Bahreyn’de Müslüman Nüfusu, Mezhepler ve Dinî Yapı

Bu yazıda öğrenecekleriniz

Nüfus ve Mezhep Yapısı
Mezhepler ve Dinî Kurumlar
Gayrimüslim Topluluklar

Bahreyn’de vatandaş nüfusun yaklaşık yarısından fazlası Şiî, geri kalanı Sünnî Müslümandır; ülkede hem Sünnî hem Caferî (Şiî) mahkemeler ve vakıf daireleri vardır. Hanedan Mâlikî mezhebine mensuptur. İslam’ın Bahreyn’e ulaşışı Hz. Peygamber dönemine kadar götürülür ve bölge, Basra körfezinin kadim dinî merkezlerinden biridir.

Nüfus ve Mezhep Yapısı

Bahreyn’in nüfusu yaklaşık 1,5-1,8 milyondur ve bunun yaklaşık yarısı yabancı uyrukludur. Vatandaşlar neredeyse tamamen Müslümandır. Şiî Müslümanlar vatandaşların çoğunluğunu oluşturur ve Baharne denen yerli Şiî halk köylerde ve Manama’nın bazı mahallelerinde yaşar. Sünnîler ise yönetici ailenin etrafında ve Muharrak adasında yoğunlaşmıştır. Yabancı işçiler arasında Hindistan, Pakistan, Bangladeş ve Filipinler’den gelen Müslümanlar ve gayrimüslimler yer alır. Resmî nüfus kayıtları mezhep dağılımını yayımlamaz, bu yüzden oranlar yaklaşık değerlerdir.

Bahreyn, antik Dilmun uygarlığının merkeziydi. İslam’ın ilk yıllarında Bahreyn halkı İslam’ı kabul etmiştir; Hz. Peygamber’in elçisi Alâ b. el-Hadrami gönderilmiştir. Orta çağda Karmatîler bölgede hâkim olmuş, daha sonra Portekiz (1521-1602) ve Safevî İran (1602-1783) idaresi görülmüştür. 1783’ten itibaren Âl Halîfe ailesi yönetimdedir. 1971’de bağımsızlığını kazanmıştır.

Mezhepler ve Dinî Kurumlar

Sünnî yönetici aile Mâlikî mezhebini izler ve Sünnî Evkaf Meclisi camileri yönetir. Caferî Evkaf Meclisi ise Şiî camileri ve hüseyniyeleri (mâtem) idare eder. Şiî topluluk İsnâaşeriyye (Usûlî) çizgisini izler; bazı gruplar Ahbârî eğilimli ulemaya bağlıdır. Bu ikili vakıf yapısı Bahreyn’e özgü bir düzenleme sayılır. Şiî ulema, kişisel statü konularında Caferî mahkemelerde yetkili hâle gelmiştir. Ülkede bir yandan mezhepler arası evlilikler de görülür.

Bahreyn’in Sünnî ve Şiî toplulukları arasında 20. yüzyılda ve 2011’de gerilimler yaşandı. Bu olaylara ilişkin değerlendirmeler farklılık göstermektedir; bu yazı siyasi tartışmaya girmeden yalnızca toplumsal yapıyı aktarır. Ülkede Dinî Hoşgörü ve Barış Merkezi gibi girişimler de başlatılmıştır.

Gayrimüslim Topluluklar

Bahreyn, Körfez’de en çeşitli dinî topluluk haritasına sahip ülkelerden biridir. Manama’da Hristiyan kiliseleri, bir Hindu tapınağı (Shrinathji) ve küçük bir Yahudi cemaati bulunur. 2000’lerde sinagog yeniden açılmıştır. Yahudi nüfus sayıca çok azdır ve tarihte daha kalabalıktı. Bu çeşitlilik ülkenin kozmopolit ticaret geçmişinden kaynaklanır.

Dinî Eğitim ve Toplumsal Hayat

Bahreyn Üniversitesi’nde İslami çalışmalar bölümü vardır. Ayrıca Cafer Sadık Dinî Okulu Şiî çevrelerde önemli bir kurumdur. Ülkede ramazan, Aşure ve mevlid törenleri geniş katılımla yaşanır. Muharrem ayında Şiî topluluk Hz. Hüseyin’in şehadetini anma törenleri düzenler. Bu törenler resmî olarak izin verilen çerçevede yapılır.

Bahreyn’in camileri için Bahreyn camileri, ramazan için Bahreyn’de ramazan, komşu Umman için Umman’ın dinî yapısı ve güneydeki Yemen için Yemen’in dinî yapısı yazıları okunabilir.

Tarihî Katmanlar: Dilmun’dan Karmatilere

Bahreyn, Dilmun medeniyetinin merkezlerinden biriydi ve Kal’at el-Bahreyn UNESCO Dünya Mirası listesindedir. İslam öncesi bölgede Abdülkays kabilesi yaşıyordu; rivayete göre Hz. Peygamber’in elçisi el-Alâ b. el-Hadramî aracılığıyla bölgede İslam’ı kabul eden topluluklar ortaya çıkmıştır. 10. yüzyılda Karmatiler Doğu Arabistan’da güç kazanmış, Hacerülesved’i 930’da Mekke’den alıp yaklaşık yirmi yıl sonra iade etmiştir. Sonraki dönemlerde Portekiz, İran ve Osmanlı etkileri görülmüş, 18. yüzyılın sonunda Âl-i Halife hanedanı yönetimi üstlenmiştir.

Baharna ve Acem Toplulukları

Şiî Arapların yerel adı Baharna’dır ve bunlar adanın en eski yerleşik topluluğudur. Acem adı verilen topluluk ise İran kökenli ailelerden gelir. Baharna geleneğinde Akhbarî eğilimler tarihsel olarak güçlüdür; günümüzde Usûlî çizgi de yaygındır. Matem (hüseyniye) kurumları, Muharrem’in ilk on gününde mahalle ritüellerinin merkezidir.

Hukuk ve Vakıf Yapısı

Ailenin şahsî hâlleri için Sünnî ve Caferî mahkemeler ayrı ayrı çalışır. Sünnî Vakıflar Dairesi ve Caferî Vakıflar Dairesi, camilerin, hüseyniyelerin ve imamların yönetimini yürütür. Ayrıca Bahreyn’de Hristiyan kiliseleri, Hindu tapınakları ve küçük bir Yahudi cemaati bulunmaktadır. Nüfusun yarısına yakını yabancı işçilerden oluşur.

Eğitim, Medya ve Toplumsal Hayat

Bahreyn Üniversitesi ve Ahli Üniversitesi dinî ve genel eğitim sunar. Şiî ve Sünnî kuruluşlara ait vaaz ve araştırma merkezleri ayrı ayrı yayın yapar. Dinî görevlilerin atanması ve hutbe metinleri üzerindeki devlet denetimi zaman zaman kamuoyunda farklı yorumlara konu olmuştur. Bu yazı bu tartışmalara girmeden dinî yapıyı aktarır.

Dinî Hayat ve Toplumsal Gelenekler

Bahreyn’de ramazan, Muharrem ve Mevlid gibi dönemler hem Sünnî hem Şiî toplulukların takvimini şekillendirir. Muharrem’de Manama ve Sitra gibi bölgelerde ritüeller yürüyüşlerle sürerken, Sünnî toplum Rebiülevvel’de mevlid programları düzenler. Hac için hükûmetin Şiî ve Sünnî hac kafileleri ayrı organize edilir. Yabancı işçi topluluklarının ibadet yerleri, ülkenin çok kültürlü yapısına katkı sağlar.

Sıkça Sorulan Sorular

Bahreyn’de Müslümanların oranı nedir?

Toplam nüfusun yaklaşık yüzde 70-75’i Müslümandır. Vatandaşların neredeyse tamamı Müslüman, yabancı işçiler arasında ise Hristiyan, Hindu ve Budist toplulukları da vardır.

Bahreyn’de Şiî ve Sünnî oranı nedir?

Bahreyn vatandaşları arasında Şiîlerin çoğunlukta olduğu tahmin edilir. Resmî mezhep istatistikleri yayımlanmadığından rakamlar tahminîdir.

Bahreyn yönetimi hangi mezhepten?

Yönetici Âl Halîfe ailesi Sünnî Mâlikî mezhebine mensuptur. Ülkede ayrı Sünnî ve Caferî Evkaf meclisleri camileri yönetir.

Bahreyn’de gayrimüslim ibadethaneler var mı?

Evet. Manama’da Hristiyan kiliseleri, Hindu tapınağı ve küçük bir sinagog bulunur. Bahreyn, bölgede dinî çeşitliliğiyle bilinir.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 18 Ağustos 2026 · Kaynaklar: TDV İslâm Ansiklopedisi, "Bahreyn" md.; Bahreyn Sünnî ve Caferî Evkaf Meclisleri; Diyanet İşleri Başkanlığı, diyanet.gov.tr

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

Bu içerik faydalı oldu mu?

Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.

Bu içerik nasıl hazırlandı? →