İtikâf Nasıl Yapılır? Şartları ve Kadınların İtikâfı

İtikâf, ibadet niyetiyle belirli bir süre mescitte kalmaktır. Ramazan‘ın son on gününde itikâfa girmek sünnet-i kifâyedir; yani bir mahalleden bir kişi yapsa diğerlerinden sorumluluk kalkar. İtikâfta bulunan kişi dünya işlerinden uzaklaşır, Kur’an, zikir ve dua ile meşgul olur.

İtikâfın anlamı ve dayanağı

İtikâf sözlükte bir şeye bağlanmak ve bir yerde durmak anlamına gelir. Dinî terim olarak ibadet niyetiyle bir mescitte kalmayı ifade eder. Kur’an’da Bakara Suresi’nin 125. ayetinde İbrahim ve İsmail’e Kâbe’yi tavaf edenler, itikâfa girenler, rükû ve secde edenler için temiz tutma emri verilir. 187. ayette ise “Mescitlerde itikâfta iken kadınlarla ilişkiye girmeyin” buyrulur.

Hz. Âişe’den nakledildiğine göre Peygamberimiz vefat edene kadar Ramazan’ın son on gününde itikâf yapmış, ondan sonra da hanımları bu uygulamayı sürdürmüştür (Buhârî, İ’tikâf; Müslim, İ’tikâf). Peygamberimiz’in vefat ettiği yıl yirmi gün itikâf yaptığı da rivayet edilir (Buhârî, İ’tikâf). Bu rivayetler itikâfın sünnet olduğunu göstermektedir.

İtikâf çeşitleri

Hanefî fıkhında itikâf üç türdür:

• Vacip itikâf: Adak yoluyla yapılan itikâftır. Bu itikâf için oruç tutmak şarttır.
• Sünnet itikâf: Ramazan’ın son on gününde yapılan itikâftır. Yirminci gün güneşin batışından önce mescide girilir ve bayram hilali görülene kadar kalınır. Sünnet-i kifâyedir.
• Nafile (müstehap) itikâf: Yılın herhangi bir zamanında, kısa bir süre dahi olsa yapılabilir. Bir kişi mescide girdiğinde itikâf niyeti ederse, orada kaldığı süre kadar sevap kazanır.

Sünnet itikâf, Ramazan’ın son on gününü kapsadığı için aynı zamanda Kadir Gecesi’ni bulmaya vesile olur. Kadir Gecesi’nin hangi gece olduğu hakkındaki görüşler için Kadir Gecesi hangi gecedir yazısına bakılabilir.

İtikâfın şartları

İtikâf için aranan şartlar şunlardır:

• Müslüman olmak ve akıllı olmak,
• Cünüplük, hayız ve nifastan temiz olmak,
• İtikâf niyetinde bulunmak,
• Uygun bir mescitte kalmak.

Hanefî mezhebine göre erkekler için itikâf, beş vakit namazın cemaatle kılındığı, imam ve müezzini bulunan bir mescitte yapılır. Cuma namazının kılındığı camiler de en uygun yerlerdir. Mescit dışında, kişinin evinde veya iş yerinde itikâf geçerli olmaz. Şâfiî ve Hanbelî mezheplerinde de itikâf mescitte yapılır; Mâlikî mezhebi Cuma namazı kılınan bir camiyi tercih eder.

Kadınların itikâfı

Kadınların itikâf yeri konusunda mezhepler farklı görüş bildirir. Hanefî mezhebine göre kadınlar evlerinde namaz kıldıkları, ibadet için ayırdıkları özel bir yerde (mescid-i beyt) itikâf yapabilirler. Kadınlar için en uygun yer budur; cami cemaatinde itikâfa girmeleri bazı kaynaklarda mekruh görülmüştür. Şâfiî, Mâlikî ve Hanbelî mezheplerinde ise kadınlar da erkekler gibi mescitte itikâf yapar. Günümüzde pek çok cami, kadınlar için ayrı bölümler ayırdığından bu seçenek de mümkün olmaktadır.

Peygamberimiz’in hanımlarının itikâf yaptığı, bazen çadır kurarak mescitte kaldıkları bilinmektedir. Ancak itikâf sırasında hayız veya nifas başlarsa kadın itikâfı sonlandırır. Kadınların itikâfı için eşinin ve ailesinin izni, çocukların bakımı gibi hususlar da dikkate alınmalıdır. Ayrıca hayız hâlindeki kadının oruç ve namazla ilgili hükümleri için regl döneminde oruç yazısı bilgi verir.

İtikâfı bozan ve bozmayan haller

İtikâf sırasında şu durumlar itikâfı bozar:

• Cinsel ilişkide bulunmak,
• Mazeretsiz mescitten çıkmak,
• Akıl hastalığı veya bayılma gibi durumlarda uzun süreli ihtiyarî kayıp.

İtikâftayken yeme, içme, uyuma, ibadet etme ve gerektiğinde konuşma serbesttir. Tuvalet ve gusül ihtiyacı için mescitten çıkmak caizdir. Yemek getirecek kimse yoksa yemek ihtiyacı için de çıkılabilir. Cuma namazı için başka bir camiye gitmek gerekiyorsa, çıkış mazeret sayılır. İtikâfın ruhuna uygun olarak dünya işleri, ziyaret, boş konuşma ve sosyal medya gibi meşguliyetlerden kaçınılır.

İtikâfta yapılacak ibadetler

İtikâfın amacı kalbi Allah’a yöneltmektir. Bu nedenle namaz, Kur’an okuma, zikir, tövbe, dua, salavat ve tefekkür esastır. Peygamberimiz itikâf sırasında geceleri uyanık geçirir, aile fertlerini de ibadete teşvik ederdi. Son on günlük ibadet programı hakkında Ramazan’ın son on günü ibadet programı yazısında geniş bilgi bulunur.

İtikâf, gösterişten uzak yapılmalıdır. Kişi ne yaptığını anlatmaktan veya fotoğraf paylaşmaktan çekinmelidir. İtikâfa girenler camideki diğer ibadet edenleri rahatsız etmemeli, ortak alanları temiz tutmalıdır. Ayrıca iftar ve sahur yemeği hazırlığı için cemaat dayanışması önem taşır; oruçluya iftar vermenin sevabı için oruçlu birine iftar vermek yazısı faydalıdır.

İtikâfa girerken ve çıkarken

Ramazan’ın son on günü itikâfı için Hanefî mezhebine göre yirminci günün gün batımından önce mescide girilir ve ay görüldüğünde, yani bayram arifesi akşamı çıkılır. Giriş sırasında kalbinden niyet etmek yeterlidir; dil ile söylemek şart değildir. Süreli itikâfta, kişi yatak, seccade ve ihtiyaç duyduğu eşyaları yanına alır; mescidin düzenini bozmamak için yer seçiminde cemaatin ibadetini engellememeye özen gösterir.

İtikâfı tamamladıktan sonra çıkış da edepli olmalıdır. Camiye ve cemaate teşekkür etmek, bıraktığı yeri temiz bırakmak, edindiği manevi hâli günlük hayata taşımak, itikâfın meyvesidir. Bu manevi olgunluk, bayram namazına katılmakla ve komşularla bayramlaşmakla tamamlanır. İtikâf, tek başına bir hâl değil, Ramazan’ın zirvesini oluşturan ibadet sürecinin bir parçasıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

İtikâf farz mıdır?

Hayır. Ramazan’ın son on günü itikâfı sünnet-i kifâyedir; adak itikâfı ise vaciptir.

İtikâf için oruç şart mıdır?

Adak itikâfında şarttır. Ramazan itikâfı zaten oruçlu yapılır; nafile itikâf için oruç aranmaz.

Kadınlar camide itikâf yapabilir mi?

Hanefî mezhebinde evlerindeki ibadet yerinde yapmaları esastır. Diğer mezheplerde mescitte de yapabilirler.

İtikâfı ne bozar?

Cinsel ilişki ve mazeretsiz mescitten çıkmak itikâfı bozar.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 1 Haziran 2026 · Kaynaklar: Kur'an-ı Kerîm, Bakara Suresi (2/125, 2/187); Buhârî, İ'tikâf; Müslim, İ'tikâf (Hz. Âişe rivayeti); TDV İslâm Ansiklopedisi, "İtikâf" maddesi; Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal (İbadetler)

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

• İman nedir, kısaca nasıl tanımlanır?
• İmanın şartları kaçtır ve nelerdir?
• Âmentü duası nedir, ezberlemek şart mıdır?
• İman ile İslam arasında fark var mıdır?
• Kelime-i şehâdet nedir, söyleyen Müslüman olur mu?

Bu içerik nasıl hazırlandı? →