Sahabe Kabirleri Nerede? Türkiye ve Dünyadaki Kabirler

Bu yazıda öğrenecekleriniz

Medine ve Hicaz
Şam ve çevresi
Mısır, Kuzey Afrika ve Irak

Sahabe, fetihlerle birlikte Medine’den Mısır’a, Şam’dan Irak’a ve Anadolu’ya kadar geniş bir coğrafyaya yayıldığı için kabirleri de farklı bölgelerdedir. Bazı kabirlerin yeri kesin bilinirken, bazıları yalnızca geleneğe dayanır. Kabir ziyareti sünnettir; ancak adaba uyulmalı ve kesin olmayan nispetler “rivayete göre” diye aktarılmalıdır.

Medine ve Hicaz

Medine’de Hz. Peygamber’in odasında Hz. Ebû Bekir ve Hz. Ömer defnedilmiştir. Cennetü’l-Bakî Mezarlığı’nda Hz. Osman, Hz. Hasan, Abbas b. Abdülmuttalib, Peygamber’in hanımlarının çoğu, Abdurrahman b. Avf, Sa’d b. Ebî Vakkâs ve daha pek çok sahabi yatar. Uhud şehitlerinin kabirleri ise Uhud Dağı eteğindedir ve Hz. Hamza orada medfundur. Mekke’de Cennetü’l-Mualla’da Hz. Hatice’nin kabri bulunur. Bakî hakkında ayrıntı için Cennetü’l-Bakî Mezarlığı: Medine’de kimler yatıyor yazısına bakılabilir. Ebû Bekir ve Ömer’in Peygamber’in yanında defnedilmesi, Hz. Âişe’nin odasında gerçekleşmiştir.

Şam ve çevresi

Şam fetihleri sırasında ve sonrasında çok sayıda sahabi bu bölgede vefat etmiştir. Ebû Ubeyde b. Cerrâh, Muâz b. Cebel ve diğer sahabiler 18/639 Amvas tâûnunda vefat etti; Ebû Ubeyde’nin kabrinin Ürdün’ün Gavr (Deyr Allâ/Fihl) bölgesinde olduğu bilinir. Hâlid b. Velîd’in Humus’ta (Hıms) vefat ettiği ve orada defnedildiği anlatılır; kendi adını taşıyan cami ve türbe orada bulunur. Bilâl-i Habeşî’nin Dımaşk’ta Bâbüssagîr Mezarlığı’nda yattığı rivayet edilir, ancak bu konuda kaynaklarda başka görüşler de vardır (Halep, Dâreyyâ gibi). Şam’daki Bâbüssagîr’de bazı Ehl-i Beyt mensuplarının ve sahabilerin kabirleri de anılır. Sahabeden Ebû Ubeyde için Ebû Ubeyde b. Cerrâh hayatından örnekler yazısı okunabilir.

Mısır, Kuzey Afrika ve Irak

Mısır: Amr b. Âs, Fustat’ta (Kahire) vefat etti; Ukbe b. Âmir ve Ubâde b. Sâmit gibi sahabilerin de Mısır’da yattığı bilinir. Ubâde’nin kabri Kudüs’te anılır.
Irak: Selmân-ı Fârisî ve Huzeyfe b. Yemân’ın Medâin’de defnedildiği anlatılır; Abdullah b. Mes’ûd’un Medine’de yattığı söylenir.
Basra ve Kûfe: Enes b. Mâlik Basra’da vefat etmiştir; Kûfe’de Hz. Ali’nin hilafet merkezi olduğundan çok sayıda sahabi yaşamıştır.
Kuzey Afrika: Ukbe b. Nâfi’in Kayrevân kurucusu olduğu bilinir (sahabi olup olmadığı tartışmalıdır; tâbiîn olarak da anılır).

Bunların bir kısmı için tarihî kayıtlar güçlüdür; bir kısmı ise geleneksel nispete dayanır. Bu yüzden her kabrin kesinlik derecesi aynı değildir.

Anadolu ve İstanbul

Anadolu’da sahabe kabirleri sınırlıdır; en bilinen örnek İstanbul’daki Ebû Eyyûb el-Ensârî türbesidir. 52/672 civarındaki İstanbul kuşatması sırasında vefat ettiği ve surlar önüne defnedildiği anlatılır. Ayrıntılı bilgi için İstanbul’daki sahabe kabirleri ve makamları rehberi yazısına bakılabilir. Anadolu’nun çeşitli yerlerinde sahabeye nispet edilen makamlar halk arasında yaygındır; bunların bir kısmı için sağlam tarihî delil bulunmaz. Bu nedenle nispetler ihtiyatla aktarılmalıdır.

Nispetlerin güvenilirliği

Bir kabrin sahabiye ait olduğunu söylemek için tarihî kayıt, erken dönem kaynak ve süreklilik arar. Medine’deki kabirler büyük ölçüde güvenilir kayıtlara dayanır. Bazı bölgelerde ise ziyaret yerleri sonraki yüzyıllarda ortaya çıkmış olabilir. Bu durum, halkın ziyaretini engellemez; ancak ziyarette kesin bilgi iddiasından kaçınmak, “rivayete göre” demek doğrudur. Birden fazla yerde aynı sahabinin kabrinin anılması da bu belirsizliğin bir göstergesidir. Kesin olmayan nispetler, dinî hüküm doğurmaz.

Kabir ziyareti adabı

Peygamber Efendimiz kabir ziyaretini önce yasaklamış, sonra “Kabirleri ziyaret edin; çünkü size ölümü hatırlatır” diyerek serbest bırakmıştır (Müslim, Cenâiz 106). Ziyarette selam verilir (“Esselâmü aleykum dâre kavmin mü’minîn…”), Fâtiha ve dua okunur, ölülere dua edilir. Kabirlerden medet ummak, onlara adak adamak veya secde etmek ise inanç açısından sakıncalıdır; yardım yalnız Allah’tan istenir. Gürültü, israf ve gösterişten kaçınmak da gerekir. Bu adap Ehl-i Sünnet’in genel anlayışıdır. Sahabenin değeri için sahabe kime denir yazısı okunabilir.

Uhud şehitleri ve Hz. Hamza

Uhud Savaşı’nda (3/625) şehit olan yetmiş kadar sahabi, savaş alanında defnedilmiştir. Peygamber’in amcası Hz. Hamza, bu şehitlerin en tanınmışıdır. Peygamber Efendimiz, şehitleri yıkamadan ve cenaze namazı kılmadan (rivayetlerde ayrıntı farkı vardır) elbiseleriyle gömdürmüştür (Buhârî, Cenâiz 72). Resûlullah her yıl Uhud şehitlerine gelir, “Sabrettiğinizden dolayı size selam olsun” diyerek onları selamladığı rivayet edilir. Uhud şehitliği, bugün de Medine ziyaretinin önemli duraklarındandır. Bu bölgede Abdullah b. Cahş ve Mus’ab b. Umeyr gibi sahabilerin kabirleri de anılır. Uhud’daki şehitlerin anılması, sahabenin fedakârlığını hatırlatır.

Sahabe kabirlerinin tahribi ve korunması

Medine’deki Cennetü’l-Bakî’deki kabir yapıları 1925-1926 civarında yıkılmış, kabirler sade toprak höyükleri hâline getirilmiştir. Bu uygulama, kabirlerin üzerine yapı yapmayı ve onları tazim yeri hâline getirmeyi sakıncalı gören anlayıştan doğmuştur; Müslim’de kabirlerin üzerine yapı yapılmasının yasaklandığı bildirilir (Müslim, Cenâiz 94). Dünyanın çeşitli yerlerinde sahabe ve Ehl-i Beyt türbeleri ise savaşlarda ve çatışmalarda zarar görmüş, bazıları yeniden inşa edilmiştir. Bu durum, kabirlerin yeri konusunda tarihî belirsizlikleri artıran etkenlerdendir. Kültürel mirasın korunması ve inanç hassasiyetleri birlikte düşünülmelidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Sahabe kabirleri nerelerde bulunur?

Medine, Mekke, Şam, Ürdün, Mısır, Irak, Basra ve İstanbul gibi geniş bir coğrafyada yer alır.

Bütün kabirlerin yeri kesin mi?

Hayır. Bazıları güçlü tarihî kayıtlara dayanır, bazıları geleneksel nispettir.

İstanbul’daki en bilinen sahabe kabri kimin?

Eyüp’teki Ebû Eyyûb el-Ensârî’nin türbesidir.

Kabir ziyaretinde nelere dikkat edilir?

Selam verilir, dua edilir; medet umma, adak ve secde gibi uygulamalardan kaçınılır.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 18 Temmuz 2026 · Kaynaklar: İbn Sa‘d, et-Tabakâtü’l-kübrâ; İbn Hacer, el-İsâbe; Müslim, Cenâiz 106; TDV İslâm Ansiklopedisi, "Sahâbe" ve "Ziyaret" maddeleri

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

Bu içerik faydalı oldu mu?

Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.

Bu içerik nasıl hazırlandı? →