Brunei’de Ramazan, Bayram ve Dinî Günler Nasıl Geçer?

Bu yazıda öğrenecekleriniz

Hazırlık ve Hilal
İftar ve Ramazan Pazarları
Teravih ve Kadir Gecesi

Brunei’de ramazan, Dinî İşler Bakanlığı’nın hilal gözlemi ve duyurusuyla başlar; Nuzul-ı Kur’an günü resmî tatildir. İftarlar ramazan pazarlarında hazırlanır, camilerde teravih ve bubur lambuk dağıtımı yapılır. Bayramın ilk günlerinde Sultan’ın sarayında halkın katıldığı açık ev programı düzenlenmesi, ülkenin tanınmış geleneğidir.

Hazırlık ve Hilal

Ramazanın başlangıcı Dinî İşler Bakanlığı’nın hilal gözlemi duyurusuyla belirlenir. Şaban ayında evler boyanır, bayram giysisi için kumaş alınır. Ramazan boyunca gündüz kamusal alanda yeme içme yasaktır ve restoranlar kapalı olur. Çalışma saatleri kısalır.

İftar ve Ramazan Pazarları

İftar öncesinde pazarlar kuih, nasi katok, ayam penyet, kek ve tatlılarla dolar. Sofrada hurma, pirinç, balık ve et yemekleri bulunur. Camilerde bubur lambuk gibi hayır yemekleri dağıtılır. Ambuyat ise sago nişastasının çatalla sarılarak sosa batırılıp yenmesiyle hazırlanır.

Teravih ve Kadir Gecesi

Teravih Şâfiî fıkhına göre 20 rekât kılınır. Sultan Ömer Ali Seyfüddin Camii’nde ramazan boyunca dinî programlar yapılır. Nuzul-ı Kur’an (17. ramazan) resmî tatildir ve Sultan’ın katıldığı törenlerle anılır. Kadir Gecesi ibadetle geçirilir.

Hari Raya ve Açık Ev

Ramazan Bayramı’nın ilk günlerinde Sultan, Istana Nurul Iman sarayının kapılarını halka açar. Binlerce kişi sıraya girip Sultan ve ailesiyle tokalaşır, yemek ikram edilir. Bu gelenek “Majlis Rumah Terbuka” olarak bilinir. Aileler birbirlerini ziyaret eder ve kuih, rendang, ketupat ikram eder. Çocuklara “duit raya” verilir.

Kurban Bayramı

Hari Raya Haji olarak anılan Kurban Bayramı’nda koyun ve sığır kesilir, et mahallelerde ve camilerde dağıtılır. Hac için Brunei her yıl belirli bir kota ile hacı gönderir.

Brunei’nin dinî yapısı için Brunei’deki Müslümanlar, camiler için Brunei camileri, Malezya için Malezya’da ramazan ve Singapur için Singapur’da ramazan okunabilir.

Gadong Pazarı ve Mutfak

Başkentin Gadong semtinde kurulan ramazan pazarı, iftar öncesi yüzlerce tezgâhla dolar. Burada kuih jaring, kuih cincin, kuih penyaram gibi pirinç unu ve şekerden yapılan tatlılar, sate, mie goreng ve pirinç yemekleri satılır. Aileler pazara iftar öncesi gelerek yemeklerini alır, eve dönüp ezanla orucu açar. Brunei’nin ulusal yemeği olan ambuyat, ramazanda da sofraların yerini korur.

Zekât, Fitre ve Baitul Mal

Dinî Konsey bünyesindeki Baitul Mal, zekât ve fitre toplanmasını ve dağıtılmasını düzenler. Ramazanın son günlerinde kurum, yoksul ailelere gıda ve harçlık yardımı yapar. Kimi aileler ek olarak mahalle imamları aracılığıyla bağış toplar. Kadir Gecesi ve Nuzul-ı Kur’an geceleri, hayırseverlerin bağışlarının arttığı dönemdir.

Kamusal Hayat ve Medya

Brunei Radyo Televizyonu (RTB) ramazan boyunca Kur’an tilaveti, vaaz ve dua programları yayımlar. Hükümet binalarında çalışma saatleri kısaltılır. Okullarda ramazan programı gereği ders saatleri düzenlenir. Çocuklar için sohbet ve Kur’an yarışmaları yapılır.

Hari Raya Hazırlığı ve Aile Bağları

Ramazanın son haftasında aileler yeni giysi dikmek için terzilere gider; erkekler baju melayu ve songkok, kadınlar baju kurung giyer. Evler boyanır, kuih ve kurabiyeler pişirilir. Yurt dışında çalışan ve okuyan Bruneililer bayram için ülkeye döner; havalimanları bu dönemde yoğunlaşır. Büyük ailelerde bayramın ilk günü ebeveynlerden af dilemek ve el öpmek gelenektir.

Nuzul-ı Kur’an Gecesi

Ramazanın 17. günü Brunei’de Kur’an’ın indirilişinin anıldığı gün olarak resmî tatildir. Sultan Ömer Ali Seyfüddin Camii’nde resmî tören yapılır, vaaz ve Kur’an tilaveti gerçekleşir. Geceleyin camiler ışıklarla süslenir. Bu gelenek, Brunei’nin dinî takvimini diğer Malay ülkeleriyle ortak kılar.

Camilerde Dağıtılan Yemekler

Ramazanda ülkenin camilerinde bubur lambuk adı verilen baharatlı, etli pirinç lapası pişirilip dağıtılır. Bu yemek gönüllüler tarafından hazırlanır ve iftar öncesi gelen herkese ikram edilir. Ayrıca bazı camiler iftar ve sahur öncesi hurma ve su dağıtımı yapar. Bu uygulama komşular, yolcular ve işçiler arasında paylaşma kültürünü korur.

Kadir Gecesi ve Gece Ibadetleri

Ramazanın son on gecesi, Brunei’nin büyük camilerinde itikâf ve gece namazları ile geçirilir. Sultan Ömer Ali Seyfüddin Camii ve Jame’ Asr Camii’nde hatim duaları yapılır. Okul çağındaki gençlere Kur’an tilaveti yarışmaları düzenlenir; birincilere devlet tarafından ödüller verilir.

Ramazan Takvimi ve Öğle Arası Düzeni

Ramazan boyunca kamu kurumları mesaiye daha geç başlar ve erken kapanır; özel sektör genellikle bu takvimi izler. Müslüman olmayan çalışanlar için de iftar öncesi çıkış izni verilebilir. Havaalanı ve hastane gibi hizmetler ise vardiya usulüyle sürer. Bu düzenleme, iş yaşamı ile ibadetin birbirini aksatmadan sürmesini hedefler.

Hac Hazırlığı ve Ramazan Sonrası

Hac kayıtları ve hazırlık kursları ramazandan sonra yoğunlaşır. Dinî İşler Bakanlığı, hac adaylarına yönelik seminerler düzenler. Ramazan Bayramı’nı izleyen haftalarda hac gruplarının listeleri yayımlanır. Bu süreçte aileler, hacı adaylarını uğurlamak için akraba toplantıları yapar.

Sıkça Sorulan Sorular

Hari Raya açık ev nedir?

Bayramda Sultan’ın Istana Nurul Iman sarayını halka açtığı ve vatandaşlara bayram ikramı yaptığı gelenektir.

Ambuyat nedir?

Sago nişastasından yapılan, ince ve yapışkan Brunei’nin ulusal yemeğidir. Sosla yenilir.

Brunei’de ramazan pazarı var mı?

Evet. Gadong gibi bölgelerde her akşam yiyecek ve tatlı satılan pazarlar kurulur.

Brunei’de ramazanda kamusal yemek serbest mi?

Müslümanlar için gündüz kamusal yeme içme yasaktır. Restoranlar genellikle kapalı olur.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 8 Temmuz 2026 · Kaynaklar: TDV İslâm Ansiklopedisi, "Ramazan" md.; Brunei Dinî İşler Bakanlığı; Diyanet İşleri Başkanlığı, diyanet.gov.tr

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

Bu içerik faydalı oldu mu?

Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.

Bu içerik nasıl hazırlandı? →