Orhan Gazi Nasıl Öldü? Vefatı ve Türbesi Nerede?

Orhan Gazi, Osmanlı Devleti’nin ikinci hükümdarıdır; 1324 civarında tahta çıkmış, 1362 yılında Bursa’da vefat etmiştir. Cenazesi Bursa Tophane’de babası Osman Gazi’nin yanına defnedilmiş, bugünkü türbesi 19. yüzyılda yeniden yapılmıştır.

Orhan Gazi’nin Dönemi ve Son Yılları

Orhan Gazi, babasının sağlığında seferlerin komutasını üstlenmiş ve Bursa’yı (1326), İznik’i (1331) ve İzmit’i (1337) alarak Osmanlı topraklarını Marmara’ya ulaştırmıştı. Hükümdarlığı sırasında Karesi Beyliği devlete katıldı ve Osmanlı Anadolu’nun kuzeybatısında büyük bir güç hâline geldi. Orhan’ın oğlu Süleyman Paşa 1350’lerde Çanakkale Boğazı’nı geçerek Gelibolu’yu aldı; böylece Rumeli’ye yerleşmenin temeli atıldı.

Orhan Gazi’nin dönemi aynı zamanda ilk kurumsallaşmaların başladığı dönemdir. İlk Osmanlı akçesi, ilk medrese (İznik’te) ve ilk düzenli piyade birlikleri bu yıllarda şekillenmeye başladı. Yeniçeri Ocağı’nın kuruluş rivayetleri de onun adıyla anılır, ancak kesin başlangıç tarihi tartışmalıdır. Hanedanın ilk kurucu kuşağından sonra devlet yapısı daha sağlam hâle geldi.

Orhan Gazi’nin son yıllarında oğlu Süleyman Paşa’nın 1357 civarında ölümü, hükümdar için büyük bir üzüntü kaynağı oldu. Kaynaklar, Süleyman Paşa’nın av sırasında attan düşerek vefat ettiğini aktarır. Bu olay Orhan’ın sağlığını etkilemiş olabilir; ardından hükümdarlık yetkileri giderek diğer oğlu Murad’a geçti.

Vefatı ve Ölüm Sebebi

Orhan Gazi’nin vefat tarihi 1360 ile 1362 arasında rivayet edilir; çoğu çağdaş kaynak 1362 tarihini daha makul kabul eder. Bursa’da öldüğü ve saltanatın I. Murad’a geçtiği aktarılır. Ölüm sebebine dair ayrıntılı bilgi bulunmaz; ileri yaşı ve hastalığı nedeniyle vefat ettiği düşünülür. Oğlunun ölümüyle yaşadığı derin keder de kaynaklarda dolaylı olarak anılır.

Orhan Gazi’den sonra tahta oğlu I. Murad geçti. Bu geçiş, yaşanan ilk büyük taht devridir. Kardeşler arasında doğrudan bir çatışma yaşanmadığı, ancak Murad’ın ilerleyen yıllarda bazı kardeşlerinin etkisini azaltmaya çalıştığı yönünde rivayetler vardır. I. Murad’ın hükümdarlığı Osmanlı’nın Rumeli fetihlerinin hızlandığı bir dönemdi.

Cenaze ve Türbesi

Orhan Gazi’nin cenazesi Bursa’da Tophane civarındaki kale içinde, babası Osman Gazi’nin yanına defnedildi. Osmanlı hanedanının ilk iki hükümdarının yan yana yatması, Bursa’nın ilk başkent olarak sembolik değerini artırdı. Bu bölge sonraki yüzyıllarda da saygıyla anıldı ve türbelerin bakımı vakıflarca yapıldı. Osman Gazi’nin türbesi ile birlikte ziyaret edilir.

Türbenin bulunduğu yapı, Bizans döneminden kalan bir yapının temeli üzerine kurulmuş olarak anılır. Bursa’da yaşanan 1855 depreminde zarar gören türbe, Sultan Abdülaziz döneminde yeniden inşa edildi. Yeni yapı, 19. yüzyıl Osmanlı mimarisinin Batılı süsleme unsurlarını yansıtır; duvarları kalem işleri ve renkli camlarla donatılmıştır. İç mekânda Orhan Gazi’nin sandukasının yanı sıra ailesinden bazı üyelerin sandukaları da bulunduğu aktarılır.

Orhan Gazi Dönemi Yönetim ve Din Hayatı

Orhan Gazi’nin hükümdarlığı sırasında Osmanlı beyliği, bir uç beyliğinden çok yönlü bir devlete dönüşmeye başladı. Bursa’nın alınmasıyla başkent hâline gelen şehirde camiler, hamamlar ve zaviyeler yapıldı. Ahi teşkilatı ve Türkmen dervişleri, yeni fethedilen bölgelerin iskânında ve İslamlaşmasında önemli rol oynadı. Âşıkpaşazâde, bu dönemde Abdal Musa ve Geyikli Baba gibi gönül erlerinin Orhan’a verdiği desteği anlatır. Bu anlatılardaki ayrıntılar menkıbevî unsurlar taşısa da, tasavvufî çevrelerin devletin kuruluşundaki rolü tarihçilerce genel olarak kabul edilir.

Orhan Gazi, İznik’teki Hacı Özbek Camii’ni ve diğer bazı mescit ve zaviyeleri yaptırdı. Bursa’da yeni bir sosyal hizmet anlayışı olan imaret kültürü başladı; fakirlere ve yolculara ücretsiz yemek verilirdi. Bu uygulama, Haremeyn’e uzanan geniş bir hayır geleneğinin erken halkalarındandır.

Orhan’a atfedilen ilk Osmanlı gümüş sikkeleri (akçe) 1326 civarında bastırıldı. Para basımı, bağımsız bir devletin simgelerinden biriydi. Ayrıca hutbe okutma, Orhan’ın döneminde bağımsızlık göstergesi olarak daha belirgin hâle geldi. Bu gelişmeler, ileride sonraki padişahların yönetim anlayışında temel unsurlar olacaktı.

Orhan Gazi’nin Vakıfları ve Mirası

Orhan Gazi’nin döneminde Bursa’da Orhan Camii, Hüdavendigâr (Çekirge) civarında külliyeler ve çeşitli hamamlar yapıldı. İznik’te ilk medrese açıldı ve Dâvûd-ı Kayserî gibi âlimler müderrislik yaptı. Bu medrese, Osmanlı’daki eğitim kurumlarının başlangıcı kabul edilir. Orhan’ın vakıf geleneği, vakfiye kültürünün Osmanlı’da sistemleşmesine katkı sağladı. İlerleyen yüzyıllarda cami, medrese ve imaretten oluşan külliye tipi gelişti. Çelebi Mehmed’in Yeşil Külliyesi bu geleneğin zirve örneklerindendir.

Orhan Gazi’nin ayrıca Bizans İmparatoru VI. Ioannes Kantakuzenos ile kurduğu ilişkiler tarihçiler tarafından incelenir; Kantakuzenos’un kızı Theodora ile yaptığı evlilik bu bağlamda anılır. Bu ilişkiler Osmanlı’nın Rumeli’ye geçişinde belirleyici bir rol oynadı.

Türbeyi Ziyaret

Tophane’deki türbe, Bursa’nın en çok ziyaret edilen tarihî mekânlarındandır. Ziyaret saatleri ve giriş koşulları dönemsel olarak değişebildiğinden, güncel bilgi için yerel müze müdürlüğü veya belediye kaynakları kontrol edilmelidir. Ziyaretçiler kıyafet ve davranış kurallarına uymakla yükümlüdür.

Sıkça Sorulan Sorular

Orhan Gazi ne zaman öldü?

1362 civarında vefat ettiği kabul edilir. Bazı kaynaklar 1360 tarihini de verir; kesin tarih tartışmalıdır.

Orhan Gazi’nin ölüm sebebi nedir?

Kaynaklarda ayrıntılı bir ölüm sebebi verilmez. Yaşlılık ve hastalık nedeniyle öldüğü kabul edilir.

Orhan Gazi’nin türbesi nerede?

Bursa’da Tophane semtinde, babası Osman Gazi’nin türbesinin yakınında yer alır.

Orhan Gazi’den sonra kim tahta çıktı?

Oğlu I. Murad (Hüdavendigâr) tahta çıktı. Bu geçiş, Osmanlı hanedanının ilk büyük iktidar devri olarak kabul edilir.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 13 Ekim 2026 · Kaynaklar: TDV İslâm Ansiklopedisi, "Orhan Gazi" md.; Âşıkpaşazâde, Tevârîh-i Âl-i Osman; İsmail Hâmi Danişmend, İzahlı Osmanlı Tarihi Kronolojisi; Halil İnalcık, The Ottoman Empire: The Classical Age

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

• İman nedir, kısaca nasıl tanımlanır?
• İmanın şartları kaçtır ve nelerdir?
• Âmentü duası nedir, ezberlemek şart mıdır?
• İman ile İslam arasında fark var mıdır?
• Kelime-i şehâdet nedir, söyleyen Müslüman olur mu?

Bu içerik nasıl hazırlandı? →