Bahreyn’de Ramazan ve Bayram Gelenekleri Nasıldır?

Bu yazıda öğrenecekleriniz

Hazırlık ve Hilal
İftar Sofrası
Karkaun ve Çocuk Gelenekleri

Bahreyn’de ramazan, Sünnî ve Şiî toplulukların ortak sofra geleneklerini ve farklı dinî anma günlerini bir araya getirir. Hilal duyurusunu iki mezhebin yetkili kurumları ayrı ayrı yapabilir; bu yüzden bayram bir gün farkla başlayabilir. Mecliste iftar ve gece sohbetleri ay boyunca topluma hayat verir.

Hazırlık ve Hilal

Bahreyn’de ramazanın başlangıcı, Sünnî ve Caferî Evkaf Meclisleri’nin hilal gözlemiyle belirlenir. Bazı yıllarda iki toplumun duyuruları farklı günlere düşebilir. Şaban ayında çarşılar hurma, kuruyemiş ve baharat alışverişiyle canlanır. Evler ve sokaklar ışıklarla süslenir. Ramazan boyunca resmî mesai kısalır.

Bahreyn’de kamusal alanda gündüz yeme içme sınırlıdır. Birçok restoran gün batımından sonra açılır. Evlerde iftar hazırlıkları öğleden sonra başlar. Komşulara tabak göndermek geleneklerin parçasıdır.

İftar Sofrası

Hurma ve su ya da süt ile oruç açıldıktan sonra harîs, machboos, samboosa ve tahin soslu balık yemekleri yenir. Bahreyn halvası (halwa) bayram ve ramazan tatlıları arasında en bilinenidir. Tatlılar arasında lokma ve balaliyt de bulunur. Arap kahvesi ve çay ikram edilir. Camilerin yanında hayır kuruluşları işçilere iftar sofraları kurar.

Karkaun ve Çocuk Gelenekleri

Ramazanın 14. gecesi çocuklar geleneksel kıyafetlerle torbalarını alıp kapı kapı dolaşır, “Karkaun” şarkısını söyler ve şeker toplar. Bu uygulama Bahreyn’de hem Sünnî hem Şiî mahallelerinde yaşanır. Gelenek komşuluk ilişkilerini güçlendirir. Dinî bir zorunluluk değil, halk geleneğidir.

Camilerde Ramazan ve Şiî İhya Geceleri

Teravih namazı Sünnî camilerde kılınır; Ahmed el-Fâtih Camii’nde kalabalık cemaat toplanır. Şiî toplulukta ise ramazanın 19, 21 ve 23. geceleri uzun dualar, Kur’an okumaları ve matem meclisleriyle ihya edilir. Sabaha kadar süren ibadet geleneği vardır. Aynı ay içinde iki toplumun ibadetleri birbirinden farklı biçimlerde yaşanır.

Bayramlar ve Aşure

Ramazan Bayramı’nda aileler bayram namazına gider, büyükler ziyaret edilir ve çocuklara eydiyye verilir. Kurban Bayramı’nda koyun kesilir. Muharrem ayında Şiî topluluk Aşure günü için matem meclisleri düzenler; Sünnî topluluk ise Aşure günü oruç tutar. Bahreyn’de bu dinî günlerin hepsi toplumun ortak hayatının parçasıdır.

Bahreyn’in dinî yapısı için Bahreyn’deki Müslümanlar, camiler için Bahreyn camileri, komşu Umman için Umman’da ramazan ve Yemen için Yemen’de ramazan yazıları okunabilir.

Meclisler ve Ramazan Çadırları

Bahreyn’de aile ve mahalle meclisleri (majlis) ramazanda en canlı dönemini yaşar. Geceleri akrabalar ve komşular bir araya gelir, kahve ve tatlılar eşliğinde sohbet eder. Büyük otellerde ve alışveriş merkezlerinde kurulan ramazan çadırları, iftar ve sahur arasında yemek, müzik ve kültürel program sunar. Çadırlar özellikle yabancı işçiler ve gençler arasında bir buluşma noktasıdır.

Bahreyn Mutfağı ve Helvası

Bahreyn mutfağı ramazanda harîs (buğday ve et), mahbûs (baharatlı pirinç), balık ve hurma ile öne çıkar. Bahreyn helvası, nişasta, şeker, gül suyu, kakule ve zafer karışımının uzun süre pişirilmesiyle yapılır ve ramazanın bayram öncesi simgesidir. Lokaymat adı verilen pekmezli bal topları ve kızarmış hamur tatlıları çocukların favorisidir. Sahurda pirinç, yoğurt ve süt ürünleri sofraya gelir.

Şiî Topluluklarda 19-21 Ramazan Anmaları

Ramazanın 19, 20 ve 21. gecelerinde Şiî topluluk, Hz. Ali’nin yaralanması ve vefatı anısına hüseyniyelerde toplanır. Programlar Kur’an tilaveti, vaaz ve mersiye okumalarıyla sürer. Ayrıca Kadir Gecesi için 19, 21 ve 23. geceler özellikle ihya edilir. Sünnî camilerde ise 27. gece öne çıkar. Bu farklı uygulamalar, ülkenin dinî çeşitliliğinin parçasıdır.

Zekât ve Hayır Kurumları

Hem Sünnî hem Caferî vakıflar ramazanda fitre ve zekât toplar. Yoksul ailelere gıda paketleri, öğrencilere kıyafet yardımı ve hastalara tedavi desteği gönderilir. Bahreyn Kızılay’ı ve çeşitli dernekler iftar sofralarını yabancı işçilerin yoğun yaşadığı bölgelerde kurar. Bayram öncesi borçlu ailelere borç ödeme kampanyaları da düzenlenir.

Sahur Çağrısı ve Gece Yürüyüşleri

Bahreyn’in eski mahallelerinde, özellikle Muharrak ve Manama’nın geleneksel semtlerinde, sahur vakti sokakları dolaşan davulcular ve ilahi okuyucular halkı uyandırırdı. Bu görevlerin yerini bugün telefon alarmları ve camilerin hoparlörleri almıştır; ancak kültürel festivallerde geleneksel sahur uyandırıcıları gösteriler yapar. Sahurda yenen pirinç, yoğurt ve süt ürünleri hem beslenme hem de aile sohbeti açısından önemli bir ritüeldir.

İş Hayatı ve Gündelik Düzen

Ramazanda çalışma süreleri kısalır, kamu kurumları gündüz mesaisini sabahtan öğleye toplar. Restoranlar gün boyu kapalı, akşam ise yoğun olur. Çalışanların büyük kısmını oluşturan yabancı işçiler için de iftar saatlerine uygun düzenlemeler yapılır.

Sıkça Sorulan Sorular

Karkaun nedir?

Ramazanın 14. gecesinde çocukların geleneksel kıyafetlerle kapı kapı dolaşıp şeker topladığı Bahreyn geleneğidir. Körfez ülkelerinde farklı adlarla yaşanır.

Bahreyn’de iftar topu atılır mı?

Evet. Manama’da iftar vaktini bildirmek için top atışı geleneği vardır; çocuklar bu atışı heyecanla bekler.

Bahreyn’de Şiîler ramazanı nasıl yaşar?

Şiîler de ramazan orucu tutar; ramazanın 19, 21 ve 23. geceleri ihya geceleridir. Hz. Ali’nin vefatı nedeniyle matem meclisleri düzenlenir.

Bahreyn’de ramazan yemekleri neler?

Harîs, machboos, tahini tatlıları, lokma ve balaliyt başlıca yemeklerdendir. Hurma ve kahve ikramı yaygındır.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 30 Temmuz 2026 · Kaynaklar: TDV İslâm Ansiklopedisi, "Ramazan" md.; Bahreyn Sünnî ve Caferî Evkaf Meclisleri; Diyanet İşleri Başkanlığı, diyanet.gov.tr

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

Bu içerik faydalı oldu mu?

Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.

Bu içerik nasıl hazırlandı? →