🤲 Benim İçin Dua Et Giriş

Adet Geciktirici Hap Kullanarak Oruç Tutmak

Oruç FıkhıGüncelleme: 19 Ağustos 20268 dk okuma

Adet geciktirici hap kullanarak Ramazan'da oruç tutmak caiz mi? Diyanet'in görüşü, sağlık riskleri, hekim kontrolü ve orucun geçerliliği hakkında bilgi.

Bu yazıda öğrenecekleriniz

  • Dinî hüküm: Caiz mi?
  • Sağlık yönü: Hekim kontrolü şart
  • İlaç kullanırken kanama gelirse

Hekimin sağlık açısından sakınca görmediği durumda, adet geciktirici ilaç kullanarak Ramazan orucunu tutmak dinen caizdir. Kullanılan ilaçla kanama gelmediği sürece kadın hayızlı sayılmaz ve orucu geçerli olur. Ancak ilaç kullanmak zorunlu değildir; hayız döneminde oruç tutmayıp sonradan kaza etmek de ruhsattır.

Dinî hüküm: Caiz mi?

Hayız, kadının yaratılışındaki doğal bir durumdur ve bu dönemde oruç tutmama, ibadet hükmüdür. Peygamber Efendimiz’in hayızlı kadınlar için “Bu Allah’ın âdem kızlarına yazdığı bir şeydir” buyurduğu, Buhârî ve Müslim’in hac bahsinde nakledilen bir rivayette geçer. Bu yüzden bazı âlimler hayzı ilaçla engellemeyi ilk bakışta tavsiye etmez, çünkü ruhsat olan kaza yolunu bırakmak anlamına gelir.

Buna karşılık, fıkıhta aslolan, bir şeyin yasak olduğuna dair delil bulunmadıkça caiz olmasıdır. Bu nedenle çağdaş fetva kurumlarının çoğu, sağlığa zarar vermediği sürece hayzı ilaçla geciktirmeyi caiz görmüştür. Diyanet İşleri Başkanlığı da ilacın zararlı olmaması şartıyla bu uygulamaya cevaz verir. Bu durumda kanama gelmediği için kadın hayızlı sayılmaz, oruç ve namaz ibadetlerine devam eder.

Sağlık yönü: Hekim kontrolü şart

Adet geciktirici ilaçlar, hormon içerir ve vücutta düzensizliklere yol açabilir. Bu nedenle ilaç kullanmadan önce kadın doğum uzmanıyla görüşmek şarttır. Hekim, kişinin yaşı, sağlık geçmişi, tansiyonu, pıhtılaşma sorunları, sigara kullanımı gibi etkenleri değerlendirerek uygun olup olmadığına karar verir.

  • Kendi başına, hekime danışmadan ilaç kullanmak sağlığı tehlikeye atabilir.
  • İlacın kullanım süresi ve dozu hekim tarafından belirlenmelidir.
  • Düzensiz kanama, baş ağrısı veya şişlik gibi yan etkiler görülürse ilaç bırakılır ve hekime başvurulur.

Dinî bakımdan da “Kendinizi kendi ellerinizle tehlikeye atmayın” ayeti (Bakara 2/195) sağlığın korunmasının gerekliliğini ortaya koyar. Zarar ihtimali güçlüyse ilaç kullanmamak, kazaya yönelmek daha uygundur.

İlaç kullanırken kanama gelirse

İlaç kullanmasına rağmen kanama görülürse, hükmü kanamanın niteliği belirler. Hayız niteliğindeki kanama, yani âdet kanaması, orucu bozar; bu durumda o günün orucu kaza edilir. Hanefî mezhebine göre hayız en az üç gün sürmelidir; kanama bundan kısa sürerse ve hayız süresine uygun düşmüyorsa istihâza sayılabilir. Bu durumların değerlendirilmesi karmaşık olabileceğinden bir ilahiyatçıya danışmak yerinde olur.

İlaç kesildikten sonra kanama başlarsa, kadın hayızlı sayılır ve oruç tutmaz. Bu sebeple Ramazan bitmeden ilacı bırakan kadın, kanamanın başladığı günden itibaren oruç ve namazı bırakır; sonradan kaza eder. Kanama düzeninin ayrıntıları regl döneminde oruç yazısında bulunabilir.

Tercih edilen yol hangisi?

Kaza orucunun bir yükü olduğu doğrudur; ancak kaza, kadın için tanınmış bir ruhsattır. Aileyle birlikte oruç tutmak, sahur ve iftarın beraber yapılması gibi manevi sebepler ilacı tercih etmeyi anlaşılır kılar. Ama sağlığa zarar verme riski varsa kaza etmek daha ihtiyatlıdır. Ramazan sonrasında tutulan kaza orucu, farzın telafisi olarak geçerlidir ve sevap kazandırır. Bu tutulacak kaza günlerinin zamanı için kaza orucunun zamanı yazısı yol gösterir.

İlaç kullanımı hamilelik planı olan veya emziren kadınlar için uygun değildir. Bu durumlar için hamile ve emzikli kadınlar yazısına bakılabilir.

Kadınların manevi dünyası ve Ramazan

Hayız döneminde oruç tutamamak, kadını Ramazan’ın manevi atmosferinden uzaklaştırmaz. Dua, zikir, tefekkür, iftar hazırlığı, sadaka ve ihtiyaç sahiplerine yardım bu dönemde de kadının elinde olan değerli ibadetlerdir. Kaza orucu ruhsatını rahat bir vicdanla kullanmak, adet geciktirici tercih etmekten daha az değerli değildir. Her iki yol da meşrudur; önemli olan kişinin sağlığı ve vicdanı doğrultusunda karar vermesidir.

Bu tercihte kimsenin başkasını eleştirmemesi de gerekir. Adet geciktirici kullanan kadına “ruhsatı bıraktı” diye, kullanmayan kadına da “ibadeti eksik kaldı” diye bakmak doğru olmaz.

Ramazan’da kaza ve kefaret ayrımı

Adet geciktirici ilaç kullanmayı seçmeyen ve hayız sebebiyle oruç tutamayan kadın için yalnızca kaza gerekir; kefaret ya da fidye söz konusu değildir. Kefaret, mazeretsiz ve kasten orucu bozmakla ortaya çıkan bir yükümlülüktür. Bu iki kavramın farkı Ramazan orucunu kasten bozmak yazısında anlatılmıştır.

Kadınlar çoğu zaman namaz ve oruç sorumluluğunu birlikte değerlendirir. Hayız halinde namazın kazası gerekmediği için, ilaç kullanıp namaz kılmak ile kullanmamak arasındaki fark da gündeme gelir. İlaç kullanılırsa namaz da kılınır, kullanılmazsa kılınmaz ve kaza edilmez. Her iki durumda da ibadetin geçerliliği tamamdır. Dinen asıl ölçü, sağlığa zarar vermeme ve kasıtlı bir ihmale düşmemektir. Ayrıca namaz kılmayanın orucu gibi konular ise ibadetlerin birbirinden bağımsız olduğunu hatırlatır.

Sıkça Sorulan Sorular

Adet geciktirici ilaç kullanmak günah mı?

Sağlığa zarar vermiyorsa günah değildir; Diyanet de bu şartla caiz görür. Hekim kontrolü şarttır.

İlaçla geciktirilmiş dönemde tutulan oruç geçerli mi?

Evet. Kanama gelmedikçe kadın hayızlı sayılmaz ve orucu geçerlidir.

İlaç kullanırken kanama gelirse ne olur?

Hayız niteliğinde kanama gelirse o günün orucu bozulur ve kaza edilir.

Kaza etmek mi, ilaç kullanmak mı daha iyi?

Her ikisi de meşrudur. Sağlık riski varsa kaza etmek daha ihtiyatlıdır.

Editör: (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: Kur'an-ı Kerîm, Bakara Suresi (2/222, 2/185); Buhârî, Hayız; Müslim, Hayız; TDV İslâm Ansiklopedisi, "Hayız" maddesi; Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu kararları ve İlmihal

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →
YAPAY ZEKÂYA BU SAYFAYI SOR0 görüntülenme · 6 dk okuma

Sorunuz seçtiğiniz yapay zekâ hizmetinde yeni sekmede açılır; dini hükümler için Diyanet'e danışınız.

Bu içerik faydalı oldu mu?

Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.

Bu içerik nasıl hazırlandı? →

Kaynakça

  1. Kur'an-ı Kerîm, Bakara Suresi (2/222, 2/185)
  2. Buhârî, Hayız; Müslim, Hayız
  3. TDV İslâm Ansiklopedisi, "Hayız" maddesi
  4. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu kararları ve İlmihal

Genel kaynaklarımız için Kaynakça sayfasına bakınız. Fetva için: Diyanet İşleri Başkanlığı, Alo 190.