Kabristanda ve Mezar Yanında Namaz Kılmak

Kabristanda ve mezar yanında namaz kılmak mekruhtur; mezara doğru ya da mezarın üzerine namaz kılmak ise daha ciddi bir yasaklama içerir. Cenaze namazı bu hükmün dışındadır ve mezarlıkta kılınabilir. Mezar ziyaretinde dua edilirken Allah’tan bağışlanma dilenir ve yönelinecek yer kıbledir.

Hadislerdeki Uyarı

Ebû Mersed el-Ganevî’den rivayet edilir: Hz. Peygamber, “Kabirlerin üzerine oturmayın ve onlara doğru namaz kılmayın” buyurmuştur (Müslim, Cenâiz). Bir başka hadiste, “Allah, Yahudilere ve Hristiyanlara lanet etsin; peygamberlerinin kabirlerini mescid edindiler” (Buhârî, Salât; Müslim, Mesâcid) uyarısı yer alır. Hz. Peygamber, hastalığı sırasında bu sözü söyleyerek ümmetini mezarları ibadet yeri haline getirmekten sakındırmıştır. Ebû Dâvûd ve Tirmizî’de geçen bir rivayette ise yeryüzünün tamamının mescid olduğu, ancak mezarlık ve hamamın bunun dışında tutulduğu bildirilir. Bu rivayetler, mezarlıkta namaz kılmanın neden mekruh görüldüğüne dair temel dayanaklardır.

Kerahatin Gerekçeleri

Alimler bu yasağın birkaç hikmetini belirtir. Birincisi, mezara tapınma veya aşırı saygı gösterisi ihtimalinin önüne geçmektir; çünkü bazı toplumlarda salihlerin kabirleri zamanla ibadet merkezleri haline gelmiştir. İkincisi, mezarlığın ölülerin dinlenme yeri olması ve onlara saygı gerekmesidir. Üçüncüsü ise mezarlığın zemininin temiz olup olmadığının belirsiz olabilmesidir. Bu gerekçeler doğrultusunda Hanefî mezhebi mezarlıkta namazı mekruh görür; Şâfiî ve Hanbelî mezheplerinde ise kerahat veya yasak derecesi farklı biçimde ifade edilir. Hanbelî mezhebinde mezarlıkta kılınan namazın sahih olmadığına dair görüşler de bulunur.

Mezara Doğru Namaz

Mezarın kıble yönünde, namaz kılan kimsenin önünde bulunması halinde kerahat daha ağırdır. Çünkü mezara doğru kılınan namaz, mezara yönelik bir ibadet intibaı verebilir. Bu nedenle mezarın ön tarafında kalan ve mezara bakacak şekilde namaz kılınan mekân kaçınılması gereken bir yerdir. Mezarlıkta namaz kılmak zorunda kalan kişi, mezarlardan ve onlara doğru yönelmekten uzak, temiz bir yer seçmeli, gerekiyorsa aradaki mesafeyi arttırmalıdır. Başka yer bulunamıyorsa ve vakit daralmışsa, zorunluluk halinde namaz kılınabilir.

Cenaze Namazı İstisnası

Cenaze namazı mezarlıkta kılınabilir. Hz. Peygamber’in, kendisine haber verilmeden defnedilen bir kimsenin kabrinin başında cenaze namazı kıldığı rivayet edilir (Buhârî, Cenâiz; Müslim, Cenâiz). Cenaze namazının kılınışı için ilgili cenaze namazı yazılarına başvurulabilir. Mezarlıkta cemaatle kılınacak cenaze namazı, mezarın hemen yanında saf düzenine dikkat edilerek kılınır.

Mezar Ziyaretinin Adabı

Hz. Peygamber, bir süre kabir ziyaretini yasaklamış, ardından “Kabirleri ziyaret edin; çünkü o size ahireti hatırlatır” buyurarak serbest bırakmıştır (Müslim, Cenâiz). Ziyaret sırasında selam verilir, Fâtiha ve diğer sureler okunup sevabı ölüye bağışlanabilir, Allah’tan merhum için mağfiret dilenir. Ancak ölülerden yardım istemek, mezar etrafında dönmek, mezara yüz sürmek veya adak adamak doğru değildir. Dua ederken kıbleye dönülür; ziyaretçi mezarlıkta ayakkabılarıyla mezarlar üzerinde yürümekten sakınır ve sessiz, vakur bir tavır takınır.

Mezarlığa Bitişik Mescidler

Bazı camilerin avlusunda veya yanında mezarlık bulunur. Cami ile mezar arasında duvar veya ayrı bir bölüm varsa, camide namaz kılmak mekruh değildir. Fakat mezarın cami içinde mihrap veya kıble duvarı önünde bulunması mekruhtur. Büyük zatların türbelerinin cami kompleksi içinde yer aldığı durumlarda da, namaz kılınan mekân ile türbe ayrı tutulur. Namaz kılınması mekruh olan diğer yerler için namaz kılınması mekruh olan yerler yazısı kapsamlı bilgi verir; kıble konusunda yanılma halleri için de yanlış kıbleye namaz kılmak yazısına bakılabilir.

• Mezarlıkta namaz kılmak yerine, yakındaki cami veya temiz bir alanı tercih edin.
• Mezar ziyaretinde Allah’a dua edin, ölüden bir şey istemeyin.
• Seccade üzerindeki resimler için resimli halı ve seccade üzerinde namaz yazısına bakın.
• Namazda giyilecek kıyafet için kısa kollu ve dar kıyafetle namaz kılmak yazısını okuyun.
• Erkeklerin örtünmesi gereken yerler için erkeklerin avreti ve namazda örtülmesi gereken yerler yazısına başvurun.

Mezarlık Gezisinde Namaz Vakti Girerse

Cenaze defni veya mezar ziyareti sırasında namaz vakti girebilir. Böyle durumlarda kişi, mezarlık sınırının dışında temiz bir alan bulup orada namaz kılabilir. Mezarlığa bitişik cami varsa oraya gitmek en uygunudur. Defin merasimi uzun sürüyorsa ve vakit daralıyorsa, mezarlık içinde mezarların bulunmadığı, yeni açılmış ve henüz kullanılmamış temiz bir alanda namaz kılmak da mümkündür. Önemli olan, mezara doğru yönelmemek ve mezarların üzerine basmamaktır. Aynı hassasiyet, tarihî türbe ziyaretlerinde de gözetilmelidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Mezarlıkta namaz kılmak caiz mi?

Mezarlıkta namaz kılmak mekruh sayılmıştır. Mezara doğru veya mezarın üzerinde namaz kılmak ise daha ağır bir kerahat taşır.

Mezarlıkta cenaze namazı kılınır mı?

Evet. Cenaze namazı mezarlıkta veya mezar başında, daha önce kılınmamışsa kılınabilir; Hz. Peygamber’in böyle bir uygulaması rivayet edilmiştir.

Mezar ziyaretinde dua ederken kıbleye mi dönülür?

Dua mezara değil kıbleye dönerek yapılır; mezara dönüp ölüden bir şey istemek doğru değildir. Ölüler için Allah’tan mağfiret dilenir.

Mezarlığın yanındaki camide namaz kılınır mı?

Mezarlıktan ayrı bir mescidin duvarla ve ayrı bir bölümle ayrılması halinde namaz kılınabilir. Mezarın cami içinde mihrap önünde olması mekruhtur.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 26 Temmuz 2026 · Kaynaklar: Müslim, Cenâiz (mezara doğru namaz kılmama); Buhârî, Salât; Müslim, Mesâcid (kabirleri mescid edinme uyarısı); Ebû Dâvûd, Salât; Tirmizî, Salât; TDV İslâm Ansiklopedisi, "Kabir" ve "Mescid" maddeleri

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

• İman nedir, kısaca nasıl tanımlanır?
• İmanın şartları kaçtır ve nelerdir?
• Âmentü duası nedir, ezberlemek şart mıdır?
• İman ile İslam arasında fark var mıdır?
• Kelime-i şehâdet nedir, söyleyen Müslüman olur mu?

Bu içerik nasıl hazırlandı? →