Hz. Hind bint Utbe (r.anhâ) Kimdir? Hayatı ve Müslüman Oluşu

Bu yazıda öğrenecekleriniz

Soyu ve Ailesi
Bedir ve Uhud Dönemi
Mekke'nin Fethi ve Müslüman Oluşu

Hind bint Utbe, Mekke’nin ileri gelen Kureyşli ailelerinden birine mensup, Ebû Süfyân b. Harb’in eşi ve Muâviye’nin annesidir. Önce İslam’a karşı mücadelede yer alan, Uhud olayında rolüyle tarihte yer eden, Mekke’nin fethinde ise Müslüman olarak Hz. Peygamber’e biat eden bir kadındır. Hayatı, İslam öncesi ve sonrası olmak üzere iki ayrı dönemde değerlendirilir ve kaynaklarda farklı vurgularla aktarılır.

Soyu ve Ailesi

Hind’in babası Utbe b. Rebîa, Bedir’de Müslümanlara karşı savaşan ve ölen Kureyş büyüklerindendir; amcası Şeybe, kardeşi Velîd ve oğlu Hanzala da aynı savaşta öldü. Bu kayıplar Hind’in intikam duygusunu besleyen etkenler olarak kaynaklarda öne çıkarılır. Önce Fâkih b. Muğîre ile evlendi, sonra Ebû Süfyân b. Harb ile evlendi. Ebû Süfyân’dan Muâviye, Yezîd ve Utbe gibi çocukları doğdu. Muâviye, ileride Emevî devletinin kurucusu olacaktı. Ebû Süfyân’ın hayatı için Ebû Süfyân b. Harb, Muâviye için Muâviye b. Ebû Süfyân yazıları okunabilir.

Bedir ve Uhud Dönemi

Bedir’de babası, kardeşi ve oğlunu kaybeden Hind, Kureyş’in intikam hazırlıklarında rol aldı. Uhud savaşına (3/625) Mekkeli ordu ile birlikte katılan kadınlar arasında yer alan Hind, savaşçıları şiirler ve def eşliğindeki ezgilerle cesaretlendiriyordu. Rivayetlere göre Habeşli köle Vahşî’ye, Hz. Hamza’yı öldürmesi karşılığında özgürlük ve ödül vaat etti. Savaş sonunda Hz. Hamza’nın cesedine kötü muamele yapılması, kaynaklarda Hind’e nispet edilir; ciğerini ağzına alıp çiğnediği, sonra tükürdüğü anlatılır. Bu olay İbn İshak ve takip eden siyer yazarlarında yer alır; olayın tarihî ayrıntılarının güçlü ya da zayıf yönleri hakkında araştırmacılar farklı değerlendirmeler yapmıştır. Tarafsız bir anlatımda bu bilginin “rivayete göre” kalıbıyla aktarılması uygun olur. Uhud’un genel çerçevesi için Uhud gazvesi, Hz. Hamza için Hz. Hamza yazıları okunabilir.

Mekke’nin Fethi ve Müslüman Oluşu

Hicretin 8. yılında Hz. Peygamber Mekke’yi fethettiğinde genel af ilan edildi; yine de Hind’in de aralarında bulunduğu birkaç kişi hakkında özel hüküm verildiği, sonradan ise bazılarının affedildiği rivayet edilir. Hind, peçe takarak Hz. Peygamber’in huzuruna çıktı ve Müslüman olduğunu bildirdi. Kadınlarla yapılan biat sırasında Hz. Peygamber, Allah’a ortak koşmamak, hırsızlık etmemek, zina etmemek, çocukları öldürmemek, iftira atmamak ve iyi işlerde isyan etmemek konularında söz aldı (Mümtehine, 12). Hind, kimi maddelerde soru sordu; “Ebû Süfyân cimri bir adamdır, onun malından izinsiz alsam sakıncası var mı?” gibi sözleri aktarılır. Hz. Peygamber de “Ma’rûf (örfen uygun olan) ölçüsünde sana ve çocuğuna yetecek kadar al” cevabını verdi (Buhârî; Müslim). Bu hadis, kadının ve çocukların nafaka hakkı konusunda fıkıhta delil olarak kullanılır. Nafaka konusunda kadının kocasından habersiz para harcaması yazısı okunabilir.

Hz. Peygamber’in Hind’e yönelik tutumu, genel af ilkesinin bir göstergesi olarak anılır. Hind’in Müslüman olduğunda putları kırdığı ve “Biz sizi kandırıyorduk” diyerek putlarını yıktığı da rivayet edilir.

Müslüman Olduktan Sonraki Hayatı

Müslüman olduktan sonra Hind’in tavrı kaynaklarda değişmiş olarak aktarılır. Ebû Süfyân ve Muâviye’nin de Müslüman olmasıyla ailesi yeni düzende yer aldı. Hz. Ebû Bekir döneminde Şam cephesine giden orduda Ebû Süfyân’ın ailesi bulunuyordu; Yermuk savaşında (13-15/634-636) Hind’in de Müslüman kadınlarla birlikte savaşçıları desteklediği ve geri çekilen erkekleri yüreklendirdiği anlatılır. Yermuk için Yermuk savaşı yazısı okunabilir. Hind’in vefat tarihi konusunda kaynaklar farklı bilgiler verir; Hz. Ömer’in hilafeti yıllarında, yaklaşık 14/635 civarında vefat ettiği söylenir.

Kaynakların Sınırları ve Tarafsız Okuma

Hind bint Utbe hakkındaki anlatımlar, hem Emevî karşıtı hem Emevî yanlısı çevrelerin etkisi altında şekillenmiş olabilir. Çünkü oğlu Muâviye ile Emevî hanedanının kurucusu olması nedeniyle, kaynaklarda anne hakkındaki rivayetler siyasi tartışmaların konusu hâline geldi. Bu nedenle okurun, sadece sevgi ya da öfkeyle değil, kaynak eleştirisiyle bu olayları değerlendirmesi önemlidir. Hz. Peygamber’in bağışlayıcı tavrı ve ahlaki dönüşüm vurgusu, bu hikâyenin en güçlü dersidir. Örnek davranışları için Hz. Hind bint Utbe: Faziletleri ve Örnek Alınacak Yönleri, rivayetleri için Hz. Hind bint Utbe: Hakkındaki Rivayetler yazıları okunabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Hind bint Utbe kimdir?

Kureyş’in önde gelen isimlerinden Utbe b. Rebîa’nın kızı, Ebû Süfyân’ın eşi ve ilk Emevî halifesi Muâviye’nin annesidir. Mekke’nin fethinde Müslüman olmuş ve Hz. Peygamber’e biat etmiştir.

Hind Hz. Hamza’ya ne yaptı?

Rivayetlere göre Uhud’da Hz. Hamza’nın şehit edilmesinden sonra cesedine kötü muamele edilmesine karışmış, ciğerini ağzına almış olduğu anlatılır. Bu olay İbn İshak ve diğer siyer kaynaklarında yer alır; ayrıntılar hakkında farklı anlatımlar bulunur.

Hind Müslüman olduktan sonra nasıl biat etti?

Mekke’nin fethinde kadınlarla yapılan biatta Hz. Peygamber’e soru sormuş, hırsızlık ve zina gibi konularda ahit vermiştir. Biatın ayrıntıları İbn Hişâm’da ve tefsir kaynaklarında aktarılır.

Hind ile ilgili Buhârî’de hangi rivayet vardır?

Hind’in, kocası Ebû Süfyân’ın cimri olduğunu ve ailesine yeterince harcama yapmadığını Hz. Peygamber’e şikâyet ettiği, Hz. Peygamber’in de makul ölçüde alabileceğini söylediği rivayet Buhârî ve Müslim’de yer alır.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 23 Ağustos 2026 · Kaynaklar: İbn Hişâm, es-Sîre; İbn Sa'd, et-Tabakâtü'l-Kübrâ; Buhârî, Nikâh ve Menâkıb; TDV İslâm Ansiklopedisi, "Hind bint Utbe" md.

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

Bu içerik faydalı oldu mu?

Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.

Bu içerik nasıl hazırlandı? →