Tunus’ta Ramazan, Bayram ve Dinî Günler Nasıl Geçer?

Bu yazıda öğrenecekleriniz

Hilal ve Hazırlık
İftar Sofrası
Camiler ve Geceler

Tunus’ta ramazan, Kayrevan ve Tunus Medinesi’nde mahalle ruhuyla yaşanır; iftarda brik, şorba ve mekrûd sofrada yer alır. Medina festivali ramazan gecelerini şenlendirir; 27. gecede çocukların ilk orucu kutlanır. Bayramda mekrûd ve gurayba tatlıları ikram edilir. Mesahharati davulu bazı mahallelerde hâlâ duyulur.

Hilal ve Hazırlık

Tunus’ta ramazanın başlangıcı, Müftü’nün hilal gözlemi sonrasında yaptığı açıklamayla belirlenir. Şaban ayında evlerde temizlik yapılır, baharat ve un stoku hazırlanır. Pazarlarda hurma, zeytin, nane ve limon bolluk alametidir. Fas ve Cezayir’de olduğu gibi Tunus’ta da ramazan ailenin bir araya geldiği özel bir dönemdir.

İftar Sofrası

Oruç hurma ve süt ya da Tunus usulü limonlu şerbetle açılır. Ardından çorba (şorba frik ya da tavuk çorbası) içilir. Brik, kuskus ve et yemekleri sofrayı tamamlar. Tatlı olarak zlabia, makroud ve bamboloni tercih edilir. Hayırseverlerin kurduğu ücretsiz iftar sofraları şehirlerde yaygındır. Hz. Peygamber’in oruç tutanı doyurmanın faziletine dair hadisi bu uygulamaların dayanağı sayılır (Tirmizî).

Camiler ve Geceler

Teravih namazı camilerde kılınır; Zeytûne ve Kayrevan’da ramazan geceleri kalabalık olur. Sahur vaktinde “mesaharati” denen davulcular mahalleyi dolaşıp halkı uyandırır. Tunus şehrinin eski mahallelerinde ramazan geceleri müzik ve ilahi dinletileri düzenlenir. 27. gece Kadir Gecesi olarak ibadetle geçirilir; çocuklara bu gece hediye verilir.

Ramazan Bayramı

Bayram sabahı aileler namaza gider. Evde hazırlanan makroud, ghraiba ve baklava ikram edilir. Çocuklar yeni elbise giyer ve harçlık alır. Ziyaretler, mezarlık ziyareti ve bayramlaşma geleneğin parçasıdır.

Kurban Bayramı ve Mevlid

Kurban Bayramı’nda her aile koç ya da kuzu keser. Etin bir kısmı yoksullara dağıtılır. Mevlid Kandili’nde ise assida zgougou (çam fıstığı kreması) yapılır; evlerde ilahiler okunur. Bu uygulamalar halk geleneği niteliğindedir. Aşure günü de bazı bölgelerde özel yemekler yapılarak geçirilir.

Tunus Mutfağı: Brik, Şorba ve Mekrûd

Brik, ince yufkaya yumurta, ton balığı, patates ve maydanoz konup kızartılarak hazırlanan bir börektir ve iftarın simgesi sayılır. Şorba (çorba), arpa ya da buğday ve kuzu etiyle hazırlanır. Mekrûd, bal ya da hurma dolgulu irmikli tatlıdır; zlabiye ise şerbete batırılmış kıvrımlı hamur tatlısıdır. Hurma (deglet nour) hem iftarın hem sahurun vazgeçilmezidir. Sahurda asîde ve süt ürünleri tercih edilir.

Medina Festivali ve Gece Hayatı

Tunus Medinesi’nde her ramazan düzenlenen Medina Festivali, malouf müziği, sûfî ilahileri ve halk şiirleriyle gecelere hayat verir. 1980’lerden beri sürdürülen bu festival, eski kafelerde ve sarayların avlularında yapılır. Çarşılar geç saatlere kadar açık olur; esnaf bayram öncesi tatlı ve giyim satışını artırır. Mahalle kahvelerinde dama, tavla ve sohbet geceyi doldurur.

Leyle-i Kadir ve Çocukların İlk Orucu

Ramazanın 27. gecesi, Tunus’ta özel bir anlam taşır. Aileler evlerinde veya camilerde dua eder, Kur’an okur. Birçok yerde bu gece küçük çocukların ilk orucunu tuttukları ve ailelerin onlara hediye verdikleri söylenir. Eski dönemlerde sünnet törenleri de bu geceye denk getirilirdi. Ayrıca sahurda tabbâl (davulcu) halkı uyandırır.

Zekât ve Hayır

Din İşleri Bakanlığı ve sivil toplum kuruluşları ramazanda yoksul ailelere gıda yardımı yapar. Mahalle derneklerinin iftar sofraları, işsiz gençlere ve yaşlılara hitap eder. Fitre, bayram namazından önce ödenir ve genellikle buğday ya da ürün bedeli olarak verilir.

Ramazan Bayramı ve Tatlılar

Bayram sabahı aileler kılınan bayram namazının ardından mezarlık ziyareti yapar. Evlerde ramazan boyunca hazırlanan baklava, gurayba, bambalûni ve mekrûd gibi tatlılar ikram edilir. Çocuklara bayramlık ve harçlık verilir. Kayrevan’da büyük bayram namazı Ulu Cami’de kılınır.

İş ve Okul Düzeni

Ramazanda Tunus’ta çalışma saatleri kısalır ve kamu kurumları gündüz mesaisini erken bitirir. Okullarda sınav takvimi ramazana göre düzenlenir. Restoranların gündüz açık olup olmayacağı yıllara göre kamuoyunda tartışılan bir konudur. Gece hayatı ise iftardan sonra yeniden canlanır; kafeler ve sinemalar ramazan programı sunar.

Kayrevan’da Ramazan

Kayrevan’da Ulu Cami’de ramazan geceleri teravih namazı için binlerce kişi toplanır. Şehrin kadim mahallelerinde “Rahma” pazarı ve el sanatları tezgâhları açılır. Şehre özgü maqroud tatlısı Kayrevan’da hazırlanıp bayramda tüm ülkeye gönderilir. Bu şehir, ramazanın en güçlü dinî ve kültürel atmosferini taşıyan yerlerden biridir.

İlgili Yazılar

Tunus’un dinî yapısı için Tunus’taki Müslümanlar, camiler için Tunus camileri, batıdaki komşu için Cezayir’de ramazan, doğudaki komşu için Libya’nın dinî yapısı ve Libya camileri yazılarına bakılabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Brik nedir?

İnce yufkanın içine yumurta, ton balığı ve maydanoz konularak kızartılan Tunus böreğidir. Ramazan iftar sofralarının vazgeçilmezidir.

Bambalouni nedir?

Kızartılan, şekerle kaplanan ve sıcak servis edilen Tunus çöreğidir; ramazan akşamlarında sokaklarda satılır.

Tunus’ta bayram kurabiyesi var mı?

Evet. Ramazan Bayramı öncesinde evlerde makroud, ghraiba ve baklava gibi tatlılar yapılır.

Tunus’ta Mevlid nasıl kutlanır?

Mevlid gecesi çam fıstığı ve fındıkla yapılan assida zgougou hazırlanır; aileler camiye gider ve ilahi okunur.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 23 Mayıs 2026 · Kaynaklar: TDV İslâm Ansiklopedisi, "Ramazan" md.; Tunus Dinî İşler Bakanlığı; Diyanet İşleri Başkanlığı, diyanet.gov.tr

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

Bu içerik faydalı oldu mu?

Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.

Bu içerik nasıl hazırlandı? →