Öğle Namazı: Rekât Sayısı, Vakti ve Kılınışı (Sünnet ve Farz)
Öğle namazı kaç rekâttır, vakti ne zaman başlar, nasıl kılınır? İlk ve son sünnetler, dört rekât farz, cuma günü durumu, kaza ve yolculukta kısaltma hükümleri adım adım anlatılıyor.
- Vakti ve önemi
- Rekât düzeni
- Dört rekâtlı farzın kılınışı
Öğle namazı toplam on rekâttır (Hanefî): dört rekât ilk sünnet, dört rekât farz ve iki rekât son sünnet; bazı kaynaklarda iki rekât daha nafile eklenir. Vakti, güneşin tepe noktasını geçmesiyle (zeval) başlar ve ikindi vaktine kadar sürer. Yolcu için farz iki rekâta iner; cuma günü ise öğle yerine cuma namazı kılınır.
Vakti ve önemi
Öğle namazının vakti, güneşin tam tepede olduğu zevalden hemen sonra başlar; ikindi vaktine kadar devam eder. Hûd Suresi 114. ayette gündüzün iki ucunda ve gecenin ilk saatlerinde namaz kılınması emredilir. Öğle namazı günün ortasında, iş ve meşguliyetin yoğun olduğu bir vakitte kılındığı için ayrı bir önem taşır. Hz. Peygamber, öğle namazını hızlı kılmaz, yazın sıcak çok şiddetli olduğunda serinliğe bırakmayı tavsiye ederdi (Buhârî, Mevâkît). Bu uygulama, huşu ve kolaylık içindir. Vakit hesabı için namaz vakitleri nasıl hesaplanır yazısı okunabilir.
Rekât düzeni
- İlk sünnet: Dört rekât, müekked sünnet; iki selamla veya tek selamla kılınabilir (Hanefî’de tek selam).
- Farz: Dört rekât; ilk iki rekâtta Fatiha ve sure, son iki rekâtta yalnız Fatiha okunur.
- Son sünnet: İki rekât, müekked sünnet.
- Son nafile: İsteyen iki rekât ek nafile kılabilir.
- Cuma günü: Öğle yerine cuma namazı kılınır: dört rekât ilk sünnet, iki rekât farz, dört rekât son sünnet ve iki rekât nafile.
Hz. Peygamber’in öğleden önce dört rekât, sonra iki rekât namaz kıldığı rivayet edilir (Müslim, Müsâfirîn; Buhârî, Teheccüd). Ümmü Habîbe’den gelen rivayete göre, öğleden önce dört, sonra dört rekât devamlı kılan kimseye ateş haram kılınır (Ebû Dâvûd, Salât; Tirmizî, Salât).
Dört rekâtlı farzın kılınışı
Farz namaz, niyet ve iftitah tekbiriyle başlar; sübhaneke okunur. İlk rekâtta eûzü-besmele, Fatiha ve bir sure okunur; rükû ve secdeler yapılır. İkinci rekâtın sonunda oturulup ettehiyyâtü okunur (ka’de-i ûlâ). Üçüncü rekâta kalkılır; bu rekâtta ve dördüncü rekâtta yalnızca Fatiha okunur (Hanefî’de sure okumak farzda sünnet olmaz). Dördüncü rekâtın sonunda son oturuşta ettehiyyâtü, salli-barik ve rabbenâ duaları okunur, sağa ve sola selam verilir. Öğle ve ikindi namazlarında kıraat gizli yapılır. Namazın rükünleri ve vacipleri için namazın rükünleri yazısına bakılabilir.
Yolcu ve cuma durumu
Yolcu (seferî) olan kişi, dört rekâtlı farzları iki rekât olarak kılar; sünnetleri ise acelesi yoksa kılabilir. Hanefî mezhebinde yaklaşık 90 kilometre ve üzeri yolculuk sefer sayılır. Cuma günü, cuma namazı farzı kılındığında öğle namazı farz olmaktan çıkar. Cuma namazına yetişemeyen veya cuma farz olmayan kişi (kadın, yolcu, hasta) öğle namazı kılar. Bu ayrıntı için sabah namazına kalkamamak yazısında kaza hükümleri de ele alınmıştır. Öğle namazını işyerinde kılmak isteyenler için kısa bir temiz alan ve kıble yönü yeterli olur.
İş yerinde ve okulda öğle namazı
Çalışanlar ve öğrenciler için öğle namazı çoğu zaman mesai saatlerine denk gelir. İş yerinde namaz kılmak için kısa bir abdest ve namaz süresi yeterlidir; çoğu işveren bu konuda esneklik sağlar. Namaz yerinin temiz olması, kıble yönünün bilinmesi ve kısa bir seccade veya temiz örtü, ihtiyacı karşılar. Vakit geçirmeden kılmak tavsiye edilir; ancak işin yoğun olduğu durumlarda vaktin sonuna kadar geciktirmek de caiz olup, ikindi vaktine kalmamasına dikkat etmek gerekir. Öğleyi kaçırırsa kaza etmesi gerekir. Kerahat vakti zevalden önce başlar; bu zamanda nafile kılınmaz, bu konuda kerahat vakitlerinde kaza namazı yazısına bakılabilir.
Öğle namazında huşu
Günün koşuşturması içinde kılınan öğle namazında zihni toparlamak için kısa bir hazırlık önemlidir: abdest alırken dünya işlerini bırakmak, namaza durmadan önce birkaç nefes almak ve okunanların anlamını düşünmek huşuyu artırır. Mü’minûn Suresi’nde namazında huşu sahibi olanlar övülür. Acele edip ta’dil-i erkânı terk etmek, namazın sıhhatini zedeler; bu konuda namazın vacipleri ve terk edilmesinin sonucu yazısı okunabilir. Akşam ve ikindi için ikindi namazının vakti, akşam namazı ve yatsı namazının son vakti yazıları ilgilidir.
Pratik hatırlatma
Öğle namazını kılarken önce dört rekât ilk sünneti, sonra dört rekât farzı, ardından iki rekât son sünneti kılmak, ve istenirse iki rekât nafileyle tamamlamak yeterlidir. Vakit daralıyorsa sünnetler kısaltılabilir veya farz öncelenir. Mescitte cemaatle kılarken ilk sünneti önceden kılmak, cemaate yetişmek için sonraya bırakmaktan daha uygundur. Cuma günü ise öğle yerine cuma namazı kılındığı için hazırlık ve vakit planı da buna göre yapılır.
Sonuç
Öğle namazı, günün ortasında kalbi Rabbe çevirmenin ve işlerin arasında ibadeti yerine getirmenin anlamlı bir fırsatıdır. Dört rekât ilk sünnet, dört rekât farz ve iki rekât son sünnetten oluşan düzeni bilmek ve vaktinde, huşuyla kılmak, hem sevabı hem de günlük hayattaki düzeni artırır.
İş hayatında ve okulda öğle namazı için zaman bulmakta zorlananlar, vaktin geniş olduğunu hatırlayarak ikindiye kadar uygun bir zaman seçebilir; yeter ki vakit çıkmadan kılsınlar. Hz. Peygamber’in namazı zamanında kılmayı “Allah’a en sevimli amel” olarak nitelemesi (Buhârî, Mevâkît; Müslim, Îmân), vaktine dikkat etmenin önemini vurgular.
Sıkça Sorulan Sorular
Öğle namazı kaç rekâttır?
Dört rekât ilk sünnet, dört rekât farz ve iki rekât son sünnet olmak üzere on rekâttır; isteyen iki rekât nafile ekler.
Öğle namazının vakti ne zaman başlar?
Güneş tepe noktasını geçtikten (zeval) sonra başlar, ikindi vaktine kadar sürer.
Yolcu öğleyi kaç rekât kılar?
Farz iki rekât olarak kılınır. Sünnetler isteğe bağlıdır.
Cuma günü öğle namazı kılınır mı?
Cuma namazına katılan kişi öğle kılmaz; cuma farz olmayanlar (kadın, yolcu, hasta) öğle namazı kılar.
Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: Buhârî, Mevâkît ve Tahajjud; Müslim, Müsâfirîn; Ebû Dâvûd, Salât; Tirmizî, Salât; TDV İslâm Ansiklopedisi, "Öğle Namazı" ve "Namaz" maddeleri; el-Mevsılî, el-İhtiyâr; Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal
İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular
80 sorunun tamamı →Bu içerik faydalı oldu mu?
Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.
Kaynakça
- Buhârî, Mevâkît ve Tahajjud; Müslim, Müsâfirîn
- Ebû Dâvûd, Salât; Tirmizî, Salât
- TDV İslâm Ansiklopedisi, "Öğle Namazı" ve "Namaz" maddeleri
- el-Mevsılî, el-İhtiyâr
- Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal
Genel kaynaklarımız için Kaynakça sayfasına bakınız. Fetva için: Diyanet İşleri Başkanlığı, Alo 190.