Yemen’de Kaç Müslüman Var? Nüfus ve Mezhep Dağılımı

Bu yazıda öğrenecekleriniz

Nüfus ve Dinî Çeşitlilik
Şâfiî Sünnîler
Zeydîler

Yemen’de nüfusun tamamına yakını Müslümandır; yaklaşık üçte ikisi Şâfiî Sünnî, geri kalanı çoğunlukla Zeydî Şiîdir; küçük bir İsmâilî topluluk da vardır. Ülke, kadim ilim merkezleri, sûfî gelenekleri ve çok katmanlı tarihiyle İslam dünyasında özel bir yere sahiptir. Çatışmalar dinî hayatı ve miras yapılarını derinden etkilemiştir.

Nüfus ve Dinî Çeşitlilik

Yemen’in nüfusu yaklaşık 34-35 milyon kadardır. Nüfus verileri kesin değildir, çünkü ülke 2014’ten beri süren iç savaş yaşamaktadır. Müslüman oran yüzde 99’un üzerindedir; tarihte Yahudi topluluk (özellikle Saada ve Sana’da) önemli bir azınlık iken büyük çoğunluğu 20. yüzyılda göç etmiştir. Hristiyanlar ve Hindular yabancı işçilerden oluşan çok küçük topluluklardır. Müslümanların mezhepsel dağılımı için kesin sayım yoktur; araştırmalar Sünnîlerin (Şâfiî) yüzde 55-60, Zeydîlerin yüzde 35-40 olduğunu tahmin eder.

Şâfiî Sünnîler

Yemen’de Şâfiî mezhebi güney ve batı bölgelerde, özellikle Taiz, Aden, Hudeyde, İbb ve Hadramevt’te yaygındır. Güneydoğu Asya’ya yayılan Şâfiî mezhebinin Yemen’le bağlantısı, Hadramî tüccar ve âlimler aracılığıyla olmuştur. Zebid şehri tarihte Şâfiî ilim merkeziydi ve İmam Nevevî gibi âlimlerin eserleri burada okutulurdu. Zebid, 1993’te UNESCO listesine alınmıştır. Eşari itikat yaygındır. Tasavvuf tarikatlarından Ba Alevî, Şâzeliyye ve Kâdiriyye öne çıkar.

Zeydîler

Zeydîlik, 8. yüzyılda Zeyd b. Ali’nin (ö. 740) Emevî yönetimine karşı ayaklanmasından sonra doğmuş bir Şiî mezheptir. Ancak Zeydîler diğer Şiî mezheplerden farklı olarak ilk üç halifeye saygı gösterir ve Sünnî fıkha yakın uygulamalar benimser. 9. yüzyılda Yahya b. Hüseyin (Hâdî ilâ’l-hakk) Saada’da Zeydî imamlığını kurmuştur. Zeydî imamlar yüzyıllar boyunca Yemen’in kuzeyinde yönetimde bulunmuş, 1962’ye kadar Yemen Mutevekkiliye Krallığı olarak varlık göstermiştir. Bu tarih Yemen’in kuzey dağlarındaki Zeydî kimliğini şekillendirmiştir.

İsmâilîler ve Diğer Topluluklar

Yemen’de Süleymanî İsmâilîler özellikle Hureyz ve Cebel Haraz çevresinde, Bohra topluluk ise küçük bir cemaat olarak yaşar. Sultan Arwa (11. yüzyıl) döneminde İsmâilî Süleymanî dâvet Yemen’de merkezi olmuştur. Ayrıca Hadramevt’te Hz. Peygamber’in soyundan olduğunu iddia eden Seyyid aileleri (Ba Alevî) toplumda saygın bir konuma sahiptir. Bu aileler Güneydoğu Asya’ya İslam’ın yayılmasında rol oynamıştır.

Çatışmalar ve Dinî Yapıya Etkileri

Yemen’in 2014 sonrası yaşadığı iç savaş, mezhepsel ve siyasi kutuplaşmaları artırmıştır. Bu yazı, savaşın siyasi boyutunu değerlendirmeksizin yalnızca dinî yapıdaki etkisine değinir: Birçok cami, medrese ve tarihî eser zarar görmüş; insani kriz dinî hayatı da etkilemiştir. Uluslararası kuruluşlar tarihî mirasın korunması için çalışmaktadır.

Yemen’in camileri için Yemen camileri, ramazan geleneği için Yemen’de ramazan, komşu Bahreyn için Bahreyn’in dinî yapısı ve Filistin için Filistin’in dinî yapısı yazıları okunabilir.

Zeydî İmamlık ve Tarihî Devletler

Zeydî mezhebi, 9. yüzyılın sonunda Yahya b. Hüseyin el-Hâdî ilâ’l-Hakk’ın Sa’de’de kurduğu imamlıkla Yemen’in kuzey dağlarında yerleşmiştir. İmamlık biçimi, değişik aralıklarla 1962’ye kadar sürmüştür. Güney ve kıyı bölgelerinde ise Rasûlîler (13-15. yüzyıl), Tahirîler ve Osmanlı idaresi (16. ve 19-20. yüzyıllar) Şâfiî ilim merkezlerini destekleyen vakıflar kurmuştur. Bu çok katmanlı tarih, Yemen’in cami, medrese ve kütüphane kültürünü zenginleştirmiştir.

Hadramevt Sûfîliği ve Diaspora

Hadramevt vadisindeki Tarim şehri, “ilim kenti” olarak bilinir ve Ba Alevî silsilesinden seyyidlerin yetiştiği bir merkezdir. Bu topluluk, yüzyıllar boyunca Hint Okyanusu ticaret ağlarıyla Güneydoğu Asya, Doğu Afrika ve Hint kıyılarına İslam’ı taşımıştır. Endonezya, Malezya ve Singapur’daki Arap kökenli ailelerin birçoğu Hadramevt kökenlidir. Tarim’deki Dâru’l-Mustafa gibi medreseler, bugün de dünyanın birçok yerinden öğrenci çeker.

Yahudi ve Diğer Topluluklar

Yemen’de çok eski bir Yahudi topluluğu yaşamış, büyük bölümü 1949-1950 arasında ülkeden ayrılmıştır. Günümüzde çok küçük gayrimüslim topluluklar kalmıştır. Yerel toplum, gelenekle şekillenen dinî çeşitliliği kabilelerin hukuk anlayışı içinde yaşamaktadır.

Fıkıh ve Hukuk Geleneği

Yemen’de aile hukuku büyük ölçüde İslam hukukuna dayanır ve mezhebe göre uygulama farklılaşabilir. Kabile örfü (urf), özellikle kırsal bölgelerde uyuşmazlık çözümünde önemli rol oynar. Yemenli âlimler hadis ilmindeki katkılarıyla bilinir: Sana’dan Abdürrezzak es-San’ânî (ö. 827) hadis tarihine “el-Musannef” adlı eseriyle geçmiştir.

Gündelik Dinî Hayat

Yemen’de cuma günü hafta tatilidir ve cuma namazı toplumsal hayatın merkezindedir. Kabile toplulukları arasında ortak dua ve af meclisleri yaygındır. Kadınlar ve erkekler için ayrı Kur’an dersleri verilir; evlilik ve aile işleri, akraba ilişkilerine büyük önem verilerek yürütülür. Qat çiğneme geleneği ise dinî bir uygulama olmayıp toplumsal bir alışkanlıktır; âlimler arasında bu konuda farklı görüşler dile getirilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Yemen’de Müslümanların oranı nedir?

Nüfusun yaklaşık yüzde 99’u Müslümandır. Çok küçük Yahudi, Hristiyan ve Hindu topluluklar da bulunmuştur.

Yemen’de Zeydîler kimlerdir?

Zeydîlik, Hz. Hüseyin’in torunu Zeyd b. Ali’ye nispet edilen, Şiî çizgide ama Sünnî fıkha yakın bir mezheptir. Daha çok kuzey dağlık bölgelerde yaşarlar.

Yemen’de Şâfiî mezhebi nerede yaygındır?

Güney, Tihame kıyı bölgesi, Taiz ve Hadramevt’te Şâfiî mezhebi yaygındır.

Hadramevt neden önemlidir?

Hadramevt, Ba Alevî tarikatının merkezi olup Güneydoğu Asya’ya İslam’ın yayılmasında rol oynayan Hadramî âlim ve tüccarların vatanıdır.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 7 Mayıs 2026 · Kaynaklar: TDV İslâm Ansiklopedisi, "Yemen" ve "Zeydiyye" md.; Diyanet İşleri Başkanlığı, diyanet.gov.tr; Birleşmiş Milletler Nüfus Verileri

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

Bu içerik faydalı oldu mu?

Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.

Bu içerik nasıl hazırlandı? →