Hurmayla İftar Açmanın Sünnetteki Yeri ve Faydaları

Hurmayla iftar açmak, Peygamber Efendimiz’in uygulamasına dayanan bir sünnettir. Enes b. Mâlik’in rivayetine göre Peygamberimiz akşam namazından önce taze hurmayla, bulamazsa kuru hurmayla, o da yoksa birkaç yudum suyla orucunu açardı. Hurma bulunamıyorsa su veya hafif bir yiyecek de yeterlidir.

Hadislerdeki dayanak

Enes b. Mâlik şöyle anlatır: Resûlullah (s.a.v.) akşam namazını kılmadan önce birkaç taze hurmayla iftar ederdi. Taze hurma yoksa kuru hurmayla, o da yoksa birkaç yudum su içerek orucunu açardı (Ebû Dâvûd, Savm; Tirmizî, Savm). Rivayet, sünnetin üç aşamalı bir tercih sırasını içerdiğini gösterir: Taze hurma, kuru hurma ve su.

Bir başka hadiste Peygamberimiz, “Biriniz oruçlu iken iftar ettiğinde hurmayla iftar etsin; çünkü o bereketlidir. Hurma bulamazsa su ile iftar etsin; çünkü su temizleyicidir” buyurmuştur (Ebû Dâvûd, Savm; Tirmizî, Savm). Bu iki rivayet sünnetin hem fiilî hem sözlü dayanağını oluşturur.

Neden hurma?

Hurma, Arap Yarımadası’nın en yaygın besinlerinden biridir. Peygamberimiz’in günlük hayatında önemli bir yer tutmuştur. İftar sırasında hurma tercih edilmesinin muhtemel hikmetleri şunlardır: Kolay bulunması, doğal şeker içermesi, hazırlanmak için pişirme gerektirmemesi ve birkaç tanesiyle hızlı enerji sağlaması. Orucun ardından boş mideyi ağır yemekle aniden doldurmak yerine, hafif ve tatlı bir besinle başlamak sağlık açısından da uygundur.

Kur’an’da hurma ağacı, Hz. Meryem’in doğum sırasında beslendiği bir nimet olarak anılır (Meryem 19/25). Bu da hurmanın Kur’an’daki bereketli bir meyve olarak yer aldığını gösterir. Ancak hurma ile iftar, bir hükümden çok sünnet ve edep alanında kalır.

Kaç adet hurma?

Halk arasında hurmanın tek sayıda, örneğin üç adet yenmesi yaygındır. Peygamberimiz’in kaç hurma ile iftar ettiğine dair rivayetlerde “birkaç” ifadesi geçer; kesin bir sayı belirtilmemiştir. Tek sayıyı tercih etme ise, “Allah tektir ve teki sever” anlayışına dayanan genel bir gelenek olup, hurmada kesin bir sünnet olarak belirtilmemiştir. Kişi kendi ihtiyacına göre bir miktar hurma ile iftar açabilir.

• Sünnetin ruhu, hurmayla başlamak ve ardından akşam namazına kalkmaktır.
• Hurmanın sayısı ya da cinsi hükmü değiştirmez; önemli olan sünnete uymak niyetidir.
• Diyabet gibi sağlık sorunu olan kişiler hurma miktarı konusunda hekime danışmalıdır.

Şeker hastalarının oruç ve beslenme konusundaki durumu için şeker hastalarının orucu yazısına bakılabilir.

Hurma bulunmadığında

Hurma bulunamayan ülkelerde veya mevsimlerde iftar için hurma şart değildir. Su ile iftar sünnete uygun alternatif olarak hadiste zaten belirtilmiştir. Su da yoksa kuru üzüm, incir, zeytin, süt ya da herhangi bir helal yiyecek ile iftar açılabilir. Türkiye’de zeytin ve su ile iftar açmak yaygın bir gelenektir. Sünnetin özü; vakit girer girmez, hafif bir yiyecek ile ve şükür içinde iftar etmektir.

İftar duası ve diğer sünnetler için iftar duası ve iftarı açma sünnetleri yazısına bakılabilir. Orucun açılacağı vaktin belirlenmesi ve ülkelerin takvim farkları hakkında Ramazan’ın ilk günü farklı ülkelerde yazısı bilgi verir.

Hurmanın diğer faziletleri

Hadislerde hurmanın bereketine dair başka rivayetler de vardır. Sa’d b. Ebî Vakkâs’tan nakledilen bir hadiste, sabahleyin yedi adet acve hurması yiyen kimseye o gün ne zehir ne sihir zarar verir buyurulur (Buhârî, Et’ime; Müslim, Eşribe). Bu rivayet tıbbî bir iddia olmaktan çok, Medine’nin acve hurmasına dair bereket haberidir. Hurma ile ilgili diğer rivayetler de genel olarak bu meyvenin bereketli ve besleyici olduğunu belirtir. Bu rivayetlerin hükmü, hurmanın yemesi tavsiye edilen bir gıda olması yönündedir ve herhangi bir ibadet zorunluluğu içermez.

Oruçlu birine hurma ikram etmek

İftarda hurma ikramı, Müslümanların birbirine verdiği en yaygın hediyelerden biridir. Bir oruçluya iftar ettirmenin sevabı büyüktür ve sevap, oruçlunun sevabı kadar olur. Bu konuyu ayrıntılı olarak oruçlu birine iftar vermenin sevabı yazısında okuyabilirsiniz. Camilerde ve mahallelerde iftar çadırlarında dağıtılan hurma, bu paylaşma geleneğini sürdürür. Ramazan’ın son günlerinde itikâf ve ibadet için itikâf nasıl yapılır yazısı ve Kadir Gecesi için Kadir Gecesi hangi gecedir yazısı faydalıdır.

Hurmanın kültürdeki yeri

Hurma, İslam coğrafyasında yalnızca bir yiyecek değil, misafirperverliğin ve bereketin sembolüdür. Mısır, Suudi Arabistan, Tunus ve İran gibi ülkelerde Ramazan öncesinde hurma ticareti canlanır; Medine hurması ise dünyanın dört bir yanına ihraç edilir. Türkiye’de de Ramazan sofralarında hurma, zeytin ve su ile başlayan iftar bir gelenek olarak yaşatılır. Bu uygulama, sünnetin kolaylıkla uygulanabilen yönünü yansıtır: Her bütçeye uygun, her yerde bulunabilen basit gıdalarla iftar edebilmek.

Çocuklara da bu sünneti öğretmek güzeldir. İlk iftarını hurmayla yapan çocuk, Ramazan’ın sade ve manevi yanını daha erken fark eder. Aile içinde hurma ile iftara başlama alışkanlığı, sofra adabının ve sabrın pekişmesine hizmet eder.

Sıkça Sorulan Sorular

Hurmayla iftar açmak sünnet midir?

Evet. Peygamberimiz taze hurma, kuru hurma ve su sırasıyla iftar açardı.

Hurma bulamazsam ne yapmalıyım?

Su ile iftar açabilirsiniz; zeytin, süt veya başka bir hafif yiyecek de uygundur.

Hurma tek sayıda mı yenmelidir?

Kesin bir hüküm yoktur. Tek sayı tercih edilir ama zorunlu değildir.

Şeker hastaları hurma yiyebilir mi?

Miktar ve tür konusunda hekime danışmaları gerekir.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 9 Mayıs 2026 · Kaynaklar: Ebû Dâvûd, Savm; Tirmizî, Savm (Enes b. Mâlik rivayeti); Buhârî, Et'ime; Müslim, Eşribe (hurma ile ilgili hadisler); Kur'an-ı Kerîm, Meryem Suresi (19/25); TDV İslâm Ansiklopedisi, "Hurma" maddesi

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

• İman nedir, kısaca nasıl tanımlanır?
• İmanın şartları kaçtır ve nelerdir?
• Âmentü duası nedir, ezberlemek şart mıdır?
• İman ile İslam arasında fark var mıdır?
• Kelime-i şehâdet nedir, söyleyen Müslüman olur mu?

Bu içerik nasıl hazırlandı? →