Birleşik Arap Emirlikleri’nde Ramazan ve Bayram Gelenekleri Nasıldır?
BAE'de ramazan: iftar topu, ramazan çadırları, Hak el-Leyle, harîs ve lokma sofraları, teravih ve bayram eydiyesi ile Körfez ramazan gelenekleri.
- Hazırlık ve Hilal Gözlemi
- İftar Sofrası ve Ramazan Çadırları
- İftar Topu ve Camiler
Birleşik Arap Emirlikleri’nde ramazan, hilal gözleminin duyurulmasıyla başlar; ramazan çadırlarında iftar, camilerde teravih ve büyük hayır kampanyaları öne çıkar. Çalışma saatleri kısalır, çocuklar Hak el-Leyle gibi geleneklerle eğlenir. Çok uluslu toplum, ayın dayanışma duygusunu birlikte yaşar ve iftar sofraları farklı milletlerden insanları buluşturur.
Hazırlık ve Hilal Gözlemi
BAE’de ramazanın başlangıcı, Ay Gözlem Komitesi’nin ve Fetva Konseyi’nin hilal gözlemini onaylamasıyla duyurulur. Şaban ayı boyunca alışveriş merkezleri hurma, bal ve baharat satışlarına odaklanır. Ramazan boyunca resmî ve özel sektörde mesai iki saat kısalır. Gündüz saatlerinde kamusal alanda yeme içme kısıtlanır; bu kural ziyaretçiler için de geçerlidir. Bazı işletmeler perde arkasında hizmet verir. Şaban’ın 15. gecesi çocuklar Hak el-Leyle geleneğini yaşar.
Şehirler fener ve ışıklarla süslenir. Dubai Creek ve Abu Dabi Corniche gibi bölgelerde ramazan pazarları kurulur. Ramazan hazırlıklarının bir kısmı da yoksullara yardım ve zekât toplama kampanyalarıdır. Kızıl Hilal ve BAE’nin hayır kuruluşları çok sayıda iftar sofrası düzenler.
İftar Sofrası ve Ramazan Çadırları
BAE iftar sofrasında hurma, süt ve su ile oruç açılır. Ardından harîs, machboos (baharatlı etli pilav), thareed, samboosa ve kızarmış balık yenir. Tatlı olarak lokma, balaliyt ve umm ali tercih edilir. Arap kahvesi (gahwa) ve safranlı çay ikram edilir. Ramazan çadırları, otel ve restoranların kurduğu geniş mekânlardır; burada iftar ve gece geç saate kadar süren gabka yemekleri sunulur. Hayır kuruluşları ise işçilere ücretsiz iftar paketleri dağıtır.
İftar Topu ve Camiler
Abu Dabi ve Dubai’de iftar vaktini bildiren top atışı bir gelenektir; BAE’de bu uygulama Şeyh Zayed döneminden beri sürdürülmektedir. Atış sesi, ailelerin iftara oturma zamanını duyurur. Şeyh Zayed Büyük Camii ramazan gecelerinde on binlerce kişiyi ağırlar. Teravih ve Kur’an hatimleri camilerde yapılır. Camiye gelen ziyaretçilere ücretsiz iftar ikram edilir. Son on günde i’tikâf yaygındır.
Hak el-Leyle ve Çocuk Gelenekleri
Şaban’ın ortasında, ramazan öncesinde, çocuklar geleneksel kıyafetlerle torbalarını alıp kapı kapı dolaşır ve şarkı söylerler. Komşular şeker, çikolata ve kuruyemiş verir. Bu gelenek Körfez’in birçok ülkesinde farklı adlarla yaşanır. Dinî değil, kültürel bir uygulamadır; ancak komşuluk bağlarını güçlendirdiği için sevilir.
Bayramlar
Ramazan Bayramı’nda sabah namazı sonrası bayram namazı kılınır; ardından akrabalar bir araya gelir. Erkekler kandora, kadınlar abaya giyer. Çocuklara eydiyye verilir. Kurban Bayramı’nda koyun ya da deve kurban edilir; kurban eti yoksullara dağıtılır. BAE’de bayramlarda havai fişek gösterileri ve şehir etkinlikleri düzenlenir.
Konu hakkında daha geniş bilgi için BAE’nin dinî yapısı, BAE camileri, Katar için Katar’da ramazan ve Umman için Umman’da ramazan yazıları okunabilir.
Hayır Kampanyaları ve Yardım Girişimleri
BAE’de ramazan, devlet ve hayır kuruluşlarının yardım kampanyalarını başlattığı bir dönemdir. Yıllardır yürütülen bir “milyar yemek” girişimi, yurt içi ve yurt dışında ihtiyaç sahiplerine gıda ulaştırmayı hedefler. Bankalar, şirketler ve bireysel bağışçılar bu kampanyalara katılır. Ayrıca işçi kamplarında ve inşaat alanlarında günlük iftar yemeği verilir.
Şeyh Zayed Camii’nde Teravih ve Kadir Gecesi
Ramazan boyunca Şeyh Zayed Büyük Camii’nde her akşam on binlerce kişi teravih namazına katılır. Kadir Gecesi’nde binlerce kişi sabaha kadar ibadet eder, bazı yıllarda Mekke ve Medine’den gelen imamlar namaz kıldırır. Camii iftar çadırında günde binlerce kişiye ücretsiz yemek verir. Bu uygulama ülkenin hayır geleneğini yansıtır.
Emirlik Mutfağı: Harîs, Lokaymat, Tered
Harîs, buğday ve etle yapılır; Emirlik mutfağında tered, mahbûs ve sebzeli et güveçleri iftar sofrasında yer alır. Lokaymat, kızarmış hamurun hurma pekmeziyle servis edilmesiyle hazırlanan bir tatlıdır. Dubai’de ünlü ramazan çadırlarında Arap, Hint, Pakistan ve Filipin mutfaklarından örnekler sunulur.
Kamusal Düzen ve Çalışma Saatleri
Ramazanda özel sektör ve kamu kurumlarında günlük çalışma süresi iki saat azaltılır. Son yıllarda gündüz yemek hizmeti veren işletmelere yönelik kurallar esnetilmiş olsa da kamusal alanda saygı gösterilmesi beklenir. Alışveriş merkezleri akşam saatlerinde yoğunlaşır ve gece yarısına kadar açık kalır.
Ebu Dabi ve Dubai’de İftar Topu
Dubai ve Ebu Dabi’de iftar vaktini bildiren top atışı, günlük hayatın dikkat çeken sesidir. Atış, farklı noktalarda yapılır ve çocuklar için küçük bir şenlik havası yaratır. Bu gelenek, Körfez ülkelerinde ortak bir miras olarak sürmektedir.
Kadın ve Aile Meclisleri
Aileler ramazan boyunca “majlis” adı verilen oturma odalarında bir araya gelir. Kadınlar ayrı meclislerde ve mahalle derneklerinde Kur’an okur, sohbet eder. Sahur öncesi bu meclislerde Emirlik tatlıları ve çay ikram edilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Ramazan çadırı nedir?
Otel ve işletmelerin kurduğu, iftar ve gabka sofralarının sunulduğu geniş çadırlardır. Aileler ve arkadaşlar bu çadırlarda buluşur.
Hak el-Leyle nedir?
Şaban ayının ortasında çocukların renkli kıyafetlerle kapı kapı dolaşıp şeker topladığı Körfez geleneğidir.
BAE’de iftar topu atılır mı?
Evet. Abu Dabi ve Dubai’de iftar vaktini bildirmek için geleneksel top atışı yapılır; bu uygulama Zayed döneminden beri sürmektedir.
BAE’de ramazanda çalışma saatleri nasıldır?
Ramazanda günlük çalışma süreleri iki saat kısaltılır. Birçok işletme akşam saatlerinde açık kalır.
Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: TDV İslâm Ansiklopedisi, "Ramazan" md.; BAE Genel İslami İşler ve Evkaf Otoritesi, awqaf.gov.ae; Diyanet İşleri Başkanlığı, diyanet.gov.tr
İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular
80 sorunun tamamı →Bu içerik faydalı oldu mu?
Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.
Kaynakça
- TDV İslâm Ansiklopedisi, "Ramazan" md.
- BAE Genel İslami İşler ve Evkaf Otoritesi, awqaf.gov.ae
- Diyanet İşleri Başkanlığı, diyanet.gov.tr
Genel kaynaklarımız için Kaynakça sayfasına bakınız. Fetva için: Diyanet İşleri Başkanlığı, Alo 190.