Hz. Hamza b. Abdülmuttalib (r.a.)

Kimliği

Hz. Hamza, Abdülmuttalib’in oğlu ve Peygamber Efendimizin amcasıdır. Peygamberimizden iki-dört yaş kadar büyüktü. Ayrıca Ebû Leheb’in cariyesi Süveybe ikisini de emzirdiği için Peygamberimizin süt kardeşidir (Buhârî, Nikâh; Müslim, Radâ’). Güçlü, cesur ve avcılığa düşkün biriydi; Kureyş içinde saygın bir yeri vardı. Künyesi Ebû Umâre’dir.

İslam’a Girişi

Bi’setin ikinci veya altıncı yılında Müslüman olduğu rivayet edilir. Siyer kaynaklarında anlatıldığına göre bir gün avdan dönerken, Ebû Cehil’in yeğeni Muhammed’e hakaret ettiğini ve onu incittiğini öğrendi. Öfkeyle doğruca Kâbe’nin yanındaki Ebû Cehil’e gitti, yayıyla başına vurarak “Ben de onun dinindeyim, gücün yetiyorsa bana karşı koy” dedi. Önce akrabalık gayretiyle söylediği bu söz, kısa sürede kalbine yerleşen gerçek bir imana dönüştü.

Hz. Hamza’nın, arkasından da Hz. Ömer’in Müslüman olması, müşriklerin Müslümanlara karşı tutumunu yumuşattı ve Müslümanlara önemli bir güç kazandırdı.

Peygamberimizle Beraberliği

Medine’ye hicret etti ve Peygamberimiz onu azatlısı Zeyd b. Hârise ile kardeş yaptı. Peygamberimizin ilk sancak verdiği seriyyenin komutanı Hz. Hamza’dır; Sîfü’l-bahr’e giden bu birlik Kureyş kervanını takip etmiştir.

Bedir savaşında, savaş başlamadan önceki teke tek mübarezede Hz. Ali ve Ubeyde b. Hâris ile birlikte öne çıktı ve Utbe b. Rebîa’yı yendi. Hac Suresi’nin “Şu iki hasım, Rableri hakkında tartışmaya girdiler” (22/19) ayetinin bu mübarezeye katılanlar hakkında indiği rivayet edilir (Buhârî, Meğâzî; Tefsîr; Müslim, Tefsîr). Savaş boyunca gösterdiği kahramanlık dillere destan oldu.

Uhud’da Şehadeti

Hicretin üçüncü yılında yapılan Uhud savaşında ön saflarda büyük bir cesaretle savaştı. Bedir’de akrabası öldürülen Cübeyr b. Mut’im, kölesi Vahşî’ye Hamza’yı öldürürse onu azat edeceğini vaat etmişti. Vahşî pusuya yatarak mızrağını fırlattı ve Hz. Hamza şehit oldu. Vahşî bu olayı, sonradan Müslüman olduğunda kendisi anlatmıştır (Buhârî, Meğâzî).

Savaştan sonra müşrikler onun mübarek bedenine müsle (organlarını kesme) yaptılar. Peygamberimiz amcasını bu hâlde görünce çok müteessir oldu. Hz. Hamza’nın kefeni öyle kısaydı ki başı örtülünce ayakları açıkta kalıyor, ayakları örtülünce başı açılıyordu; ayaklarının üzeri izhir otu ile örtüldü. Peygamberimiz Uhud şehitlerinin cenazelerinde onu ayrıca andı. Ensar kadınları kendi şehitleri için ağlarken, Resûlullah’ın “Hamza’nın ise ağlayanı yok” dediği ve bunun üzerine Ensar’ın onun için de ağladığı rivayet edilir.

Fazileti

Hz. Hamza, “Esedullah” (Allah’ın aslanı) ve “Esedü Resûlillah” lakaplarıyla anılır. Câbir b. Abdullah’tan gelen ve Hâkim’in sahih kabul ettiği rivayette Peygamberimiz onu “şehidlerin efendisi” olarak nitelendirmiştir (Hâkim, el-Müstedrek). Âlimler bu rivayeti Hz. Hamza’nın şehitler arasındaki yüksek makamına delil sayar.

Vahşî Müslüman olarak Peygamberimizin huzuruna geldiğinde Resûlullah onun imanını kabul etmiş, ancak “Yüzünü benden gizleyebilir misin?” demiştir (Buhârî, Meğâzî). Bu, Peygamberimizin amcasına duyduğu derin sevgiyle, İslam’ın geçmiş günahları silen affı arasındaki dengeyi gösterir.

Kabri

Hz. Hamza, Uhud Dağı eteğinde, diğer Uhud şehitleriyle birlikte defnedilmiştir. Medine’yi ziyaret edenler Uhud şehitliğine giderek onun ve diğer şehitlerin ruhlarına dua ederler.

Uhud Şehitlerinin Ziyareti

Peygamberimiz ömrünün sonuna kadar Uhud şehitlerini ziyaret etmiş, onlar için dua etmiştir. Vefatından kısa süre önce de Uhud’a çıkıp şehitlere, yaşayanlara ve ölülere veda eder gibi dua ettiği rivayet edilir (Buhârî, Meğâzî). Hz. Hamza’nın şehadeti, Müslümanlara Allah yolunda verilen emeğin hiçbir zaman kaybolmayacağını hatırlatır.

Örnek Alınacak Yönleri

• Hakkı savunma cesareti: Haksızlığa uğrayanın yanında durması.
• Fedakârlık: Canını Allah yolunda feda etmesi.
• Güçlü iman: Bir anlık gayretle başlayan bağlılığını şehadete kadar sürdürmesi.
• Güçlü olanın gücünü zayıfı korumak için kullanması gerektiğini göstermesi.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 21 Eylül 2026 · Kaynaklar: Hac Suresi (22/19); Buhârî, Meğâzî; Nikâh; Müslim, Radâ'; Tefsîr; Hâkim, el-Müstedrek; İbn Hişâm, es-Sîretü'n-nebeviyye; İbn Sa'd, et-Tabakâtü'l-kübrâ, III; TDV İslâm Ansiklopedisi, "Hamza" md.

Bu içerik nasıl hazırlandı? →