Kırmızı Kurdele ve Nazar Boncuğu Takmak Caiz mi?

Nazar, hadislerde gerçek kabul edilir; ancak nazar boncuğu ve kırmızı kurdele gibi nesnelerin koruyucu gücü olduğuna inanmak İslam inanç esaslarıyla bağdaşmaz. Fayda ve zarar yalnızca Allah’tandır. Bu nesneler süs veya gelenek olarak görülse bile, koruyucu etki atfedildiği zaman dinen sakıncalı kabul edilir.

Nazar Gerçek mi?

Peygamber Efendimiz (s.a.v.) “Nazar haktır” buyurmuştur (Buhârî, Tıb 36; Müslim, Selâm 41). Başka bir hadiste “Kaderin önüne geçecek bir şey olsaydı, nazar geçerdi” denilir (Müslim, Selâm 42). Bu rivayetler, nazar kavramının İslam kaynaklarında yer aldığını gösterir. Nazar, genellikle bir şeye kıskançlık veya hayranlıkla bakılması sonucunda zarar verme etkisi olarak anlatılır. Âlimler, nazarın bir tür psikolojik veya manevi etki olabileceğini, ancak her olumsuz olayı nazara bağlamanın da yanlış olduğunu söyler. Hastalık, kaza veya başarısızlık gibi durumların gerçek sebeplerini araştırmak (tıbbi, hukuki, teknik) esastır; nazar bu sebeplerin yerine geçmez.

Nazar Boncuğu ve Kırmızı Kurdelenin Kökeni

Nazar boncuğu, Anadolu ve Akdeniz coğrafyasında İslam öncesi dönemlere uzanan bir gelenektir. Mavi cam boncuk, kötü gözü geri çevirdiğine inanılan bir semboldür. Kırmızı kurdele ise özellikle yeni doğan bebeklerin başına, gelinlerin beline veya yeni araçların aynasına takılan, kıskançlıktan koruduğuna inanılan bir gelenektir. Bu uygulamalar, farklı kültürlerde değişik biçimlerde bulunur. İslam geleneği ise bu tür nesnelerin kendiliğinden koruma gücüne sahip olduğu inancını kabul etmez. Anadolu’da bu uygulamalar çoğu zaman dinî bir inançtan çok kültürel alışkanlık olarak devam eder; ancak insanların zihninde nasıl bir anlam taşıdığı, hükmü belirler.

Tılsım ve Tamim Yasağı

Hadislerde şu uyarılar yer alır: “Rukyeler, tılsımlar (temâim) ve tivele (sevdirme büyüsü) şirktir” (Ebû Dâvûd, Tıb 18; İbn Mâce, Tıb 39). Başka bir rivayette “Kim bir tılsım takarsa şirk koşmuştur” buyrulur (Ahmed b. Hanbel; Hâkim). Buradaki “temâim”, genellikle çocukların boynuna asılan, koruyucu olduğuna inanılan boncuk, kemik, ip gibi nesneleri ifade eder. Bu hükmün gerekçesi, Allah’tan başka bir şeyin fayda veya zarar verebileceğine inanmaktır; çünkü tevhid inancı, fayda ve zarar verenin yalnızca Allah olduğunu gerektirir (En’âm Suresi, 6/17). Bu nedenle nazar boncuğunu “beni nazardan korur” inancıyla takmak, tılsım hükmüne girer ve dinen doğru görülmez.

Din İşleri Yüksek Kurulu ve Âlimlerin Yaklaşımı

Din İşleri Yüksek Kurulu ve çoğu âlim, nazar boncuğunun veya benzeri nesnelerin nazardan koruduğuna inanmayı doğru bulmaz; çünkü bu, Allah’tan başkasına fayda ve zarar atfetmek anlamına gelebilir. Bunları sırf süs veya hatıra olarak, hiçbir koruyucu etki beklentisi olmadan taşımak ise bazı görüşlere göre inanç açısından sakıncasız görülse de, birçok din görevlisi şüpheli olanlardan kaçınmayı ve insanların yanlış anlamasına yol açacak uygulamalardan uzak durmayı tavsiye eder. Bu nedenle ihtiyatlı yaklaşım, nazar boncuğu ve kırmızı kurdele gibi nesnelerin kullanılmamasıdır. Kişi niyetini ve inancını kontrol etmelidir: “Bu bana zarar vermemesi için bir sebep” şeklinde bir inanç beslemek sakıncalıdır.

• Koruyucu güce inanarak takmak: Şirke götürebilecek bir inanç olarak değerlendirilir.
• Gelenek veya süs olarak, inanç atfetmeden taşımak: Daha hafif bir değerlendirmeyle karşılanır ama ihtiyatlı olunması önerilir.
• Çocuğa takmak: Çocuk adına yapılan bu uygulama ebeveynin sorumluluğundadır; yine tılsım hükmü geçerlidir.

Nazardan Korunmanın Meşru Yolları

İslam, nazara karşı manevi korunma yolları öğretmiştir. Peygamber Efendimiz (s.a.v.) Hasan ve Hüseyin’i şu duayla korurdu: “Seni Allah’ın tam kelimeleriyle, her şeytandan, zehirli hayvandan ve her kötü bakışlı gözden Allah’a sığındırırım” (Buhârî, Enbiyâ 10). Ayrıca Felak ve Nâs sureleri, Ayetel Kürsi ve İhlâs suresi okumak tavsiye edilir. Güzel bir şey görüldüğünde “Mâşâallah, lâ kuvvete illâ billâh” demek ve “Allah bereket versin” anlamında “Bârekallah” demek, nazarı önlemenin edepleridir (İbn Mâce, Tıb 32). Nazar değdiğine inanılan kişi için, nazar değdiren kişiden abdest suyu isteme gibi rivayetler de vardır (Müslim, Selâm 42). Rukye (okuma) konusunda Efendimiz “Rukyelerinizi bana arz edin; içinde şirk olmadıkça rukyede bir sakınca yoktur” buyurmuştur (Müslim, Selâm 64). Dolayısıyla Kur’an ayetleri ve meşru dualarla okuma yapılabilir.

Akılcı ve Dengeli Yaklaşım

Nazara aşırı kaygı duymak, insanı vesveseye ve gereksiz korkuya sürükleyebilir. Her hastalığı veya talihsizliği nazara bağlamak, gerçek sebepleri aramayı engeller. Örneğin bebeğin hasta olması hâlinde önce doktora başvurmak gerekir. Gıpta veya kıskançlığı önlemek için, ailede ve toplumda sağlam ilişkiler kurmak ve nimetleri gösterişsiz yaşamak da anlamlıdır. Hz. Peygamber, mü’minin kaderine inanmasını ve tevekkülünü öğütlemiştir. Yeni eve, araca, bebeğe veya makama hayırlı olsun denirken güzel dileklerde bulunmak ve dua etmek yeterlidir. Benzer kültürel uygulamalar olan nazarlık, muska ve hamayıl için nazarlık, muska ve hamaylı hakkında dinî görüş, kurşun döktürme için kurşun döktürmek caiz mi, hurafe mi, fal için fal baktırmak yazılarına bakabilirsiniz. Ayrıca burç ve astroloji inancı ile uğursuz sayılar ve 13 sayısı inancı yazıları da benzer inançları ele alır.

Sıkça Sorulan Sorular

Nazar boncuğu takmak günah mı?

Koruyucu güç atfedilerek takılması tılsım hükmüne girer ve dinen doğru görülmez. Süs veya hatıra olarak takılıp takılamayacağı konusunda bazı farklı yorumlar vardır; ihtiyat olarak kaçınılması tavsiye edilir.

Bebeğe kırmızı kurdele takılır mı?

Nazardan korur inancıyla takmak doğru değildir. Bebeği korumak için dua ve Kur’an okumak, tıbbi bakıma önem vermek daha doğru yoldur.

Nazar değdiğini nasıl anlarım?

Her olumsuz durumu nazara bağlamak yanlıştır. Önce tıbbi ve diğer gerçek sebepler araştırılmalı; şüphe varsa dua ve meşru rukye yapılabilir.

Nazardan korunmak için ne okunur?

Ayetel Kürsi, İhlâs, Felak, Nâs sureleri ve Peygamber Efendimiz’in öğrettiği sığınma duaları okunabilir. Güzel bir şey görünce “Mâşâallah” demek de nazara karşı edep sayılır.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 17 Ağustos 2026 · Kaynaklar: TDV İslâm Ansiklopedisi, "Nazar" ve "Temîme" maddeleri (islamansiklopedisi.org.tr); Müslim, Selâm 41 ve 64; Ebû Dâvûd, Tıb 18; Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu görüşleri (kurul.diyanet.gov.tr)

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

• İman nedir, kısaca nasıl tanımlanır?
• İmanın şartları kaçtır ve nelerdir?
• Âmentü duası nedir, ezberlemek şart mıdır?
• İman ile İslam arasında fark var mıdır?
• Kelime-i şehâdet nedir, söyleyen Müslüman olur mu?

Bu içerik nasıl hazırlandı? →