Question 1

Geçmiş günahlarım yüzünden orucumun kabul olmayacağını düşünüyorum; doğru mu?

Accepted Answer

Hayır. Geçmişte işlenen günahlar, bugün şartlarına uygun tutulan orucu geçersiz kılmaz. Kabul Allah'a aittir ve O'nun rahmeti her şeyi kuşatmıştır. Peygamberimiz, inanarak ve sevabını Allah'tan umarak Ramazan orucunu tutanın geçmiş günahlarının bağışlanacağını müjdelemiştir.Yani oruç, günahkâr olduğunu düşünen kişi için bir engel değil, tam tersine bir arınma fırsatıdır.Samimi tövbe edin, kul hakkı varsa helalleşmeye çalışın.Ümitsizliğin kendisinin de bir tehlike olduğunu unutmayın; Kur'an ümit kesmeyi yasaklar.Suçluluk ve değersizlik düşünceleri sizi sürekli meşgul ediyor, uyku ve iştahınızı etkiliyorsa bu depresyon belirtisi olabilir; bir uzmana danışın.

Question 2

Oruçluyken her bedensel belirtiyi ciddi bir hastalık sanıp orucu bozmak istiyorum; ne yapmalıyım?

Accepted Answer

Orucu bozmayı meşru kılan, hastalığın gerçekten artacağından ya da ciddi zarar göreceğinizden duyulan güçlü bir kanaattir; kaygının yarattığı bir “ya ciddi bir şeyse” düşüncesi değildir. Hafif baş ağrısı, açlık hissi, hafif halsizlik oruçta sıkça görülen ve genellikle zararsız durumlardır.Hangi belirtilerin gerçekten tehlikeli olduğunu (bayılma, göğüs ağrısı, ciddi baş dönmesi vb.) Ramazan öncesi hekiminize sorun ve not alın.Bu belirtiler dışında, kaygı yükseldiğinde birkaç dakika bekleyip dikkatinizi başka yöne verin.Gerçekten tehlikeli bir belirti olursa tereddüt etmeden orucu bozun ve sağlık kuruluşuna başvurun.Sürekli hastalık kaygısı (sağlık anksiyetesi) tedavi edilebilir bir durumdur; bir psikiyatrist veya psikologdan destek alabilirsiniz.

Question 3

Ramazan'da kendimi aşırı zorlayıp her gece sabaha kadar ibadet etmek doğru mu?

Accepted Answer

Genel olarak tavsiye edilmez. Peygamberimiz, sürekli gece boyu namaz kılıp hiç uyumayacağını söyleyen sahabilere, kendisinin hem namaz kılıp hem uyuduğunu, hem oruç tutup hem yediğini söylemiş ve bu yolu sünneti olarak göstermiştir. Başka bir hadiste bedenin de kişi üzerinde hakkı olduğunu vurgulamıştır.Son on gecede ibadeti artırmak sünnettir; ama bunu uyku, iş ve aile sorumluluklarını yok sayarak yapmak dengeyi bozar.Uykusuzluk; sinirlilik, dikkat kaybı ve kaygıyı artırabilir, sabah namazını ve işinizi olumsuz etkileyebilir.Az ama devamlı ibadet, kısa süreli aşırılıktan daha sevimlidir.Kendinizi tükenmiş hissediyorsanız ibadet planınızı hafifletmek dinen de doğru olandır.

Question 4

Bayramda mutlu hissetmiyorum; bayram sevinci yaşamak zorunda mıyım?

Accepted Answer

Hayır, duygularınız için kendinizi suçlamayın. Bayramda sevinç göstermek sünnettir, ama insan kalbinin her zaman buna hazır olması beklenmez. Kayıp, yalnızlık, hastalık ya da geçim sıkıntısı yaşayan birinin bayramda hüzünlenmesi çok doğaldır.Bayram namazına katılmak, birkaç yakınınızla görüşmek ya da bir çocuğu sevindirmek gibi küçük adımlar yeterlidir.Kendinizi zorlamadan, gücünüz ölçüsünde ziyaretlere katılın.Duygularınızı güvendiğiniz biriyle paylaşın.Allah, kişiden elinde olmayan duyguları değil, yapabileceği davranışları ister. Bayramlarda ve özel günlerde hüzün her yıl ağırlaşıyor, uzun süre devam ediyorsa bir ruh sağlığı uzmanına danışmak iyi olur.

Question 5

Kilo alma kaygısıyla sahuru atlamak doğru mu?

Accepted Answer

Doğru bir yaklaşım değildir. Sahur sünnettir ve Peygamberimiz sahurda bereket olduğunu bildirmiştir. Sahursuz oruç geçerli olsa da uzun açlık süresi yorgunluğu, baş ağrısını ve iftarda aşırı yemeyi artırabilir; bu da kilo kontrolünü daha da zorlaştırabilir.Sahurda az ama dengeli ve tok tutan besinler tercih edin.Kilo endişesini iftardaki porsiyon ve tatlı miktarıyla yönetmek daha sağlıklıdır.Orucu kilo verme aracı değil, ibadet niyetiyle tutun.Kilo alma korkusu sizi sürekli meşgul ediyor, yemek yemekten suçluluk duyuyor ya da öğünleri bilinçli olarak atlıyorsanız bu bir yeme bozukluğunun işareti olabilir. Bir hekim veya diyetisyenle birlikte bir psikiyatristten de görüş alın.

Question 6

Savaş, deprem gibi kötü haberler yüzünden Ramazan'da kaygı ve çaresizlik hissediyorum; ne yapabilirim?

Accepted Answer

Bu duygular, başkalarının acısını hisseden bir kalbin doğal tepkisidir. Peygamberimiz müminleri, bir uzvu ağrıyınca bütün vücudu acıyan bir bedene benzetmiştir. Ancak sürekli haber takibi kaygıyı besleyebilir.Haber takibini günde bir iki kez, belirli saatlerle sınırlayın; sahur öncesi ve yatmadan önce haber izlemeyin.Çaresizliği eyleme çevirin: güvenilir kurumlar aracılığıyla bağış, iftar ya da gönüllü destek.Mağdurlar için dua edin; dua da bir yardım biçimidir.Uyuyamama, sürekli tetikte olma, haberlerden kopamama gibi belirtiler uzun sürüyorsa, özellikle yaşanan olaylardan doğrudan etkilendiyseniz, bir ruh sağlığı uzmanından destek alın.

Question 7

Ramazan'da hayatımla ilgili büyük kararlar almalı mıyım?

Accepted Answer

Ramazan, iyi niyetler ve olumlu değişimler için güzel bir zamandır; ama ani ve geri dönüşü zor kararları duygusal bir dalga içinde vermemek gerekir. Açlık, yorgunluk ya da manevi coşku, bazen kararın bütün yönlerini görmeyi zorlaştırabilir.Kötü alışkanlığı bırakmak, ibadetlerde düzen kurmak gibi kararlar için Ramazan idealdir.İş değiştirmek, boşanmak, taşınmak gibi büyük kararlar için acele etmeyin; güvendiğiniz kişilere danışın (istişare).İstihare duası yapıp sonra aklınız ve danışmanlarınızın görüşüyle hareket edin.Karar vermede sürekli zorlanıyor, düşünceler arasında sıkışıp kalıyorsanız bir danışmanla konuşmak zihninizi toparlamanıza yardımcı olabilir.

Question 8

Psikiyatrik hastalığı olan yakınımızı oruç tutması için teşvik etmeli miyiz?

Accepted Answer

Hayır, baskı yapmayın; karar hekim ve hastanın kendisi tarafından verilmelidir. Bazı ruhsal hastalıklarda düzenli ilaç, uyku ve beslenme tedavinin temelidir; oruç için ilacın aksatılması hastalığın ağırlaşmasına yol açabilir.Hekimi “tutabilir” diyorsa ve kişi de istiyorsa ona destek olun, ilaç saatlerini birlikte takip edin.Hekimi “tutmamalı” diyorsa, onu ruhsat kullandığı için ayıplamayın ya da suçlu hissettirmeyin.Oruç tutmasa da iftar sofrasına, duaya ve bayram sevincine katılmasını sağlayın.Akıl sağlığı yerinde olmayan kişi dinen oruçla yükümlü değildir. Kişinin durumu ile ilgili dinî hükmü öğrenmek için müftülüğe veya Alo 190'a danışabilirsiniz.

Question 9

Oruçluyken tartışmadan kaçınmak öfkemi içimde biriktirmek anlamına mı gelir?

Accepted Answer

Hayır, gerekmez. Oruçlunun sataşmaya karşılık vermemesi, öfkeyi yok saymak değil, o anda davranışını kontrol etmektir. Kur'an öfkesini yutanları övdükten hemen sonra “insanları affedenler” diye devam eder; yani hedef öfkeyi biriktirmek değil, onu sağlıklı bir şekilde çözmektir.Anlık tepki yerine konuyu iftardan sonra, sakin bir zamanda konuşmayı tercih edin.Duygunuzu suçlamadan ifade edin: “Şu davranış beni üzdü” gibi.Yürüyüş, abdest, dua veya yazmak gibi yollarla gerginliği boşaltın.Haklı olduğunuz bir meseleyi kibarca dile getirmek orucu zedelemez.Öfke sürekli birikiyor, patlamalar veya bedensel belirtiler (çarpıntı, uykusuzluk) yaşıyorsanız öfke yönetimi konusunda bir uzmandan destek almak faydalıdır.

Question 10

İş yerindeki stresle oruçluyken nasıl baş edebilirim?

Accepted Answer

Oruç iş stresini ortadan kaldırmaz, ama doğru planlama ile yönetmek kolaylaşır. Açlık ve yorgunluk stres tepkilerini büyütebildiği için günü buna göre düzenlemek faydalıdır.Yoğun düşünce gerektiren işleri enerjinizin yüksek olduğu sabah saatlerine alın.Kısa molalarda abdest tazelemek, birkaç dakika yürümek ya da sessizce zikretmek zihni dinlendirir.Stresli bir konuşma öncesinde birkaç derin nefes alın; gerekiyorsa cevabı iftardan sonraya bırakın.Gece uykusunu teravih ve sahurla birlikte planlayın; uykusuzluk stresi artırır.İş stresi uzun süredir uykunuzu, iştahınızı ve ruh hâlinizi bozuyorsa sadece Ramazan'a özgü değildir; kurumunuzdaki çalışan destek hizmetlerinden veya bir psikologdan yardım alabilirsiniz.

Question 11

Ramazan'da dinlenmek için kendime zaman ayırmak bencillik mi?

Accepted Answer

Hayır, bencillik değildir. Peygamberimiz, gece gündüz ibadet eden Abdullah b. Amr'a “Bedeninin senin üzerinde hakkı var, gözünün senin üzerinde hakkı var” buyurmuştur. Dinlenmek, uyumak ve kendinizi toparlamak bu hakkı gözetmektir.İftar hazırlıkları, misafirler ve ibadet arasında gün içinde kısa bir dinlenme saati belirleyin.Kaylûle (öğle uykusu) sünnettir ve oruçlu için özellikle faydalıdır.“Hayır” demeyi öğrenin: her davete gitmek ya da her işi üstlenmek zorunda değilsiniz.Dinlenmiş bir insan ibadetini daha huzurla yapar, çevresine karşı daha sabırlı olur. Kendinize bakmak, sorumluluklarınızı daha iyi yerine getirmenin yoludur.

Question 12

Kaygılı olduğum için sahurda iştahım olmuyor; zorla yemeli miyim?

Accepted Answer

Zorla ağır yemekler yemenize gerek yok, ama sahuru tamamen atlamamaya çalışın. Peygamberimiz “Sahur yapın, sahurda bereket vardır” buyurmuş, bir yudum su ile bile sahur yapılabileceğini öğretmiştir.Az ama besleyici seçenekler deneyin: yoğurt, süt, yumurta, peynir, bir avuç kuruyemiş ya da meyve.Sıvı ağırlıklı besinler (ayran, çorba) iştahsızken daha kolay tüketilir.Yatmadan önce ekranları kapatıp sakinleşmek, sahurda daha rahat uyanmanızı sağlar.İştahsızlık uzun sürüyor, kilo kaybı, uykusuzluk ya da sürekli huzursuzluk eşlik ediyorsa kaygınız tedavi gerektiren bir düzeyde olabilir. Bu durumda bir hekime başvurun; oruç sağlığınızı zorluyorsa ruhsat kullanabilirsiniz.

Question 13

Yalnız yaşayan yaşlı yakınımın Ramazan'daki ruh hâlini nasıl destekleyebilirim?

Accepted Answer

Yaşlılar için Ramazan, eski kalabalık sofraları hatırlattığı için hem sevinç hem hüzün dönemi olabilir. Küçük ama düzenli ilgi, ruh hâllerine büyük katkı sağlar.Her gün kısa bir telefon ya da görüntülü arama yapın; özellikle iftar saatine yakın.Haftada birkaç kez iftarı birlikte açmaya çalışın ya da ona yemek götürün.Onu Ramazan hatıralarını anlatmaya teşvik edin; dinlenmek ona değerli hissettirir.Teravih veya mukabele için camiye gitmek istiyorsa ulaşımına yardım edin.Uykusuzluk, iştahsızlık, sürekli ağlama veya “artık yaşamanın anlamı yok” gibi sözler depresyon belirtisi olabilir. Bu durumda onu aile hekimine götürün. Yaşlılara saygı ve merhamet, Peygamberimizin çokça vurguladığı bir ahlaktır.

Question 14

Oruçluyken ağlamak orucu bozar mı?

Accepted Answer

Hayır, ağlamak orucu bozmaz. Gözyaşının yanaktan akıp ağız kenarına gelmesi de bozmaz. Yalnızca ağız içine giren ve tuzu hissedilecek kadar çok gözyaşının bilerek yutulması durumunda Hanefîlere göre oruç bozulur; birkaç damla ise affedilir.Ağlamak insan olmanın doğal bir parçasıdır. Peygamberimiz de hem Allah korkusuyla hem de sevdiklerinin vefatında ağlamıştır. Duygularınızı bastırmaya çalışmak yerine onları ifade etmek çoğu zaman rahatlatır.Ancak Ramazan'da ya da genel olarak sürekli ağlama isteği, sebepsiz hüzün ve umutsuzluk yaşıyorsanız bu bir depresyon belirtisi olabilir. Böyle bir durumda bir hekim veya psikologla konuşmak doğru olur.

Question 15

İnanç konusunda şüpheler yaşıyorum; bu hâlde tuttuğum oruç geçerli mi?

Accepted Answer

İnanmaya devam eden ve ibadetini sürdüren kişinin zihnine gelen şüpheler orucunu geçersiz kılmaz. Sahabeler de içlerinden geçen ve söylemeye bile çekindikleri düşünceleri Peygamberimize açmışlar; o da bu rahatsızlığın bizzat imanın bir göstergesi olduğunu söylemiştir (Müslim, Îmân 209).Şüphelerinizi bastırmak yerine, güvenilir ve ehil kişilere sorarak cevaplarını araştırın.Soru sormak dinde ayıp değildir; Kur'an düşünmeye ve akletmeye çağırır.İbadetlerinizi bırakmadan bu süreci yaşamanız sizi destekler.Şüpheler istemediğiniz hâlde zorla zihninize geliyor, yoğun kaygı ve suçluluk yaratıyorsa bu obsesif düşünceler olabilir; bu durumda bir psikiyatrist değerlendirmesi faydalıdır.

Question 16

Bir tanı konmadı ama kendimi çok mutsuz ve bitkin hissediyorum; oruç tutmayabilir miyim?

Accepted Answer

Sadece mutsuz ya da isteksiz hissetmek oruç tutmama ruhsatı vermez. Ruhsat için orucun hastalığı artıracağı veya ciddi zarar vereceği konusunda kişinin tecrübesine ya da güvenilir bir hekimin görüşüne dayanan güçlü bir kanaat gerekir.Ancak “tanım yok” demek, hastalık yok demek değildir. Uzun süren mutsuzluk ve bitkinlik; depresyon, tiroit sorunları, kansızlık gibi farklı nedenlerden kaynaklanabilir.Bir aile hekimine başvurup temel kontrollerinizi yaptırın.Gerekirse bir psikiyatriste yönlendirilmeyi isteyin.Hekim ruhsat kullanmanızı önerirse bunu gönül rahatlığıyla yapın.Hekim görüşü olmadan kendi başınıza orucu bırakmadan önce müftülüğe veya Alo 190'a danışmanız iyi olur.

Question 17

Ramazan'da ev işleri ve iftar yükü altında ezildiğimi hissediyorum; ne yapabilirim?

Accepted Answer

Bu yük birçok kadının ortak derdidir ve bunu dile getirmek şikâyet değil, hakkını aramaktır. Hz. Âişe, Peygamberimizin evde ailesinin işlerine yardım ettiğini anlatmıştır; ev işleri tek bir kişinin sorumluluğu değildir.Aile üyeleriyle oturup görev paylaşımı yapın; çocuklara da yaşlarına uygun işler verin.Her akşam çok çeşitli sofra kurmak yerine sade menüler hazırlayın.Davetleri sınırlayın ya da misafirlerle yemek hazırlığını paylaşın.Kendinize ibadet ve dinlenme için ayrı bir zaman bırakın.Sürekli yorgunluk, ağlama isteği ve tükenmişlik hissediyorsanız bunu eşinizle açıkça konuşun; gerekirse bir aile danışmanından veya psikologdan destek alın.

Question 18

Oruç tutan bir yakınımın depresyonda olduğunu nasıl anlarım, nasıl yaklaşırım?

Accepted Answer

Ramazan yorgunluğu ile depresyon bazen karışabilir, ama bazı işaretler dikkat gerektirir. İki haftadan uzun süren çökkünlük, eskiden sevdiği şeylerden zevk alamama, belirgin uyku ve iştah değişiklikleri, insanlardan kaçma, değersizlik ve umutsuzluk ifadeleri önemli belirtilerdir.Suçlamadan, öğüt vermeden önce dinleyin: “Son zamanlarda seni yorgun görüyorum, nasılsın?” gibi açık bir soru yardımcı olur.Onu bir hekime gitmeye teşvik edin, gerekirse eşlik edin.“Oruç tutarsan geçer” ya da “Şükret” gibi sözlerle duygularını küçümsemeyin.Ölümden ya da kendine zarar vermekten söz ediyorsa bunu ciddiye alın ve 112'den yardım isteyin.Yakınınız için dua edin, ama destek olmayı da ihmal etmeyin; Müslümanlar birbirinin derdiyle dertlenir.

Question 19

Maddi imkânım yok; ücretsiz psikolojik destek nereden alabilirim?

Accepted Answer

Türkiye'de ücretsiz ya da düşük ücretli destek almanın birkaç yolu vardır:Aile hekimi: İlk başvuru yeri olabilir, gerekirse sizi psikiyatriye yönlendirir.Devlet hastanelerinin psikiyatri poliklinikleri: MHRS (Merkezi Hekim Randevu Sistemi) veya ALO 182 üzerinden randevu alınabilir.Toplum Ruh Sağlığı Merkezleri: Bazı ilçelerde sürekli ruhsal hastalığı olanlara destek verir.Üniversitelerin psikolojik danışma merkezleri ve bazı belediyelerin danışma birimleri.Müftülük Aile ve Dini Rehberlik Büroları: Aile ve manevi konularda ücretsiz görüşme sunar.Acil durumlarda, kendinize veya başkasına zarar verme riski varsa 112'yi arayın. Yardım istemek bir zayıflık değil, sağlığınızı koruma sorumluluğunun gereğidir.

Question 20

Peygamberimizin sıkıntı ve kederden Allah'a sığındığı dua hangisidir?

Accepted Answer

Peygamberimizin sık okuduğu dualardan biri şudur: “Allâhümme innî eûzü bike mine'l-hemmi ve'l-hazen, ve'l-aczi ve'l-kesel, ve'l-buhli ve'l-cübn, ve dal‘i'd-deyni ve galebeti'r-ricâl.” Anlamı: “Allah'ım! Kaygıdan ve hüzünden, acizlikten ve tembellikten, cimrilikten ve korkaklıktan, borcun ağırlığından ve insanların baskısından sana sığınırım.”Bu dua, Peygamberimizin de kaygı ve hüzün gibi insani duyguları tanıdığını ve bunlar için Allah'a sığındığını gösterir. Ramazan'da iftar vakti, sahur ve seher saatleri duanın kabulüne vesile olan anlardandır.Dua kalbe güç ve teselli verir; ancak şifa niyetiyle okunur, şifa Allah'tandır ve tedaviyi ihmal etmemek gerekir. Kaygı ve hüzün uzun sürüyorsa dua ile birlikte bir uzmandan destek almak sünnete de uygundur.

Question 21

“Allah beni sevmiyor, dualarım kabul olmuyor” düşüncesinden kurtulamıyorum; ne yapmalıyım?

Accepted Answer

Bu düşünce dinin öğrettiği Allah tasavvuruna uymaz. Kur'an'da Allah, kendisine dua edenin duasına icabet edeceğini bildirir ve bunu tam da oruç ayetlerinin arasında söyler. Peygamberimiz de duanın boşa gitmediğini; ya istenenin verildiğini, ya bir kötülüğün uzaklaştırıldığını, ya da karşılığının ahirete saklandığını haber vermiştir.Duanın kabulünü istediğiniz sonucun hemen gerçekleşmesine bağlamayın.Allah'ın size verdiği nimetleri yazıp düşünmek, bakış açınızı dengeleyebilir.Duygularınızı sizi yargılamayan bir din görevlisiyle paylaşın.Değersizlik, sevilmediğini hissetme ve umutsuzluk genellikle depresyonun belirtileri arasındadır. Bu düşünceler uzun süredir devam ediyorsa bir ruh sağlığı uzmanına başvurun.

Question 22

Ruhen daraldığımda okuyabileceğim teselli verici ayetler hangileridir?

Accepted Answer

Kur'an'da sıkıntı anında kalbe umut veren pek çok ayet vardır. Bunlardan bazıları:İnşirâh Suresi (94/5-6): “Şüphesiz zorlukla beraber bir kolaylık vardır.” Sure baştan sona teselli içerir.Duhâ Suresi (93/3): “Rabbin seni bırakmadı, sana darılmadı da.”Bakara Suresi (2/186): Oruç ayetlerinin arasında gelir: “Kullarım beni sana sorarlarsa, ben çok yakınım.”Bakara Suresi (2/286): “Allah kimseye gücünün yetmediği bir yük yüklemez.”Zümer Suresi (39/53): “Allah'ın rahmetinden ümidinizi kesmeyin.”Bu ayetleri meali ile okumak ve üzerine düşünmek manevi bir destek sağlar. Ancak derin ve uzun süren bir sıkıntı yaşıyorsanız, ayetlerin tesellisini profesyonel yardımla birleştirmeniz en doğrusudur.

Question 23

Bana ağır zarar veren birini Ramazan'da affetmek zorunda mıyım?

Accepted Answer

Hayır, zorunda değilsiniz. Affetmek çok faziletlidir ve Kur'an bunu teşvik eder, ama farz değildir. Mağdurun hakkını istemesi ve adaletin sağlanmasını beklemesi de dinen meşrudur. “Kötülüğün karşılığı ona denk bir kötülüktür; kim affeder ve barışırsa onun ödülü Allah'a aittir” ayeti bu dengeyi gösterir.Affetmek, zarar veren kişiyle yeniden yakın ilişki kurmak ya da kendinizi tehlikeye atmak demek değildir.Kin beslemeden mesafeli durmak da mümkündür.Affetmek bir süreçtir; kendinizi hemen affetmeye zorlamayın.Yaşadığınız zarar travmatik izler bıraktıysa, bu duygularla baş etmek için bir psikologdan destek almak iyileşme sürecinize katkı sağlar.

Question 24

Evlilik sorunlarımız için Ramazan'da danışmanlık almak uygun mu?

Accepted Answer

Evet, uygun ve faydalıdır. Kur'an, eşler arasında anlaşmazlık çıktığında iki taraftan birer hakem gönderilmesini tavsiye eder; bu, sorunları üçüncü ve tarafsız bir kişinin yardımıyla çözmenin dinde de yeri olduğunu gösterir.Müftülüklerdeki Aile ve Dini Rehberlik Büroları ücretsiz görüşme imkânı sunar.Ruhsal sorunlar da eşlik ediyorsa bir psikolog ya da çift terapisti ile görüşmek iyi olur.Ramazan'ın paylaşma, sabır ve affetme ortamı, konuşmaya başlamak için güzel bir fırsattır.Açlık ve yorgunluğun gerginliği artırdığı saatlerde değil, iftardan sonra daha sakin bir zamanda konuşmayı tercih edin. Şiddet veya tehdit söz konusuysa önce güvenliğinizi sağlayın; 112 ve ALO 183 hattına başvurabilirsiniz.

Question 25

Ramazan'da başkalarına karşı kıskançlık duyuyorum; bununla nasıl baş ederim?

Accepted Answer

Kıskançlık hissinin kalpten geçmesi insani bir durumdur; önemli olan onu davranışa dökmemek ve beslememektir. Başkasının nimetinin yok olmasını istemek (haset) dinde kınanmıştır; ama onun sahip olduğu güzelliğe kendiniz için de ulaşmayı istemek (gıpta) meşrudur.Kıskandığınız kişi için içtenlikle hayır duası edin; bu, duygunun gücünü azaltır.Kendi nimetlerinizi düşünüp şükredin.Sosyal medyada sürekli kıyaslama yapmanıza yol açan içeriklerden uzak durun.Kıskançlık duyduğunuz alanda kendi hedeflerinizi belirleyin.Kıskançlık ilişkilerinizi bozuyor, sürekli bir huzursuzluk hâline geldiyse bir psikologla bunun ardındaki yetersizlik duygularını konuşmak faydalı olabilir.

Question 26

Dinî konulardaki kaygılarım için hocaya mı, psikoloğa mı gitmeliyim?

Accepted Answer

Kaygınızın türüne göre değişir; çoğu zaman ikisi birlikte faydalı olur. Bir konunun dinî hükmünü öğrenmek istiyorsanız (orucum bozuldu mu, kaza gerekir mi gibi) müftülüğe, cami görevlisine veya Alo 190'a danışın.Ancak hükmü öğrendiğiniz hâlde içiniz rahatlamıyor, aynı soruları tekrar tekrar soruyor, uyuyamıyor ya da ibadetten korkar hâle geliyorsanız mesele bilgi eksikliği değil, kaygının kendisidir. Bu durumda bir psikolog veya psikiyatrist gerekir.Din görevlisi: hüküm ve manevi rehberlik.Ruh sağlığı uzmanı: vesvese, kaygı, depresyon gibi belirtilerin tedavisi.İki taraftan destek almak birbirine rakip değil, birbirini tamamlayan yollardır.

Question 27

İşsiz kaldım; Ramazan'da kendimi işe yaramaz hissediyorum, ne yapmalıyım?

Accepted Answer

İşsizlik ağır bir strestir ve bu duygular anlaşılırdır; ama bir insanın değeri kazandığı parayla ölçülmez. Allah katında değer takvaya, yani iyiliğe ve kalbin temizliğine göredir.Günlerinize bir düzen verin: sahur, sabah namazı, iş arama saatleri ve ibadet vakitleri.Gönüllü işlere katılmak (iftar organizasyonları, yardım dağıtımı) hem topluma katkı sağlar hem özgüveni destekler.İŞKUR ve meslek edindirme kurslarından yararlanın.Rızık için dua edin; Peygamberimiz borç ve geçim sıkıntısından Allah'a sığınmıştır.İşsizlikle birlikte uzun süren umutsuzluk, uykusuzluk ya da içe kapanma yaşıyorsanız bu depresyon belirtisi olabilir; bir hekime başvurmayı ihmal etmeyin.

Question 28

Ramazan'da kendime zarar verme ya da ölme düşünceleri gelirse ne yapmalıyım?

Accepted Answer

Hemen yardım isteyin; bu düşünceler acil bir sağlık meselesidir ve utanılacak bir şey değildir. Kendinizi tehlikede hissediyorsanız 112 Acil Çağrı Merkezi'ni arayın ya da en yakın hastanenin acil servisine gidin. Güvendiğiniz bir yakınınıza da mutlaka haber verin.Dinimiz can korumayı en temel amaçlardan sayar; Kur'an “Kendinizi öldürmeyin, Allah size çok merhametlidir” buyurur. Böyle bir sıkıntının içindeyken oruç tutmaya çalışmanız gerekmez; hayatınızı ve sağlığınızı korumak önce gelir. Tutamadığınız günleri iyileştiğinizde kaza edersiniz.Bu düşünceler imanın zayıflığından değil, çoğu zaman tedavi edilebilir bir hastalıktan kaynaklanır. Psikiyatri tedavisi ve düzenli destekle insanlar bu dönemleri atlatır. Dua ve ibadet sizi güçlendirir, ama profesyonel yardımın yerini tutmaz.

Question 29

Başkaları daha çok hatim yapıyor diye kendimi yetersiz hissediyorum; ne yapmalıyım?

Accepted Answer

Kıyaslamayı bırakın; ibadet bir yarış tablosu değildir. Allah herkesi kendi gücü, şartları ve niyetiyle değerlendirir. Çalışan bir annenin birkaç sayfası, boş vakti bol birinin hatimlerinden daha kıymetli olabilir; bunu yalnızca Allah bilir.

Kur’an “hayırlarda yarışın” derken insanı kendi dününden daha iyi olmaya çağırır, başkalarını kıskanarak kendini ezmeye değil.

Kendi şartlarınıza uygun, küçük ve sürdürülebilir hedefler koyun.
Başkalarının ibadetini gördüğünüzde onları tebrik edip onlar için dua edin.
Sosyal medyada sizi baskı altında hissettiren içeriklere ara verin.

Yetersizlik duygusu sadece ibadette değil hayatınızın her alanında sürüyorsa bir psikologla konuşmak iyi gelebilir.

Oruç, Sağlık, İlaç ve Tedavi

Sık Sorulan Sorular

Bu konuyla ilgili araçlar