🤲 Benim İçin Dua Et Giriş

Yavuz Sultan Selim Nasıl Öldü? Vefatı ve Türbesi Nerede?

Osmanlı Devleti ve PadişahlarıGüncelleme: 3 Mayıs 20268 dk okuma

Yavuz Sultan Selim 1520'de Çorlu yakınlarında vefat etti. Sirpençe hastalığı rivayeti, ölüm sebebi tartışmaları, cenazesi, Yavuz Selim Camii'ndeki türbesi ve mimarisi.

Bu yazıda öğrenecekleriniz

  • Selim'in Kısa Fakat Etkili Saltanatı
  • Hastalık ve Vefat
  • Ölümün Haber Verilmesi ve Cenaze

Yavuz Sultan Selim, 22 Eylül 1520’de Çorlu yakınlarında, Edirne’ye giderken hastalanıp vefat etti. Ölüm sebebi olarak “sirpençe” adı verilen bir hastalık anılır; naaşı İstanbul’a getirilerek oğlu Kanuni’nin yaptırdığı Yavuz Selim Camii yakınındaki türbeye defnedildi.

Selim’in Kısa Fakat Etkili Saltanatı

I. Selim, 1512’de babası II. Bayezid’in tahttan çekilmesiyle tahta çıktı. Saltanatı yaklaşık sekiz yıl sürdü, ancak Osmanlı tarihinin en etkili dönemlerinden biri oldu. İlk işlerinden biri kardeşi ve yeğenleriyle yaşanan taht mücadelesini sonlandırmaktı. Ardından Safevî Şahı İsmail’e karşı 1514’te Çaldıran Savaşı’nı kazandı. Doğu Anadolu ve Azerbaycan’ın bir kısmı Osmanlı’ya katıldı.

1516’da Mercidabık, 1517’de Ridaniye zaferleriyle Memlûk Devleti’ne son verdi. Bu fetihlerle Suriye, Filistin, Mısır ve Hicaz Osmanlı idaresine geçti. Mekke ve Medine’nin yönetimi Osmanlı’ya intikal etti. Padişahın halife unvanını da bu dönemde aldığı söylenir; bu konudaki rivayetler tarihçiler arasında tartışmalıdır. Haremeyn hizmetleri bu dönemde başladı.

Hastalık ve Vefat

1520 yazında Selim, Edirne’de kış hazırlığı için İstanbul’dan ayrıldı. Rodos ve belki de Macaristan seferi planları yaptığı rivayet edilir. Yolculuğu sırasında Çorlu yakınındaki Sırt Köyü’nde rahatsızlandı. Hastalığın başlangıcında sırt ve boyun bölgesinde çıbanlar çıktığı, bunun “sirpençe” olarak adlandırıldığı anlatılır. Selim, tedaviye rağmen kurtulamadı ve 22 Eylül 1520’de (9 Şevval 926) vefat etti.

Sirpençe hastalığının tanısı konusunda tarihçiler ve tıp tarihçileri farklı görüşler ileri sürer. Bazıları buna şarbon (antraks) benzeri bir hastalık olarak bakar, bazıları ise ağır bir cilt veya ur rahatsızlığı olduğunu düşünür. Selim’in yoğun savaş ve at sırtında geçen hayatının sağlığını bozduğu da ifade edilir. Zehirlenme iddiası ise ciddi kaynaklarda desteklenmemektedir. Bu, babası II. Bayezid’in ölümüyle ilgili iddiaların tersine bir durum olarak göze çarpar.

Ölümün Haber Verilmesi ve Cenaze

Selim’in ölümü bir süre gizli tutuldu. Şehzade Süleyman Manisa’da vali olarak bulunuyordu ve ona haber ulaştırıldı. Süleyman hızla İstanbul’a gelerek tahta oturdu. Cenaze ise Çorlu’dan İstanbul’a taşındı. Selim’in cenazesi İstanbul’da büyük bir törenle karşılandı. Naaşı, Fatih semtinde Haliç’e bakan bir tepede, Çarşamba’ya yakın bölgede defnedildi.

Cenazenin ardından Kanuni Sultan Süleyman, babasının anısına bir cami ve türbe yaptırdı. Bu yapı, 1522 civarında tamamlanmış ve Yavuz Selim Camii adıyla anılmıştır. Cami, tek kubbeli ve sade hatlı bir yapıdır; avlusu geniş ve gösterişli bir sütun düzenine sahiptir. Bayezid Camii ile arasındaki mimari bağ, dönemin klasik plan anlayışının gelişimini gösterir.

Türbenin Mimarisi

Yavuz Sultan Selim’in türbesi, camiyle birlikte yapılan sekizgen planlı bir yapıdır. Türbenin dış cephesi taştan örülmüş olup kubbesi kurşunla kaplıdır. İç mekân ise çini ve kalem işleriyle süslenmiştir. İçinde Selim’in sandukası yer alır. Türbede aynı zamanda ailenin bazı mensupları, Abdülmecid gibi sonraki dönem padişahlarının sandukaları da bulunur. Abdülmecid burada yatmaktadır.

Türbe, Osmanlı klasik dönem mimarisinin sade ve ölçülü yönünü yansıtır. Zamanla bölge Fatih’in yeni gelişen bir semti haline geldi. Türbenin yanındaki Hafsa Sultan Türbesi ve çevredeki medrese yapıları da külliyeye dahildir. Hafsa Sultan, Yavuz’un eşi ve Kanuni’nin annesidir. Türbe ziyaretçilere açıktır, cuma günleri özellikle yoğundur.

Yavuz Selim Camii ve Külliyesi

Camii, Kanuni Sultan Süleyman tarafından babasının anısına yaptırıldı ve 1522 civarında tamamlandı. Mimarının kim olduğu konusu tartışmalıdır; Alaüddin ve Acem Ali adları anılır. Yapı, Haliç’e bakan geniş bir terasta yükselir ve manzarasıyla dikkat çeker. Tek kubbeli ana mekân, kare plan ve ölçülü hatlarıyla klasik Osmanlı camisinin habercisidir. Avlusunda abdest şadırvanı ve türbe yer alır.

Külliyenin bir parçası olan medrese ve imaret, dönemin sosyal hizmet düzenini yansıtır. Camii çevresi daha sonraki yüzyıllarda Fatih’in mahalle dokusunun bir parçası haline geldi. Türbede padişahın sandukası üzerinde dua yazıları bulunur; bunlar hat sanatının örnekleridir. Ziyaret için güncel saat ve koşullar Vakıflar Genel Müdürlüğü ve İstanbul Müftülüğü’nden öğrenilebilir.

Yavuz’un Mirası

Yavuz Sultan Selim kısa saltanatında Osmanlı’nın sınırlarını önemli ölçüde genişletti. Mısır’ın fethiyle Hicaz hattı ve kutsal emanetler Osmanlı’ya geçti; “mukaddes emanetler” Topkapı Sarayı’na getirildi. Şair yönüyle de tanınır; Farsça ve Türkçe şiirler yazmıştır. Kızıl Elma ülküsü ve dinî ilimlerle ilgisi de bilinir.

Oğlu Kanuni Sultan Süleyman, onun açtığı yoldan Osmanlı’yı zirveye taşıdı. Selim’in sert yönetim tarzı hakkında tarihçiler arasında tartışma sürmektedir. Alevî nüfusa yönelik tedbirleri, iç ve dış siyaset bağlamında farklı yorumlanır; konu tarafsız bir tarih anlayışıyla ele alınmalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Yavuz Sultan Selim nasıl öldü?

1520 sonbaharında Edirne’ye giderken Çorlu yakınlarında hastalanarak vefat etti. Ölüm sebebi için sirpençe adı verilen deri hastalığı veya başka bir rahatsızlık öne sürülür.

Sirpençe nedir?

Kaynaklarda anılan, deride çıbanlar şeklinde ortaya çıkan ağır bir hastalık adıdır. Bazı araştırmacılar bunun şarbon olduğunu düşünür, kesin teşhis yoktur.

Yavuz Selim nerede yatıyor?

İstanbul’da Fatih semtinde, oğlu Kanuni’nin yaptırdığı Yavuz Selim Camii’nin yanındaki türbede yatmaktadır.

Yavuz Selim kaç yıl hüküm sürdü?

1512-1520 arasında yaklaşık sekiz yıl padişahlık yaptı. Bu sürede devletin topraklarını yaklaşık iki buçuk katına çıkardığı belirtilir.

Editör: (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: TDV İslâm Ansiklopedisi, "Selim I" md.; Feridun Emecen, Yavuz Sultan Selim; Halil İnalcık, The Ottoman Empire: The Classical Age; Celâlzâde Mustafa, Selim-nâme

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →
YAPAY ZEKÂYA BU SAYFAYI SOR0 görüntülenme · 6 dk okuma

Sorunuz seçtiğiniz yapay zekâ hizmetinde yeni sekmede açılır; dini hükümler için Diyanet'e danışınız.

Bu içerik faydalı oldu mu?

Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.

Bu içerik nasıl hazırlandı? →

Kaynakça

  1. TDV İslâm Ansiklopedisi, "Selim I" md.
  2. Feridun Emecen, Yavuz Sultan Selim
  3. Halil İnalcık, The Ottoman Empire: The Classical Age
  4. Celâlzâde Mustafa, Selim-nâme

Genel kaynaklarımız için Kaynakça sayfasına bakınız. Fetva için: Diyanet İşleri Başkanlığı, Alo 190.