Peygamberimizin Son Hastalığı ve Vefatı: Son Günleri

Bu yazıda öğrenecekleriniz

Hastalığın Başlaması
Hz. Ebû Bekir'in İmamlığı
Son Pazartesi Sabahı

Peygamberimiz Safer ayının sonlarında hastalanmış, yaklaşık on üç-on dört gün süren bir hastalığın ardından hicri 11. yılın Rebîülevvel ayında bir Pazartesi günü (miladi 632) 63 yaşında vefat etmiştir. Son günlerinde Hz. Ebû Bekir’e imamlık görevini vermiş ve Hz. Âişe’nin odasında hanımlarının izniyle kalmıştır.

Hastalığın Başlaması

Veda Haccı’ndan döndükten sonra Peygamberimiz Medine’de Üsâme b. Zeyd komutasında Bizans sınırına bir ordu hazırlığı yaptırdı. Safer sonlarında bir gece Bakî Mezarlığı’na çıkarak ölülere dua etti; ertesi sabah baş ağrısı ve ateşle hastalandı. Hastalık ilk başlarında Hz. Meymûne’nin odasında seyretti. Hanımlarından izin isteyerek Hz. Âişe’nin odasında kalmak istedi; hanımları razı oldu. Hz. Âişe’nin anlatımına göre Peygamberimiz hastalığı sırasında ateşin şiddetinden “Bana yedi ayrı kuyudan su dökün ki insanlara vasiyet edebileyim” buyurdu ve bu şekilde su dökülünce rahatladı (Buhârî, Meğâzî 83). Hastalık, Peygamberimizin ibadetlerini aksatmasına neden olmadı; bir süre ayakta zorlanarak mescide çıktı.

Hz. Ebû Bekir’in İmamlığı

Hastalığın ağırlaşması üzerine Peygamberimiz “Ebû Bekir’e söyleyin, insanlara namaz kıldırsın” buyurdu. Hz. Âişe, babasının yufka yürekli olduğunu, Peygamberimizin yerine geçince ağlayıp okuyamayacağını belirterek Hz. Ömer’in görevlendirilmesini önerdi. Peygamberimiz emrini üç kez tekrarladı ve “Siz Yusuf’un yanındaki kadınlar gibisiniz; Ebû Bekir’e söyleyin namaz kıldırsın” dedi (Buhârî, Ezân 39-46). Hz. Ebû Bekir bu görevi hayatının son günlerinde birkaç gün sürdürdü. Bir keresinde Peygamberimiz biraz hafifleyince Hz. Abbas ve Hz. Ali’nin omuzlarına dayanarak mescide gitti ve Hz. Ebû Bekir’in yanında oturarak namazı onun uymasıyla kıldı. Âlimler bu olaydan, Hz. Ebû Bekir’in halifeliği için dolaylı bir işaret çıkarır; fakat bu konuda açık nass bulunmadığı kabul edilir.

Son Pazartesi Sabahı

Vefat günü olan Pazartesi sabahı Hz. Ebû Bekir sabah namazını kıldırırken Peygamberimiz Hz. Âişe’nin odasının perdesini kaldırdı ve safta namaz kılan Müslümanlara baktı. Enes b. Mâlik’in anlatımına göre Peygamberimiz tebessüm etti. Müslümanlar sevinçten namazlarını bozmaya yeltendi; Hz. Ebû Bekir geri çekilmek isteyince Peygamberimiz eliyle “Namazınıza devam edin” diye işaret etti ve perdeyi indirdi (Buhârî, Ezân 46). Bu, Peygamberimizin cemaatini son görüşüydü. Ebû Bekir, Peygamberimizin iyileştiğini düşünerek Sünh’teki evine gitti.

Vefat Anı

Kuşluk vakti hastalığı şiddetlendi. Hz. Âişe’nin anlatımına göre Peygamberimiz başı Âişe’nin göğsü ile boğazı arasında dayanmışken vefat etti. Hz. Âişe’nin kardeşi Abdurrahman misvak elinde girdiğinde Peygamberimiz ona baktı; Hz. Âişe misvağı dişleriyle yumuşatıp verdi, Peygamberimiz onu kullandı. Yanındaki su kabına elini daldırıp yüzünü sildi ve “Lâ ilâhe illallâh, ölümün gerçekten sekeratı varmış” dedi. Ardından elini kaldırıp “Allahümme’r-refîkal-a’lâ” (Allahım, en yüce dostluğu istiyorum) dedi ve ruhunu teslim etti (Buhârî, Meğâzî 83). Vefat tarihi 12 Rebîülevvel (8 Haziran 632) olarak yaygın kabul görür; bazı kaynaklarda 2 veya 13 Rebîülevvel de geçer. Yaşı 63 olarak aktarılır. Son sözleri için Peygamberimizin son sözleri ve vasiyetleri yazısı okunabilir.

Sahabenin Tepkisi ve Hz. Ebû Bekir’in Hutbesi

Vefat haberi duyulunca Medine’de büyük bir şok yaşandı. Hz. Ömer kılıcını çekip “Kim Resûlullah öldü derse başını keserim, o Musa gibi Rabbinin yanına gitti” dedi. Hz. Ebû Bekir Sünh’ten gelip Hz. Âişe’nin odasına girdi, Peygamberimizin yüzünü açıp alnından öptü ve “Allah sana iki ölümü tattırmaz” dedi. Sonra mescitte Hz. Ömer’i oturttu ve konuşmaya başladı: “Kim Muhammed’e tapıyorsa bilsin ki Muhammed ölmüştür; kim Allah’a tapıyorsa bilsin ki Allah diridir, ölmez.” Ardından Âl-i İmrân 144. ayetini okudu: “Muhammed ancak bir elçidir. Ondan önce de elçiler gelip geçti. Şimdi o ölür veya öldürülürse topuklarınız üzerinde geri mi döneceksiniz?” Hz. Ömer, bu ayeti duyunca ayakları titreyerek yere çöktü (Buhârî, Meğâzî 83). Bu olay sahabenin Peygamberimizin beşer olduğunu kavramada geçirdiği sarsıntıyı gösterir.

Vefat Sonrası: Defin ve Hilafet

Peygamberimizin cenazesi yıkandı, kefenlendi ve Hz. Âişe’nin odasına defnedildi (Peygamberimiz nereye ve nasıl defnedildi). Cenaze hazırlığı sürerken Sakîfe-i Benî Sâide’de Ensar toplanarak yönetim konusunu görüştü; Hz. Ebû Bekir, Hz. Ömer ve Ebû Ubeyde oraya giderek Hz. Ebû Bekir’in halifeliği için biat sağladı. Mirasın durumu ise ayrıca tartışıldı (Hz. Peygamber’in mirası). Medine’de ayrılık endişesi kısa sürede giderildi, Üsâme ordusu gönderildi.

Hastalığın Mahiyeti

Peygamberimizin hastalığının tıbbi tanısı konusunda kaynaklarda kesin bilgi yoktur. Bazı rivayetlerde Hayber’de zehirli et yemesinin etkisi anılır; Hz. Âişe’nin rivayetinde ve İbn Mes’ûd’dan gelen bir sözde zehirin etkisi vefatla ilişkilendirilir. Bu rivayetin sıhhati ve yorumu konusunda âlimler ihtiyatlıdır. Ateşli bir hastalık, baş ağrısı ve halsizlik tarif edilir. Kesin tespit yapılamadığından yaygın kabul, hastalığın ecel hastalığı olduğudur.

Vefattan Önceki Son Günlerde Yapılanlar

Peygamberimiz son günlerinde kölelerini azat etti, elindeki az miktardaki altınları sadaka olarak dağıttı, zırhını bir Yahudi’ye rehin bırakmış durumdaydı (Buhârî, Cihâd 89). Bu detay, bırakılan mirasın bulunmadığını gösteren örnek olarak aktarılır (Hz. Peygamber’in mirası). Ayrıca Hz. Fâtıma’ya kulağına eğilip söylediği sözler Buhârî’de anlatılır: Önce vefat edeceğini bildirdi, Fâtıma ağladı; sonra ailesinden kendisine ilk kavuşacak kişinin Fâtıma olduğunu söyleyince gülümsedi (Meğâzî 83). Bu rivayet, aile içi ilişkilerin hassasiyetini yansıtır.

Hastalıktan önceki son büyük olaylar için Gadîr-i Hum olayı ve Heyetler Yılı yazıları okunabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Peygamberimiz kaç yaşında vefat etti?

Sahih rivayetlere göre 63 yaşında vefat etti.

Peygamberimiz hangi gün vefat etti?

Pazartesi günü, hicri 11 yılı Rebîülevvel ayında (miladi 632) vefat etti.

Son hastalığında namazı kim kıldırdı?

Hz. Ebû Bekir, Peygamberimizin emriyle namaz kıldırdı.

Hz. Ömer vefat haberine nasıl tepki verdi?

Önce inanmak istemedi; Hz. Ebû Bekir’in Âl-i İmrân 144’ü okumasından sonra gerçeği kabul etti.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 11 Eylül 2026 · Kaynaklar: Buhârî, Meğâzî 83, Ezân 39-46; Müslim, Salât; İbn Sa'd, Et-Tabakâtü'l-kübrâ; İbn Hişâm, es-Sîretü'n-nebeviyye; TDV İslâm Ansiklopedisi, "Hz. Muhammed" md.

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

Bu içerik faydalı oldu mu?

Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.

Bu içerik nasıl hazırlandı? →