II. Selim Nasıl Öldü? Vefatı ve Türbesi Nerede?

Bu yazıda öğrenecekleriniz

Tahta Çıkış ve Saltanatı
Kıbrıs Fethi ve İnebahtı
Vefat: Hamamda Düşme

II. Selim (1566-1574), Kanuni Sultan Süleyman’ın oğludur ve Aralık 1574’te Topkapı Sarayı’ndaki hamamda düşmesinin ardından aldığı yaralanma sebebiyle vefat etmiştir. Naaşı Ayasofya’nın bahçesine, Mimar Sinan’ın tasarladığı türbeye defnedildi.

Tahta Çıkış ve Saltanatı

1524’te doğan Selim, babası Kanuni’nin Zigetvar’daki ölümü üzerine 1566’da tahta geçti. Şehzadelik yıllarında Manisa ve Konya’da valilik yapmıştı. Taht mücadelesinde kardeşi Bayezid’i yenmiş, Bayezid İran’a sığınmış ve sonunda 1561’de ortadan kaldırılmıştı. Bu olaylar, Kanuni’nin son yıllarını gölgeleyen bir hanedan trajedisiydi.

Devlet yönetiminde Sokollu Mehmed Paşa’nın deneyimine güvendi; sadrazam, hükümdarın fiilen hükümet işlerinin çoğunu üstlendiği bir dönem yürüttü. Yemen’in yeniden düzenlenmesi, Don-Volga kanalı girişimi ve Süveyş’e yönelik planlar Sokollu’nun dönemin büyük projeleri arasındadır. Selim’in bizzat sefere çıkmaması, tarihçilerce bir zayıflık işareti olarak değerlendirilmiş, fakat devletin güçlü bürokrasisinin ağırlık kazandığı bir evre olarak da yorumlanmıştır.

Kıbrıs Fethi ve İnebahtı

1570-1571 yıllarında Lala Mustafa Paşa komutasındaki Osmanlı ordusu Kıbrıs’ı fethetti. Lefkoşa ve Magosa kuşatmaları ağır çatışmalara sahne oldu. Venedik, adanın kaybına karşı Papalık ve İspanya ile Kutsal Birlik oluşturdu. 7 Ekim 1571’de İnebahtı’da yapılan deniz savaşında Osmanlı donanması yenildi; çok sayıda gemi ve denizci kaybedildi.

Buna rağmen Osmanlı tersanelerinde bir yıl içinde yeni bir donanma inşa edildi. Sokollu’nun “bir devletin gücü ile bir tüccarın gücü arasında fark vardır” mealindeki sözü bu bağlamda anılır. Bu sözün tam metni rivayet niteliğindedir, ancak Osmanlı’nın toparlanma kapasitesini anlatmak için sık kullanılır. 1573’te Venedik’le barış yapılarak Kıbrıs’ın Osmanlı hâkimiyeti kesinleşti.

Vefat: Hamamda Düşme

II. Selim’in vefatı hakkında en yaygın anlatım şöyledir: Padişah Topkapı Sarayı’nda yeni yaptırılan hamamı kullanırken, kaygan mermer zeminde ayağı kayarak düştü ve başını sert bir yere çarptı. Kaynaklar yarayı kısa sürede sağlığını bozan, bilincini etkileyen bir darbe olarak tarif eder. Birkaç gün sonra, 15 Aralık 1574’te (bazı kaynaklarda 12-13 Aralık) hayatını kaybetti.

Bazı anlatılarda şaraba düşkünlüğü nedeniyle hamamda dengesiz hareket ettiği ima edilir. Bu iddia dönemin muhalif yazarlarına ve sonraki kronikçilere dayanır ve kesin bir kanıt sunmaz. Yine de “Sarhoş Selim” şeklindeki nitelemenin tarihçiler tarafından dikkatle sorgulandığını belirtmek gerekir. Padişahın vefatı sırasında Sokollu Mehmed Paşa, ölüm haberini bir süre gizleyerek şehzade Murad’ın Manisa’dan gelişini bekledi; bu uygulama önceki hükümdarlarda da görülen bir devlet geleneğiydi.

Cenaze ve Defin

II. Selim’in cenazesi için Ayasofya’nın güneydoğu tarafında yer alan bahçe alanı seçildi. Burada Mimar Sinan, 1577 yılında tamamlanan sekizgen planlı bir türbe inşa etti. Bu türbe Ayasofya külliyesindeki ilk padişah türbesidir. Daha sonra III. Murad ve diğer hanedan mensupları da aynı alanda defnedildi.

Ayasofya’nın bu bahçesi, İstanbul’daki en önemli hanedan hazirelerinden biridir. II. Selim’in yanında oğlu III. Murad, torunu III. Mehmed ve şehzadeler ile bazı hanedan hanımları yatmaktadır. Bu nedenle alan, Osmanlı siyasi tarihinin bir tür sessiz müzesidir.

Türbenin Mimarisi

II. Selim Türbesi, Mimar Sinan tarafından tasarlanan türbeler arasında en sade ve ölçülü örneklerden biridir. Sekizgen plan, kubbe ve kapı üzerindeki tonoz, dış cephedeki kesme taş işçiliği ve çift sıra pencereler özellikleridir. İç mekânda mihrap ve sanduka çevresindeki çiniler dikkat çeker; İznik’in mavi, yeşil ve kırmızı çinileri 16. yüzyıl Osmanlı çini sanatının en güzel örnekleri arasında sayılır. Türbede yaklaşık otuz kadar sanduka bulunur; bunların çoğu şehzadelere aittir.

Ayasofya ile aynı alanda bulunması, yapının tarihî değerini artırır. Ziyaretçiler ibadete açık olan Ayasofya Camii’ni gezerken türbeye de ayrı olarak girebilir; ziyaret koşulları ve saatleri dönem dönem değişebildiği için güncel bilgiye Vakıflar Genel Müdürlüğü ve İstanbul Müftülüğü kaynaklarından ulaşılabilir. Camiyle ilgili tarihçe için Ayasofya’nın camiye çevrilmesi yazısına bakılabilir.

Selimiye Camii ve Mimari Mirası

II. Selim’in adı, Edirne’deki Selimiye Camii ile birlikte anılır. Sinan’ın “ustalık eseri” dediği bu cami 1568-1575 yılları arasında inşa edilmiştir. Selim, camiin inşasını yakından izlemiş, ancak yapının tamamlanışını görememiştir; cami ölümünden kısa süre sonra açılmıştır. 2011’de UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne alınan Selimiye, Osmanlı klasik mimarisinin zirvesi sayılır. Bu eserin kitabe ve levhalarında dönemin önde gelen hattatlarının yazıları yer alır.

II. Selim aynı zamanda sanat ve edebiyatı koruyan bir hükümdardı; şiir yazar, “Selimî” mahlasını kullanırdı. Bazı kaynaklar onun divan şiirine ilgisinin Kanuni’den daha geniş olduğunu belirtir. Sarayda müzisyenler, hattatlar ve minyatür sanatçıları desteklenmiş, Topkapı Sarayı’nın bazı bölümleri yenilenmişti.

Tarihî Değerlendirme

II. Selim, tarih yazımında çoğu zaman babasının gölgesinde değerlendirilmiş, dönemin devlet adamlarından Sokollu Mehmed Paşa’nın etkisiyle anılmıştır. Son yıllarda yapılan araştırmalar, onun saltanatını Osmanlı idaresinde bürokrasinin güçlendiği, ancak savaş meydanlarında padişahın bizzat bulunmadığı bir geçiş dönemi olarak ele almaktadır. Selim’in ölümüyle birlikte tahta çıkan III. Murad, babasının bıraktığı mirası hem sürdürdü hem de Sokollu ile ilişkilerinde yeni bir yol izledi. Bu geçiş, Yavuz Sultan Selim dönemiyle karşılaştırıldığında padişah rolündeki değişimi gösterir.

Sıkça Sorulan Sorular

II. Selim nasıl öldü?

Kaynaklara göre Aralık 1574’te Topkapı Sarayı’ndaki hamamda kaygan zeminde düşüp başını çarpması sonucu aldığı yarayla birkaç gün içinde vefat etmiştir.

II. Selim’in türbesi nerede?

İstanbul’da Ayasofya’nın bahçesindeki türbede yatar. Türbeyi Mimar Sinan yapmıştır.

II. Selim döneminde hangi önemli olaylar yaşandı?

Kıbrıs 1571’de fethedildi, aynı yıl İnebahtı deniz savaşında Osmanlı donanması ağır kayıp verdi, donanma ise kısa sürede yeniden inşa edildi.

Neden “Sarı Selim” denir?

Saçlarının veya sakalının açık renkli olması nedeniyle halk arasında bu lakapla anıldığı aktarılır. “Sarhoş Selim” adı ise sonradan yaygınlaşan tartışmalı bir nitelemedir.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 16 Temmuz 2026 · Kaynaklar: TDV İslâm Ansiklopedisi, "Selim II" md.; TDV İslâm Ansiklopedisi, "Sokollu Mehmed Paşa" md.; Halil İnalcık, The Ottoman Empire: The Classical Age; Gülru Necipoğlu, The Age of Sinan

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

Bu içerik faydalı oldu mu?

Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.

Bu içerik nasıl hazırlandı? →