🤲 Benim İçin Dua Et Giriş

Oruçluyken Sigara İçmek ve Pasif İçicilik

Oruç FıkhıGüncelleme: 31 Temmuz 20268 dk okuma

Oruçluyken sigara içmek ve pasif içicilik: sigaranın orucu bozması, kaza ve kefaret hükmü, elektronik sigara, duman solumanın kasıtsız hâli ve sigarayı bırakma fırsatı olarak Ramazan.

Bu yazıda öğrenecekleriniz

  • Sigaranın Oruca Etkisi
  • Kaza ve Kefaret
  • Pasif İçicilik

Oruçluyken sigara içmek orucu bozar; kasten içen kişi kaza yapar ve Diyanet’e göre kefaret de gerekir. Pasif içicilik ise kasıtsız olduğu ve duman çok az ulaştığı için orucu bozmaz; fakat bilerek duman soluma sakıncalıdır. Elektronik sigara da orucu bozar. Ramazan, sigarayı bırakmak için bir fırsattır.

Sigaranın Oruca Etkisi

Fıkıhta orucu bozan şeyler, ağız veya burun yoluyla vücuda giren ve mideye ya da akciğere ulaşan, besin veya ilaç niteliği taşıyan maddelerdir. Sigara dumanı, bilinçli olarak içeri çekilen ve vücutta etkisini gösteren bir maddedir. Bu nedenle Hanefî fıkhında duman çekmenin orucu bozacağına hükmedilmiştir. Kaynaklarda tütsü ve buhur dumanını kasten çekmek için de bu hüküm geçer; çünkü bu, ağız veya burun yoluyla bir şeyin içeri alınmasıdır. Sigara, daha yoğun ve alışkanlık yapıcı olduğundan hüküm daha açıktır.

Kaza ve Kefaret

Hanefî mezhebinde kasten yeme-içme ile oruç bozmak kaza ve kefareti gerektirir. Kefaret, köle azat etmek, yapamazsa iki ay aralıksız oruç tutmak, buna da gücü yetmezse altmış fakiri doyurmaktır. Sigara içmenin yeme-içme hükmünde olup olmadığı konusunda fakihler farklı görüşler belirtmişlerdir. Bazı alimler, sigaranın gıda niteliği taşımadığı için yalnız kaza gerektirdiğini; bazıları ise alışkanlık ve haz sağladığı için yeme-içmeye benzettiklerini ve kefaret gerektiğini söyler. Diyanet ilmihalinde ve Hanefî kaynaklarının çoğunda kasten sigara içerek orucu bozanın kaza ile birlikte kefaret gerektirdiği belirtilir; kesin hüküm için müftülüğe başvurulması uygundur. Mazeretli veya şüpheli durumlarda ise müftülüğe başvurulmalıdır.

Pasif İçicilik

Sigara içilen ortamda bulunan kişi, istemeden duman soluyabilir. Bu durumda kasıt olmadığı için oruç bozulmaz; çünkü orucu bozan şey, bilerek ve iradeyle yapılan fiildir. Ancak kişi sigara içilen yerde gereksiz yere bulunmamaya, uzak durmaya çalışmalıdır. Hz. Peygamber, “Zarar vermek de zarar görmek de yoktur” ilkesini (İbn Mâce, Ahkâm) öğretmiştir. Sigara içenlerin başkalarının oruçlarını ve sağlığını rahatsız etmemeleri de ahlâkî bir sorumluluktur. Kapalı mekânlarda bu özen daha da önemlidir.

Elektronik Sigara ve Nargile

Elektronik sigara ve benzeri araçlar, buhar halinde madde sunar ve ağız yoluyla çekilir. Bu buhar, içeri alınıp akciğere ulaştığı için orucu bozar kabul edilir. Nargile ve pipo da aynı kapsamdadır. Bu araçların sağlığa zararlarının tıbbî olarak da belirlenmesi, dinî açıdan ayrıca tavsiye edilmemelerine neden olur. Bakara Suresi’nde “Kendi elinizle kendinizi tehlikeye atmayın” buyrulur (Bakara 2/195). Bu ayet, sağlığa zarar veren davranışlardan kaçınma ilkesinin delilidir.

Ramazan ve Bırakma Fırsatı

Ramazan ayı, alışkanlıkları terk etmek için büyük bir fırsattır. Gün boyu sigara içmeden durabilen kişi, aynı iradeyle sigarayı tamamen bırakabilir. Sahur ve iftar arası sigara içmek yerine, bu zamanı yürüyüş, zikir ve su içmeyle değerlendirmek, bırakma sürecini kolaylaştırır. Gerekirse sağlık kurumlarının bırakma desteği ve danışmanlık hizmetinden yararlanılabilir. Dinî bilinç, bu tür bağımlılıklarla mücadelede güçlü bir motivasyondur. Sigarayı bırakan kişi hem sağlığına hem ailesinin ve çevresinin huzuruna katkı sağlamış olur.

  • Oruç süresince sigara içmeyin; unutarak içilmesi halinde ise ilgili hüküm farklıdır (unutarak yiyip içme yazısına bakın).
  • Pasif içicilikten mümkün olduğunca uzak durun.
  • Ramazan’da bırakma sürecine başlayın ve destek alın.

Banyo için oruçluyken banyo yapmak, parfüm için oruçluyken parfüm, krem ve makyaj kullanmak, tadına bakmak için oruçluyken yemek tadına bakmak, unutarak yeme için unutarak yiyip içmek ve kusma için oruçluyken kusmak yazılarına bakılabilir.

Sağlık ve Dinî Bakış

Sigaranın sağlığa zararları tıbben kesinleşmiştir. Dinî açıdan da insanın kendine ve çevresine zarar vermesi yasaklanmıştır. Alimlerin çoğu, sigaranın zararlı oluşu sebebiyle haram veya en azından ağır mekruh olduğu görüşündedir. Diyanet İşleri Başkanlığı da sigaranın sağlığa verdiği zarar ve israf yönüyle uygun olmadığını belirtir. Oruçlu için ise kural daha nettir: Gün boyu sigara içmemek, hem bu bağımlılığa karşı mücadelenin hem de iradenin eğitiminin bir fırsatıdır. Ramazan bittikten sonra da bu başarıyı sürdürmek, ibadetin hayata yansıyan en güzel meyvesidir.

Sigara İçenler İçin Oruç Stratejisi

Sigarayı hemen bırakamayan ama oruç tutmak isteyen kişi, sahurda ve iftar sonrasında sigara ihtiyacını yönetmek için planlı bir strateji izleyebilir: Sahurda bol su içmek, gün boyu meşgul olmak, nikotin yamasının kullanımı konusunda doktora danışmak ve aile desteği almak yardımcı olur. Not: Nikotin yamasının orucu bozup bozmadığı konusunda müftülük görüşü alınmalıdır. Bu süreç, kalıcı bırakmaya doğru atılan önemli bir adımdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Oruçluyken sigara içmek orucu bozar mı?

Evet. Sigara dumanı ağız ve burun yoluyla içeri çekilir ve mideye ulaşabilen bir maddedir; Diyanet’e ve çağdaş fetvalara göre orucu bozar.

Sigara içen kişi kefaret öder mi?

Kasten ve mazeretsiz içen için kaza ile birlikte kefaretin gerekip gerekmediği konusunda görüş ayrılığı vardır; Hanefî kaynaklarında ve Diyanet ilmihalinde kaza ile kefaret gerektiği belirtilir.

Pasif içicilik orucu bozar mı?

Kasıtsız duman solumak orucu bozmaz; ancak bilerek ve yakın mesafeden duman çekmekten kaçınmak gerekir.

Elektronik sigara?

Buharı çekmek de sigara gibi içeri alınan bir madde olduğundan orucu bozar kabul edilir.

Editör: (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: TDV İslâm Ansiklopedisi, "Oruç" md.; Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal (Oruç); Din İşleri Yüksek Kurulu kararları; Bakara Suresi (2/195); İbn Âbidîn, Reddü'l-Muhtâr (Savm bahsi)

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →
YAPAY ZEKÂYA BU SAYFAYI SOR0 görüntülenme · 6 dk okuma

Sorunuz seçtiğiniz yapay zekâ hizmetinde yeni sekmede açılır; dini hükümler için Diyanet'e danışınız.

Bu içerik faydalı oldu mu?

Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.

Bu içerik nasıl hazırlandı? →

Kaynakça

  1. TDV İslâm Ansiklopedisi, "Oruç" md.
  2. Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal (Oruç); Din İşleri Yüksek Kurulu kararları
  3. Bakara Suresi (2/195)
  4. İbn Âbidîn, Reddü'l-Muhtâr (Savm bahsi)

Genel kaynaklarımız için Kaynakça sayfasına bakınız. Fetva için: Diyanet İşleri Başkanlığı, Alo 190.