Hindistan’da İslam Tarihi: Yayılışı ve Önemli Dönemleri

Hindistan’da İslam, 7. yüzyılda Kerala kıyılarındaki Arap tüccarlar yoluyla ve 8. yüzyılda Sind’in fethiyle ulaştı. Delhi Sultanlığı (1206-1526) ve Babürlüler (1526-1857) döneminde alt kıtanın büyük kısmında İslam kültürü derinleşti. Bugün Hindistan, Endonezya ve Pakistan’dan sonra dünyada en çok Müslüman barındıran ülkelerdendir.

Malabar kıyıları ve ilk temaslar

Arap tüccarlar, İslam öncesinden beri Hindistan’ın batı kıyısıyla ticaret yapıyordu. İslam’ın doğuşundan sonra Müslüman tüccarlar Kerala’daki Malabar kıyılarına yerleşti. Yerel anlatılara göre Kodungallur’daki Çeraman Cuma Camii, Hz. Peygamber döneminde, 629 civarında kurulmuş Hindistan’ın ilk camisidir; bu tarih kesin belgelerle kanıtlanmamıştır, rivayete dayanır. Mappila (Moplah) topluluğu, Arap tüccarların yerli kadınlarla evlenmesinden doğan Kerala Müslümanlarıdır ve Şâfiî mezhebindedirler.

Sind, Gazneliler ve Gurlular

711-713’te Muhammed b. Kāsım Sind’i fethetti. 11. yüzyılda Gazneli Mahmud, Pencap ve Kuzey Hindistan’a seferler düzenledi. 1192’de Mu’izzeddin Gurî, Tarain Savaşı ile Kuzey Hindistan’da Müslüman hâkimiyetin yolunu açtı. 1206’da Kutbüddin Aybek Delhi Sultanlığı’nı kurdu. Delhi’deki Kutub Minare (13. yüzyıl) ve Kuvvetü’l-İslam Camii bu dönemin simgeleridir.

Delhi Sultanlığı ve Sufi gelenek

Delhi Sultanlığı beş hanedan tarafından yönetildi: Memlük (Köleler), Halacî, Tuğlukî, Seyyid ve Lodî. Bu dönemde Çiştî tarikatı alt kıtada derin kök saldı. Hâce Muînüddîn Çiştî (Ecmer), Kutbüddîn Bahtiyâr Kâkî, Bâbâ Ferîd ve Nizâmüddîn Evliyâ gibi şeyhler, halk arasında barış, hoşgörü ve hizmet vurgusuyla büyük itibar gördü. Emîr Hüsrev Dihlevî (ö. 1325) Farsça şiir ve müzik alanında derin izler bıraktı; Urdu dilinin ve Hindustani müziğin doğuşunda payı vardır.

Babürlüler ve Hint-İslam medeniyeti

1526’da Babür Şah, Panipat Savaşı ile Babürlü Devleti’ni kurdu. Ekber (1556-1605) farklı dinlerden gruplarla uzlaşma politikası izledi; Şah Cihan Tac Mahal’i (1632-1653) yaptırdı; Evrengzib ise Hanefî fıkhına dayalı bir yönetim kurmaya çalıştı ve “Fetâvâ-yı Âlemgîrî” derlemesini hazırlattı. Delhi Cuma Camii, Kızıl Kale ve Fatihpur Sikri bu çağın mimari zirveleridir. Hint-İslam kültürü; musiki, mutfak, giyim, dil (Urdu) ve minyatür sanatında derin izler bırakmıştır.

Sömürge dönemi ve ıslah hareketleri

1857 isyanından sonra Babürlü hanedanı sona erdi ve İngiliz Raj’ı başladı. Müslümanlar eğitim ve toplum reformunun yollarını aradı. 1866’da kurulan Dârülulûm Deoband, geleneksel dinî ilimleri korumayı hedefledi; 1875’te Seyyid Ahmed Han’ın kurduğu Aligarh Müslüman Üniversitesi ise modern eğitimi İslami kimlikle birleştirmeyi amaçladı. Şiblî Nu’mânî’nin Nedvetü’l-Ulemâ’sı ikisi arasında bir yol aradı. Barelvî hareketi de halk dindarlığını savundu. Hilâfet Hareketi (1919-24), Hint Müslümanlarının Osmanlı Halifeliği’ne bağlılığını gösterdi.

Bölünme ve günümüz

1947’de Hindistan bölündü; Pakistan Müslümanlar için ayrı devlet olarak kuruldu. Hindistan ise laik bir cumhuriyet oldu. 2011 sayımına göre Hindistan’da yaklaşık 172 milyon Müslüman yaşar; bu nüfusun yüzde 14,2’sine denk gelir. Müslümanlar Uttar Pradeş, Batı Bengal, Bihar, Kerala, Maharaştra ve Keşmir’de yoğundur. Çoğu Sünnî Hanefî’dir; Şiîler, Bohra ve Hoca toplulukları da vardır. Müslüman kişisel hukuku (Şeriat Uygulama Yasası) evlilik ve miras konularını düzenler. Hindistan’da farklı dinlerin birlikte yaşaması, toplumsal bir zenginlik olmasının yanı sıra zaman zaman siyasi gerilimlerin konusu olur; tarafsız bir bakış için akademik çalışmalar tercih edilmelidir. Hindistan’ın İslam tarihi için Pakistan’da İslam tarihi, Bangladeş’te İslam tarihi, Afganistan’da İslam tarihi, Endonezya’da İslam tarihi ve Malezya’da İslam tarihi yazıları okunabilir.

Kerala, Gucerat ve Dekan: kıyı ve iç bölge

Hindistan’daki İslam tarihi yalnızca Kuzey Hindistan’dan ibaret değildir. Gucerat kıyısındaki Hint Okyanusu limanlarında (Khambhat, Surat) Arap, Fars ve Türk tüccar toplulukları Orta Çağ’dan itibaren yerleşmiştir. Dekan platosunda Bahmenî Sultanlığı (1347-1527) ve ardından Bîcapûr, Gölkonda ve Ahmednagar sultanlıkları Hint-İslam kültürünün güneydeki merkezleri oldu. Haydarabad’daki Çarminar ve Mekke Camii Gölkonda dönemi mimarisinin örnekleridir. Tamilnadu’da Maraikkar ve Labbai toplulukları Şâfiî mezhebini sürdürür. Bu bölgesel çeşitlilik, Hint Müslümanlarının tek tip bir topluluk olmadığını gösterir.

Dil, edebiyat ve musiki

Hint Müslümanlarının en önemli kültürel katkılarından biri Urdu dilidir. Fars, Arap ve Türk kelimeleri ile Hint dillerinin kaynaşmasından doğan bu dil, Mirza Galib, Mir Taki Mir ve Muhammed İkbal gibi şairlerle edebiyat dili hâline geldi. Hindustani klasik müziği, Emîr Hüsrev’den Tansen’e kadar uzanan bir geleneğin ürünüdür. Hint mutfağında biryani, korma ve kebap gibi yemekler Babür saray mutfağının mirasıdır. Mimari alanda Tac Mahal, Hümayun Türbesi ve Fatihpur Sikri gibi yapılar dünya mirası olarak korunmaktadır.

Sıkça Sorulan Sorular

Hindistan’a İslam ne zaman geldi?

7. yüzyılda Kerala kıyılarında Arap tüccarlarla; siyasi hâkimiyet 8. yüzyılda Sind’in ve 12-13. yüzyılda Delhi Sultanlığı’nın kurulmasıyla yerleşti.

Tac Mahal’i kim yaptırdı?

Babürlü hükümdarı Şah Cihan, eşi Mümtaz Mahal için 1632-1653 yılları arasında yaptırdı.

Hindistan’da kaç Müslüman yaşıyor?

2011 sayımında yaklaşık 172 milyon, yani nüfusun yüzde 14,2’si Müslüman olarak kayıtlıdır.

Deoband ve Aligarh arasındaki fark nedir?

Deoband geleneksel dinî ilimleri korumayı, Aligarh modern eğitimi İslami kimlikle birleştirmeyi hedefleyen kurumlardır.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 4 Eylül 2026 · Kaynaklar: TDV İslâm Ansiklopedisi, "Hindistan" ve "Delhi Sultanlığı" maddeleri; Annemarie Schimmel, Islam in the Indian Subcontinent; Hindistan Nüfus Sayımı 2011 (censusindia.gov.in)

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

• İman nedir, kısaca nasıl tanımlanır?
• İmanın şartları kaçtır ve nelerdir?
• Âmentü duası nedir, ezberlemek şart mıdır?
• İman ile İslam arasında fark var mıdır?
• Kelime-i şehâdet nedir, söyleyen Müslüman olur mu?

Bu içerik nasıl hazırlandı? →