birini oluşturur; Yinchuan, Wuzhong ve Tongxin gibi kentlerde yüzlerce cami, medrese ve helal gıda üreticisi faaliyet gösterir. Çin yönetimi dinî faaliyetleri resmî olarak tanınan kurumlar çerçevesinde düzenler; hac organizasyonu da bu kurumlar eliyle yürütülür ve her yıl on binlerce kişilik kotadan Mekke’ye hacı gönderilir. Sincan’daki durum hakkında ise uluslararası kuruluşlar ile Çin yönetimi farklı değerlendirmeler yapmaktadır; bu yazıda siyasi analiz yerine toplulukların dinî ve kültürel yapısı aktarılmıştır.

Gündelik Kültür: Dil, Mutfak ve Giyim

Hui halkı Çinceyi ana dil olarak kullanır, ancak gündelik konuşmada Arapça ve Farsça kökenli dinî terimleri korur. Helal mutfak, Çin gastronomisinin önemli bir kolunu oluşturur: Lanzhou eriştesi ve Xi’an’ın koyun etli ekmek çorbası bunların en bilinenleridir. Erkekler beyaz takke, kadınlar ise başörtüsü kullanır; Hui mahallelerinde bu giyim, kimliğin görünür bir göstergesidir.

Başlıca Noktalar

Çin’in resmî olarak tanıdığı 10 Müslüman etnik grup vardır.
Hui, Mandarin konuşan ve ülkenin her yerine dağılmış büyük topluluktur.
Sûfî tarikatlar ve kadın camileri Çin İslamı’nın özgün yönleridir.
Dinî faaliyetler resmî kurumlar aracılığıyla yürütülür.

Çin’in camileri için Çin camileri, ramazan için Çin’de ramazan, Filipinler için Filipinler’deki Müslümanlar ve Japonya için Japonya’daki Müslümanlar okunabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Çin’de kaç Müslüman var?

Resmî kaynaklara göre yaklaşık 20-25 milyon Müslüman yaşar. Bağımsız araştırmacılar farklı tahminler verir.

Hui kimdir?

Hui, Çin’in en kalabalık Müslüman etnik grubudur. Mandarin Çincesi konuşur ve Çin genelinde dağılmıştır.

Uygurlar kimdir?

Sincan Uygur Özerk Bölgesi’nde yaşayan Türk kökenli Müslüman halktır. Hanefî Sünnîdir.

Çin’de hangi mezhep yaygındır?

Büyük çoğunluğu Sünnî Hanefî mezhebindendir. Sûfî tarikatlar (Kadiri, Nakşibendî, Cehri) ve küçük Şiî topluluklar da vardır.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 21 Mayıs 2026 · Kaynaklar: TDV İslâm Ansiklopedisi, "Çin" md.; Çin Resmî İstatistik Kurumu, stats.gov.cn; Diyanet İşleri Başkanlığı, diyanet.gov.tr

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

Bu içerik faydalı oldu mu?

Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.

Bu içerik nasıl hazırlandı? →