Lübnan’da Kaç Müslüman Var? Nüfus ve Mezhep Dağılımı

Bu yazıda öğrenecekleriniz

Nüfus ve Resmî Veriler
Sünnî ve Şiî Topluluklar
Dürzîler, Alevîler ve İsmâilîler

Lübnan, farklı dinî toplulukların bir arada yaşadığı bir Orta Doğu ülkesidir. Müslüman nüfus, Sünnî ve Şiî gruplar arasında yaklaşık eşit dağılır; Dürzîler, Alevîler ve İsmâilîler de vardır. Hristiyan cemaatler ise nüfusun önemli bir bölümünü oluşturur ve devlet mezhep dengesine göre yönetilir.

Nüfus ve Resmî Veriler

Lübnan’ın nüfusu 5-6 milyon civarındadır, ancak çok sayıda Suriyeli ve Filistinli mülteci bu rakama dâhil değildir. 1932’de Fransız manda yönetimi döneminde yapılan son resmî nüfus sayımına göre Hristiyanlar çoğunluktu. Sonraki yıllarda Müslüman nüfus artmış, ancak siyasi hassasiyetler nedeniyle yeni bir sayım yapılmamıştır. Araştırma kuruluşları, nüfusun yaklaşık yüzde 30-35’inin Hristiyan, yüzde 65-70’inin ise Müslüman ve Dürzî olduğunu tahmin eder. Bu rakamlar ancak yaklaşık bilgi niteliğindedir.

Sünnî ve Şiî Topluluklar

Lübnan Sünnîleri daha çok Beyrut, Trablus, Sayda ve Akkar çevresinde yaşar. Fıkıhta Hanefî ve Şâfiî mezhepleri yaygındır. Osmanlı döneminde Hanefî kadılık düzeni uygulanmış, halk arasında Şâfiî uygulamalar da sürmüştür. Şiî topluluk ise Güney Lübnan, Bekaa Vadisi ve Beyrut’un güney banliyölerinde yoğunlaşır ve İsnâaşeriyye (Oniki İmam) çizgisindedir. Cebel Âmil bölgesi tarihte önemli Şiî ilim merkezlerinden biri olmuştur; Şehîd-i Evvel Muhammed b. Mekkî (ö. 1384) bu çevrenin tanınmış âlimlerindendir.

Dürzîler, Alevîler ve İsmâilîler

Dürzîler Dağlık Lübnan’da (Şuf, Aley, Haşbeya) yaşar. İnançları 11. yüzyılda Fâtımî halifesi el-Hâkim’in etrafında şekillenmiştir; Dürzîler kendilerini “Muvahhidûn” olarak adlandırır. Toplulukları kapalı bir dinî yapıya sahip olup bilgileri ehil olanlara (ukkâl) aittir. Alevîler (Nusayrîler) Trablus yakınlarında Cebel Muhsin’de bulunur. İsmâilî nüfus çok küçüktür.

Mezhepsel Yönetim Sistemi

Lübnan’da Anayasa ve 1943 Ulusal Misak, devlet makamlarını dinî topluluklara göre dağıtır. Cumhurbaşkanı Maruni Hristiyan, Başbakan Sünnî Müslüman, Meclis Başkanı Şiî Müslüman olur. 1989 Taif Anlaşması bu dengeyi Hristiyan-Müslüman eşitliğine göre güncelledi. 1975-1990 iç savaşı bu dengenin kırılgan olduğunu gösterdi. Sistem hakkında ülke içinde ve dışında farklı görüşler bulunmaktadır; bu yazı yalnızca kurumsal çerçeveyi anlatmaktadır.

Dinî Kurumlar

Sünnî toplumun en yüksek dinî kurumu Dâru’l-Fetvâ ve Büyük Müftü’dür. Şiî topluluk için Yüksek İslam Şiî Konseyi (1967) kurulmuştur. Dürzîler için Mezhep Şeyhleri Konseyi bulunur. Bu kurumlar kişisel statü hukuku (evlilik, boşanma, miras) bakımından yetkilidir. Lübnan’da ilahiyat eğitimi Beyrut’taki Âmiliyye ve Mekâsıd gibi cemiyet ve okullar aracılığıyla verilir.

Günlük Hayat

Lübnan’da bayramlar ve ramazan toplumun farklı kesimleri tarafından paylaşılır. Bazı resmî tatiller Müslüman ve Hristiyan bayramlarını birlikte kapsar. Şii topluluk Muharrem ayında Aşure günlerini anar. Camiler ve kiliseler yan yana bulunur.

Taif Mutabakatı ve Mezhep Temsili

Lübnan’da 1943 Millî Misak ile başlayan ve 1989 Taif Anlaşması ile güncellenen sistem, devlet kurumlarında Müslüman ve Hristiyan temsilini eşit esasa göre düzenler. Cumhurbaşkanlığı Maruni, başbakanlık Sünnî, meclis başkanlığı Şiî topluluğa ayrılmıştır. Bu sistem mezhepler arası dengeyi korumayı amaçlar, ancak zaman zaman eleştirilmektedir. Nüfus sayımı 1932’den beri yapılmadığı için dinî oranlar tahminîdir.

Şahsî Hâl Mahkemeleri

Lübnan’da evlilik, boşanma ve miras gibi konularda her mezhebin kendi mahkemeleri vardır: Sünnî ve Caferî Şeriat mahkemeleri, Dürzî mezhep mahkemeleri ve Hristiyan kilise mahkemeleri. Bu yapı, topluluklara kendi dinî hukukuna göre karar alma imkânı sağlar. Lübnan’da medenî nikâh yerli mevzuatta bulunmamakla birlikte yurt dışında yapılan medenî nikâhlar tanınmaktadır.

Eğitim ve Hayır Kurumları

1878’de kurulan Makâsıd Hayır Cemiyeti, Beyrut’ta Müslüman çocuklar için okullar, hastaneler ve eğitim kurumları işletir. İmam Evzâî Üniversitesi, Beyrut’ta defnedilen büyük fakîh Evzâî’nin (ö. 774) adını taşır. Dâru’l-Fetvâ, Yüksek İslam Şiî Konseyi ve Dürzî Mezhep Meclisi, üç toplulukta dinî işleri yürüten başlıca kurumlardır.

Tarihî Katmanlar: Emevîlerden Osmanlı’ya

Lübnan toprakları 7. yüzyılda İslam fetihleriyle Müslüman yönetimine girmiştir; Beyrut, Trablus, Sayda ve Sur Emevî ve Abbâsî dönemlerinde önemli liman şehirleriydi. Haçlı dönemi (12-13. yüzyıl) ardından Memlûkler Trablus’u yeniden yapılandırmış, Osmanlı idaresi 1516-1918 arasında Dağ Lübnan’da özel bir idari statü tanımıştır (1861 Mutasarrıflık). 1920-1943 arasında Fransız mandası altında kalan ülke 1943’te bağımsızlığını kazanmıştır. Mezhep toplulukları bu tarih içinde bölgesel ve ekonomik açıdan farklı rollere sahip olmuştur.

Bölgesel Yazılar

Camiler için Lübnan camileri, ramazan için Lübnan’da ramazan, doğudaki komşu için Suriye’nin dinî yapısı ve Irak için Irak’ın dinî yapısı yazıları okunabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Lübnan’da Müslümanların oranı nedir?

1932’den beri resmî nüfus sayımı yapılmadığı için kesin oran yoktur. Araştırmalar Müslüman nüfusun yaklaşık yüzde 65-70 olduğunu tahmin eder. Sünnî ve Şiî toplulukların oranları birbirine yakındır.

Lübnan’da kaç resmî mezhep var?

Lübnan’da 18 resmî dinî topluluk tanınmaktadır. Bunlar arasında Sünnî, Şiî, Dürzî, Alevî, İsmâilî ve çeşitli Hristiyan mezhepleri bulunur.

Dürzîler Müslüman mıdır?

Dürzîler kendilerini ayrı bir dinî topluluk olarak tanımlar. Kökenleri İsmâilî-Şiî düşünceye dayanır, ancak yaygın İslam anlayışından farklı özellikler taşırlar. Lübnan hukukunda Müslüman toplulukları arasında sayılırlar.

Dâru’l-Fetvâ nedir?

Lübnan Sünnî topluluğunun en üst dinî kurumudur. Büyük Müftü tarafından yönetilir ve fetva, vakıf ve dinî eğitim işlerini yürütür.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 4 Temmuz 2026 · Kaynaklar: TDV İslâm Ansiklopedisi, "Lübnan" md.; Diyanet İşleri Başkanlığı, diyanet.gov.tr; Lübnan Dâru'l-Fetvâ

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

Bu içerik faydalı oldu mu?

Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.

Bu içerik nasıl hazırlandı? →