Japonya’da İslam Tarihi: Yayılışı ve Önemli Dönemleri
Japonya'da İslam tarihi; erken temaslar, 1890 Ertuğrul Fırkateyni, Kobe ve Tokyo camileri, Tatar göçmenleri, savaş dönemi, Japon Müslüman Derneği ve bugünkü topluluk hakkında kaynaklı özet.
- Erken temaslar
- Ertuğrul Fırkateyni
- Tatarlar, Kobe ve Tokyo camileri
Japonya’da İslam, 19. yüzyılın sonlarına kadar neredeyse hiç yoktu. 1890’da Osmanlı Ertuğrul Fırkateyni’nin Wakayama’da batması iki ülke arasındaki dostluğun simgesi oldu. 20. yüzyılda Tatar ve Hint Müslümanlar Kobe ve Tokyo’da camiler yaptı. Bugün Japonya’daki Müslüman sayısı yaklaşık yüz elli bin ile iki yüz bin arasındadır.
Erken temaslar
Japonya, Edo döneminin (1603-1868) kapalı politikası nedeniyle İslam dünyasından büyük ölçüde izole kaldı. Müslümanlarla ilk bilgiler Çin ve Hollandalı kaynaklar aracılığıyla ulaştı. 1868 Meiji Restorasyonu’ndan sonra Japon aydınları İslam dünyasına ilgi duymaya başladı. Bazı Japon seyyahlar Hacc’a gitti; Omar Yamaoka (Yamaoka Kōtarō, 1880-1959) 1909’da Hint Müslümanlar aracılığıyla hacca gitti ve ilk Japon haccı olarak kabul edilir. Bu bireysel öyküler, Japonya’daki İslam’ın başlangıcında önemlidir.
Ertuğrul Fırkateyni
Sultan II. Abdülhamid, 1889’da Japonya’ya bir iyi niyet ziyareti için Ertuğrul Fırkateyni’ni gönderdi. Gemi Japonya’da Meiji İmparatoru tarafından kabul edildi. Dönüş yolunda 16 Eylül 1890’da Wakayama Eyaleti’ndeki Kushimoto açıklarında fırtınaya yakalandı ve battı; yaklaşık 500’den fazla denizci hayatını kaybetti. Kushimoto halkı yüzlerce denizciyi kurtarmaya çalıştı. Hayatta kalan 69 denizci, Japon donanmasının gemileriyle İstanbul’a geri gönderildi. Bu olay Türk-Japon dostluğunun temeli olarak anılır ve Kushimoto’da bir Türk Anıtı ve Müzesi vardır. Japonya’nın İslam dünyasıyla modern ilişkisi bu olaya dayandırılır.
Tatarlar, Kobe ve Tokyo camileri
1917 Rus Devrimi’nden sonra Orta Asya ve Tataristan’dan çok sayıda Müslüman Japonya’ya sığındı. Abdurreşid İbrahim (1857-1944), Tatar âlim ve gezgin olarak 1909’da Japonya’ya geldi ve İslam’ı tanıttı. Tokyo’da 1938’de Tatar cemaati tarafından yapılan Tokyo Camii (Tokyo Jami), 1986’da yıkılarak 2000 yılında Türk Diyanet Vakfı’nın desteğiyle yeniden inşa edildi; bugünkü yapı Osmanlı üslubundadır ve Tokyo Camii ve Türk Kültür Merkezi olarak hizmet verir. Kobe Müslüman Camii (1935) ise Hint ve Arap tüccarlar tarafından yapılmış, 1995 Hanshin depreminde ayakta kalan ve Japonya’nın en eski camisi kabul edilen yapıdır.
Savaş dönemi ve sonrası
II. Dünya Savaşı sırasında Japon hükümeti, Orta Doğu ve Orta Asya’ya yönelik politikalarında İslam’a ilgi göstermiş, Müslüman nüfus üzerine araştırmalar yürütmüştür. Savaş sonrasında 1953’te Japon Müslüman Derneği (Japan Muslim Association) kuruldu. 1970’lerden itibaren Malezya, Endonezya, Pakistan, Bangladeş ve Orta Doğu’dan gelen öğrenciler ve işçiler Müslüman nüfusu artırdı.
Günümüzde Japonya’da İslam
Japonya’da Müslüman nüfusun büyük kısmını yabancı kökenli kişiler oluşturur; Japon asıllı Müslümanların sayısı tahminen yirmi bin civarındadır. Tokyo, Kobe, Nagoya, Osaka, Fukuoka ve Hiroşima’da camiler ve namazgâhlar bulunur. Ülkede yüz civarında cami ve musalla olduğu tahmin edilir. Tokyo Camii, Japonlara İslam’ı tanıtan açık kapı programlarıyla bilinir. Helal turizm ve helal gıda son yıllarda hızla gelişmiştir; 2020 Tokyo Olimpiyatları öncesinde helal sertifikalandırma ve namazgâh imkânları artırılmıştır. Japon hükümeti dinî özgürlüğü anayasal olarak güvence altına alır. Dinî çeşitlilik açısından Japonya’da Şintoizm ve Budizm hâkimdir.
Komşularla bağlantı
Japonya’nın İslam tarihi için Çin’de İslam tarihi, Güney Kore’de İslam tarihi, Filipinler’de İslam tarihi, Tayland’da İslam tarihi ve Orta Asya’dan Kazakistan’da İslam tarihi yazıları okunabilir.
Japon Müslümanlar ve entelektüel çalışmalar
Japonya’da İslam’a ilgi, akademik alanda da güçlüdür. Tokyo Üniversitesi, Doshisha ve Waseda gibi kurumlarda İslam çalışmaları programları yer alır. Toshihiko Izutsu (1914-1993), Kur’an’da etik kavramlar üzerine yazdığı çalışmalarla dünyaca tanınan Japon İslam bilginidir. “God and Man in the Koran” (Kur’an’da Tanrı ve İnsan) adlı eseri uluslararası literatürde saygı görür. Kur’an’ın Japoncaya çevirisi 1920’lerden itibaren yapılmış; Mitsunari Okawa ve Shūmei Ōkawa gibi isimler İslam üzerine yazılar kaleme almıştır. Bu entelektüel birikim, Japonya’nın İslam dünyasına bakışını şekillendirmiştir.
Gündelik hayat ve zorluklar
Japonya’da Müslümanlar için cami sayısının kısıtlı olması, helal gıda erişimi ve ibadet imkânları gündelik sorunlar arasındadır. Okul ve işyerlerinde namaz kılma, Ramazan‘da oruç ve cenaze defin işlemleri özel düzenlemeler gerektirir. Japonya’da gömme geleneği sınırlıdır (çoğunlukla yakma uygulaması yaygındır), bu nedenle Müslüman mezarlıkları az sayıdadır ve genellikle cemaat vakıfları tarafından yönetilir. Son yıllarda yerel yönetimler ve üniversiteler, Müslüman öğrenciler için ibadet odaları açmaktadır. Müslüman cemaatler, düzenlediği açık kapı günleri ve festivallerle toplumla temas kurar.
Japonya’da Ramazan ve bayramlarda cami etrafında düzenlenen yemek ve kültür etkinlikleri, Japon halkının İslam’ı tanıması için önemli fırsatlardır.
Bu tarihsel bağlar nedeniyle Japonya’da Türkiye’ye karşı geleneksel bir sempati bulunur ve iki ülke arasındaki kültürel ilişkiler İslam’ın tanıtılmasında da kolaylaştırıcı olmuştur.
Sıkça Sorulan Sorular
Ertuğrul Fırkateyni nedir?
Osmanlı’nın 1889’da Japonya’ya gönderdiği iyi niyet gemisidir; 16 Eylül 1890’da Kushimoto açıklarında batmış, 500’ü aşkın denizci hayatını kaybetmiştir.
Japonya’nın en eski camisi hangisi?
1935’te yapılan Kobe Müslüman Camii, en eski cami olarak kabul edilir.
Tokyo Camii kim tarafından yapıldı?
1938’de Tatar cemaati yaptırdı; 2000’de Türk Diyanet Vakfı desteğiyle yeniden inşa edildi.
Japonya’da kaç Müslüman yaşıyor?
Tahmini olarak yüz elli bin ile iki yüz bin arasında; çoğu yabancı kökenlidir.
Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: TDV İslâm Ansiklopedisi, "Japonya" md.; Hirofumi Tanada, Japonya'da İslam çalışmaları; Selçuk Esenbel, Japan, Turkey, and the World of Islam
İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular
80 sorunun tamamı →Bu içerik faydalı oldu mu?
Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.
Kaynakça
- TDV İslâm Ansiklopedisi, "Japonya" md.
- Hirofumi Tanada, Japonya'da İslam çalışmaları
- Selçuk Esenbel, Japan, Turkey, and the World of Islam
Genel kaynaklarımız için Kaynakça sayfasına bakınız. Fetva için: Diyanet İşleri Başkanlığı, Alo 190.