Lübnan’da Ramazan, Bayram ve Dinî Günler Nasıl Geçer?

Bu yazıda öğrenecekleriniz

Ramazan Hazırlığı ve Hilal
İftar Sofrası
İftar Topu ve Gece Hayatı

Lübnan’da ramazan, Dâru’l-Fetvâ’nın resmî hilal duyurusuyla başlar ve Beyrut, Trablus ile Sayda çarşılarında fenerler, iftar sofraları, kunefe ve katayıf tatlılarıyla yaşanır. Mezhepler arası komşuluk bu ayın en görünür yönüdür. Sünnî ve Şiî topluluklar farklı anma günlerini yaşar; komşu Hristiyan ve Dürzî aileler de ramazan atmosferine katılır.

Ramazan Hazırlığı ve Hilal

Lübnan’da ramazan başlangıcı Sünnî toplumda Dâru’l-Fetvâ’nın, Şiî toplumda ise kendi dinî makamlarının hilal gözlemine göre duyurulur. Bu nedenle bazı yıllarda toplumlar arasında bir günlük fark olabilir. Beyrut’ta çarşılar ramazan öncesi tatlı malzemeleri, hurma ve baharatla dolar. Süs fenerleri ve “Ramazan Kareem” yazıları sokakları süsler.

İftar Sofrası

İftar hurma ve süt ya da tamr hindi içeceği ile açılır. Ardından mercimek çorbası, fattuş, tabbule ve fatteh yenir. Kibbe, kafta ve doldurulmuş sebzeler ana yemek olarak hazırlanır. Tatlı olarak atayef, kunafe ve meghli (pirinç ve baharat tatlısı) sofraya gelir. Hristiyan komşuların iftara davet edildiği örnekler de anlatılır.

İftar Topu ve Gece Hayatı

Beyrut’ta iftar vaktini bildiren top atışı şehirde tanıdık bir sestir. Sahurda musaharati davulla mahalleyi dolaşır. Ramazan geceleri çarşılarda ve kafelerde canlı olur. Camilerde teravih namazı cemaatle kılınır, ardından Kur’an mukabelesi ve vaazlar yapılır.

Şiî Gelenekler: Kadir ve Hz. Ali’yi Anma

Şiî toplumda ramazanın 19, 21 ve 23. geceleri ibadetle geçirilir. 19. gece Hz. Ali’nin yaralandığı, 21. gece vefat ettiği gün olarak anılır. Dualar, Kur’an okuma ve hüseyniyelerde (Şiî toplanma mekânları) meclisler düzenlenir. Bu uygulamalar mezhepsel farklılıkları yansıtan değerlerdir ve karşılıklı saygı çerçevesinde değerlendirilmelidir.

Bayramlar ve Aşure

Bayramda sabah namazı sonrası aileler birbirini ziyaret eder, “ma’mul” kurabiyeleri yenir ve çocuklara harçlık verilir. Kurban Bayramı’nda kurbanlar kesilir. Muharrem’in 10. günü olan Aşure, Şiî toplum için Hz. Hüseyin’in Kerbela’daki şehadetinin anıldığı yas günüdür. Sünnî toplumda ise Aşure günü oruç ve yemek yapma geleneği vardır.

Dâru’l-Fetvâ ve Hilal Duyurusu

Lübnan’da Sünnî topluluğun dinî otoritesi olan Dâru’l-Fetvâ, rüyet-i hilal kararını verir ve müftü bunu halka duyurur. Yüksek İslam Şiî Konseyi ise Şiî topluluğun ayın başlangıcını kendi merci ve hesaplamalarına göre belirler. Bu nedenle bazı yıllarda iki topluluk arasında bir günlük fark ortaya çıkabilir. Bu fark, tarihsel mezhebî farklılıkların sonucudur ve çoğunlukla uyumla karşılanır.

Trablus’un Tatlı Kültürü

Kuzeydeki Trablus, “Doğu’nun tatlı başkenti” olarak anılır ve ramazan akşamlarında şehirdeki pastaneler uzun kuyruklara sahne olur. Künefe, ma’mul, mafrûke ve baklava çeşitleri, hem iftar hem bayram için alınır. Eski şehrin Memlük çarşılarında yoğunlaşan bu geleneğin, yüzyıllara dayandığı söylenir. Aileler tatlıları bayram ziyaretlerinde ikram etmek üzere hazırlar.

Sayda, Beyrut ve Musaharati

Sayda ve Beyrut’un eski mahallelerinde sahur vakti davul çalarak halkı uyandıran musaharati geleneği bazı semtlerde bugün de sürmektedir. Beyrut’taki Hamra ve Bachoura çevresinde ramazan çadırları kurulur. Genç sanatçılar ve müzik grupları ramazan gecelerinde kasideler ve ilahiler seslendirir. Mahalle dükkânları geç saatlere kadar açık kalır.

Çok Mezhepli Toplumda Ramazan

Lübnan’da on sekiz resmî mezhep arasında paylaştırılmış toplumsal yapı, ramazanı da etkiler. Hristiyan komşuların iftar davetlerine katılması, Dürzî ve Alevî topluluk üyelerinin bayram tebriğine gelmesi yaygındır. Bazı belediyeler ramazan süslemeleri için ortak katkıda bulunur. Ekonomik kriz yıllarında hayır kuruluşları ve uluslararası yardım örgütleri iftar kolisi dağıtımıyla bu dayanışmayı sürdürmüştür.

Hayır Çalışmaları ve Ekonomik Zorluklar

Lübnan’da son yıllarda yaşanan ekonomik kriz, ramazan alışverişini ve iftar sofralarını doğrudan etkilemiştir. Bu nedenle camiler, Dâru’l-Fetvâ’ya bağlı kuruluşlar ve sivil toplum örgütleri, ihtiyaç sahibi ailelere gıda kolisi ve sıcak yemek dağıtır. Palestinli ve Suriyeli mülteci kamplarında da toplu iftar sofraları kurulur. Zekât ve fitre bu çalışmaların temel kaynaklarıdır.

Camilerde Teravih ve Kur’an Geceleri

Beyrut’taki Muhammed el-Emîn Camii ile Trablus’taki Mansûrî Ulu Camii’nde ramazan boyunca teravih ve hatim programları yapılır. Genç hafızlar ve Lübnanlı kârîler tilavetleriyle tanınır. Şiî mahallelerde ise hüseyniyelerde gece programları yapılır.

Ramazan Mutfağı: Fettuş, Kibbe ve Atayıf

Lübnan’da iftar sofrası mercimek çorbası, fettuş salatası, kibbe, mezeler ve et yemekleriyle kurulur. Atayıf, cevizli ya da kaymaklı küçük hamur tatlısıdır; şerbetle ya da şekerli suyla hazırlanır. Kamar ed-din (kayısı pestili içeceği) ve jallab (hurma, üzüm pekmezi ve gül suyu karışımı) iftarda serinlik verir. Dağ köylerinde ise bulgur, mercimek ve zeytinyağı ağırlıklı geleneksel yemekler tercih edilir.

İlgili Yazılar

Lübnan’ın dinî yapısı için Lübnan’daki Müslümanlar, camiler için Lübnan camileri, doğuda Irak için Irak’ın dinî yapısı ve Irak’ta ramazan yazıları okunabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Lübnan’da ramazan nasıl karşılanır?

Beyrut ve Trablus gibi şehirlerde sokaklar ve evler fener ve ışıklarla süslenir. İftar topu atılır, tatlıcılar katayıf ve kunafe hazırlar.

Atayef nedir?

Bal ya da şekerle tatlandırılan, içi kaymak, fıstık veya cevizle doldurulan, ramazan tatlısıdır.

Şiîler ramazanı nasıl yaşar?

Şiîler de ramazan orucunu tutar. Ayrıca 19, 21 ve 23. geceleri Hz. Ali’nin yaralanması ve vefatı ile Kadir Gecesi nedeniyle özel ibadet ve anma geceleri olarak yaşar.

Lübnan’da bayram tatili var mı?

Ramazan ve Kurban Bayramı resmî tatildir. Lübnan’da Hristiyan bayramlarının da resmî tatil sayılması mezhepler arası yaşamın bir göstergesidir.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 10 Eylül 2026 · Kaynaklar: TDV İslâm Ansiklopedisi, "Ramazan" ve "Aşûrâ" md.; Lübnan Dâru'l-Fetvâ; Diyanet İşleri Başkanlığı, diyanet.gov.tr

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

Bu içerik faydalı oldu mu?

Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.

Bu içerik nasıl hazırlandı? →