Singapur’da Ramazan ve Bayram Gelenekleri Nasıldır?
Singapur'da ramazan: Geylang Serai ramazan pazarı, bubur lambuk, ışık süslemeleri, Hari Raya Aidilfitri, ketupat ve rendang ile açık ev geleneği hakkında rehber.
- Hazırlık ve Hilal
- İftar ve Ramazan Pazarı
- Teravih ve Camilerde Ramazan
Singapur’da ramazan, Geylang Serai’deki ramazan pazarı, camilerde dağıtılan bubur lambuk ve topluluk iftarlarıyla yaşanır. Hari Raya Puasa ve Hari Raya Haji resmî tatildir. Nüfusun yaklaşık yüzde 15’ini oluşturan, büyük bölümü Malay Müslümanlar, oruç ayını çok dinli bir şehir devletinin ritmi içinde karşılar.
Hazırlık ve Hilal
Singapur’da ramazanın başlangıcı MUIS’in hilal gözlemi duyurusuyla belirlenir. Geylang Serai’de ramazan öncesi ışık süslemeleri açılır. Ramazan pazarında yüzlerce tezgâh kuruludur. Şaban ayında evlerde temizlik ve bayram hazırlığı yapılır.
İftar ve Ramazan Pazarı
Pazarlarda murtabak, satay, kuih, nasi briyani ve içecekler satılır. Aileler iftarda hurma ve su ile oruç açar. Yemekler arasında rendang, sambal, ayam masak merah ve sayur lodeh sayılabilir. Camilerde ve topluluk merkezlerinde hayır iftarları verilir. Gönüllüler bubur lambuk dağıtır.
Teravih ve Camilerde Ramazan
Teravih namazı 20 rekât olarak kılınır. Sultan Camii ve diğer büyük camiler ramazan gecelerinde kalabalıktır. Kadir Gecesi’nde hatim dua programları yapılır. MUIS ramazan boyunca vaaz ve ders programları yayımlar.
Hari Raya Puasa
Bayram sabahı camilerde namaz kılınır; aileler ketupat, rendang, lemang ve kuih ile misafir ağırlar. Çocuklara “duit raya” verilir. Birçok aile açık ev usulü bayram ziyaretleri düzenler; Çinli, Hintli ve diğer komşular davet edilir. Bu uygulama dinî uyum politikasının güzel bir örneği sayılır.
Hari Raya Haji
Kurban Bayramı’nda koyun ve sığır kurban edilir. MUIS kurban organizasyonunu yurt dışında da yürütür; etler yoksul ülkelere ulaştırılır. Bu uygulama ülkenin yoğun yaşam koşullarına uygun bir yaklaşımdır.
Singapur’un dinî yapısı için Singapur’daki Müslümanlar, camiler için Singapur camileri, Brunei için Brunei’de ramazan ve Tayland için Tayland’da ramazan okunabilir.
Geylang Serai ve Kampong Glam’ın Tarihî Rolü
Singapur’daki Malay-Müslüman yaşamın iki geleneksel merkezi vardır. Geylang Serai, 20. yüzyılda Malay topluluğun yoğunlaştığı bir semt olarak bilinir; ramazan pazarı burada her yıl yüzlerce tezgâhla kurulur ve Singapurlular dinî kimliklerinden bağımsız olarak gezmeye gelir. Kampong Glam ise Sultan Camii’nin çevresindeki tarihî mahalledir; Arap, Malay ve Bugis kökenli tüccar aileler burada ticaret yapmıştır. Mahallenin Arap Caddesi ve Bussorah Caddesi gibi sokakları, ramazan akşamlarında hurma, kumaş ve tatlı satan dükkânlarla dolar.
Çok Dinli Toplumda Oruç
Singapur’da devlet resmî bir din benimsemez; Müslümanların dinî işleri ise Singapur İslam Din Meclisi (MUIS) aracılığıyla düzenlenir. Oruç tutan çalışanlar için işyerlerinde çoğu zaman esnek mola ve ibadet alanı uygulamaları görülür. Gayrimüslim meslektaşların iftara davet edilmesi yaygındır; bazı şirketler ve gönüllü kuruluşlar çok kültürlü iftar sofraları düzenler. Bu karşılıklı ziyaret, 1949’da kurulan Dinler Arası Örgüt (IRO) gibi platformlarda da desteklenen bir komşuluk kültürünün parçasıdır.
Zekât, Fitre ve Yardım Kampanyaları
MUIS, zekât ve fitre toplanmasını merkezî olarak yürütür. Fitre, ramazan sonunda bayram namazından önce camilerde, kurumsal tezgâhlarda ve çevrimiçi yollarla ödenir. Toplanan kaynak, düşük gelirli ailelerin gıda, eğitim ve kira desteğine yönlendirilir. Camilerin yanı sıra Malay-Müslüman gönüllü dernekleri de ramazan boyunca yaşlılara ve işçilere gıda paketi dağıtır. Yabancı işçilerin kalabalık yaşadığı yurtlar çevresinde de iftar organizasyonları yapılır.
Oruç ibadetinin fıkhî çerçevesi için oruç yazısına da bakılabilir.
Işıklar, Alışveriş ve Bayram Hazırlığı
Ramazan başlamadan önce Geylang Serai ana caddesine hilal, fener ve geometrik motiflerle süslü ışık düzenlemeleri kurulur; bu gelenek onlarca yıldır sürdürülmektedir. Malay aileler bayramlık giysi olarak erkekler için baju melayu, kadınlar için baju kurung alır; çarşıda bu giysilerin satışı ay boyunca yoğunlaşır. Ramazanın son on gününde pazara gelen kalabalık artar, bu yüzden bazı sokaklar akşamları yaya trafiğine ayrılır. Bayram yaklaşırken evlerde ketupat yaprakları örülür ve kurabiyeler pişirilir.
Kadir Gecesi ve İtikâf
Ramazanın son on gecesinde Sultan Camii, Hacı Fatıma Camii ve mahalle mescitlerinde gece namazları, dua ve Kur’an hatimleri yapılır. Bazı camilerde itikâfa girmek isteyenler için çalışma saatlerine uygun düzenlemeler sunulur. Genç öğrenciler ve çalışan yetişkinler, gece ibadetini sabah işe gitmeden önce bitirebilmek için programları esnetir. MUIS çevrimiçi vaazlar ve soru-cevap oturumlarıyla bu geceleri destekler.
Tamil Müslümanların Ramazan Mutfağı
Singapur’da Güney Hint kökenli Müslümanlar, Jamae (Chulia) Camii ve Abdül Gafur Camii çevresinde iftarı Malay komşularından farklı bir sofra ile açar. Nombu kanji, pirinç, et ve baharatla pişirilen sulu bir lapa olarak bu mutfağın ramazan simgesidir. Biryani, samosa ve vadai ise bayram sofralarında sık görülür. Aynı camilerin avlusunda iftar öncesi Tamilce ve Malayca hutbeler verilir; böylece bir ülke içinde birkaç ayrı Müslüman mutfağı yan yana yaşar.
Sıkça Sorulan Sorular
Geylang Serai pazarı nedir?
Malay topluluğun merkezi olan Geylang Serai’de ramazan boyunca kurulan geniş, ışıklarla süslü iftar ve bayram alışveriş pazarıdır.
Singapur’da bayram tatili var mı?
Hari Raya Puasa (Ramazan Bayramı) ve Hari Raya Haji (Kurban Bayramı) resmî tatildir.
Bubur lambuk nedir?
Camilerde ramazan boyunca hayır olarak dağıtılan, baharatlı pirinç lapasıdır.
Singapur’da ramazan ışıkları ne zaman yakılır?
Geylang Serai’de ramazan başlamadan önce geleneksel fener ve ışıklı süslemeler yakılır.
Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: TDV İslâm Ansiklopedisi, "Ramazan" md.; MUIS, muis.gov.sg; Diyanet İşleri Başkanlığı, diyanet.gov.tr
İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular
80 sorunun tamamı →Bu içerik faydalı oldu mu?
Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.
Kaynakça
- TDV İslâm Ansiklopedisi, "Ramazan" md.
- MUIS, muis.gov.sg
- Diyanet İşleri Başkanlığı, diyanet.gov.tr
Genel kaynaklarımız için Kaynakça sayfasına bakınız. Fetva için: Diyanet İşleri Başkanlığı, Alo 190.