Velîd b. Velîd (r.a.) Kimdir? Hayatı, İslam’a Girişi ve Vefatı

Velîd b. Velîd, Mekke’nin ileri gelenlerinden Velîd b. Mugîre’nin oğlu ve sonradan Allah’ın Kılıcı lakabını alan Hâlid b. Velîd’in kardeşidir. Bedir’de esir düşmüş, fidye ödenip serbest bırakıldıktan sonra Müslüman olmuş, Mekke’de hapsedilmiş, Hz. Peygamber’in duasıyla kurtulmuş ve Medine’ye hicret etmiştir.

Soyu ve Ailesi

Velîd, Mahzûm koluna mensup olup Kureyş’in en zengin ve nüfuzlu ailelerinden birindendir. Babası Velîd b. Mugîre, Kur’an’ın bazı âyetlerinde müşriklerin önde gelen kişilerinden biri olarak işaret edilen şahıstır (Müddessir 74/11-26 ile ilişkilendirilir; tefsir kaynaklarında). Kardeşleri arasında Hâlid ve Hişâm vardır. Hâlid, Mekke’nin ileri gelen süvarilerinden idi ve sonradan Müslüman olmuş; İslam fetihlerinde büyük rol oynamıştır. Ailenin bir üyesi hâlâ müşrik, diğeri ise Müslümandı; bu çatışmalı manzara Velîd’in hayatının temel gerilimini oluşturur.

Velîd’in ailesi, Hz. Peygamber’in hanımı Meymûne’nin de mensup olduğu Mahzûm-Hilâl çevresiyle akrabalık bağları taşıyordu; ayrıntılar kaynaklarda farklı aktarılır. Hâlid hakkında ayrıntılı bilgi için Hâlid b. Velîd’in rivayetleri yazısına bakılabilir.

Bedir’de Esir Düşmesi

Velîd, Bedir Savaşı’nda (hicri 2) müşrik saflarında yer aldı ve esir düştü. Velîd’in esir alınışı ve fidyesi konusunda yapılan anlaşma siyer kaynaklarında aktarılır; fidye miktarının dört bin dirhem civarında olduğu söylenir. Kardeşleri Hâlid ve Hişâm, fidyeyi yüksek bir miktar olarak ödemek zorunda kaldı. Fidye ödendikten sonra Velîd Mekke’ye dönmek üzere yola çıktı. Dönüş yolunda Medine’de Müslüman olduğu, Hz. Peygamber’in huzurunda ikrar ettiği rivayet edilir.

Velîd’in Müslüman olduktan sonra Mekke’ye geri döndüğü, orada yakalanıp hapsedildiği belirtilir. Kardeşleri onu ağır bir gözetim altında tuttu. Bir rivayete göre Velîd’e “Fidyeyi öde, sonra Müslüman ol” tavsiye edilmiş; o da “Sizi korkaklık yaptığıma inandırmak istemedim” demiştir. Bu söz, siyer kaynaklarında geçen anlatıya göre tekrar dönmeden önceki iç mücadeleyi yansıtır.

Mekke’de Hapis ve Hz. Peygamber’in Duası

Velîd, Mekke’de Müslümanlara baskı yapan ailesi tarafından bağlanıp hapsedildi. Aynı dönemde Seleme b. Hişâm ve Ayyâş b. Ebî Rebîa da hapisteydi. Hz. Peygamber Medine’de sabah ve diğer namazlarda rükûdan başını kaldırdıktan sonra “Allah’ım! Velîd b. Velîd’i, Seleme b. Hişâm’ı, Ayyâş b. Ebî Rebîa’yı ve zayıf müminleri kurtar” diye dua etti (Buhârî, Ezân 128; Tefsîr; Müslim, Mesâcid). Bu dua kunût olarak adlandırılır ve mazlum Müslümanlar için yapılan duaların güzel bir örneğidir. Hz. Peygamber, Velîd ve arkadaşlarının hapisten kurtarılması için sürekli dua etti.

Velîd sonunda Mekke’den kaçmayı başardı; Hz. Peygamber’in yanına gelip özgürlüğüne kavuştu. Ayyâş ve Seleme’nin de sonradan kurtulduğu kaynaklarda geçer. Bu dua, mazlumlara yardım etme sorumluluğunun, Müslümanlar için bir görev olduğunu gösterir. Mazlumların hukuku için Abdullah b. Cahş yazısı da ilgi çekici olabilir.

Fidye Meselesi ve İslam’a Dönüş Süreci

Velîd’in Müslüman oluşu, siyer kaynaklarında ilginç bir anlatıyla aktarılır. Fidye ödenip serbest bırakıldıktan sonra Zülhuleyfe civarında Müslüman olduğu ve Medine’de kalmak yerine Mekke’ye döndüğü rivayet edilir. Kardeşleri bunun üzerine ona “Neden esirken Müslüman olmadın?” diye sorduğunda, “Bunu yapsaydım, korktuğum için Müslüman oldu derlerdi; ayrıca ben babamın mirasını da kaybetmek istemedim” cevabını verdiği anlatılır. Bu konuşma, Bedir esirlerinin farklı tepkilerini gösterir. Bedir esirlerinin durumu ve fidye uygulamasında Hz. Peygamber’in yaklaşımı, İslam savaş hukukunun merhametli yönünü yansıtır.

Bu iç mücadele, imanla dünyevi çıkar arasındaki gerilimi anlatır. Velîd, sonunda imanı seçti; ancak bunun bedelini hapis ve zorlukla ödedi. Böylece onun hayatı, imanın bir bedeli olduğunu ve bu bedeli ödemeyi göze almanın değerini hatırlatır.

Medine’ye Hicret ve Son Yılları

Velîd, Medine’ye geldikten sonra sağlıklı bir hayat sürdüremedi. Hapiste geçirdiği günlerde sağlığının bozulduğu anlaşılıyor. Hz. Peygamber’in Umre-i Kazâ’ya (hicri 7) çıkışı sırasında Hâlid’in Mekke’den kaçtığı, Resûlullah’ın “Hâlid gibi biri İslam’dan uzak kalır mı?” mealinde bir söz söylediği rivayet edilir. Hâlid’e Velîd tarafından yazılan mektup ve Hâlid’in Müslüman olması rivayetleri, siyer kaynaklarında aktarılır; ancak ayrıntılarda farklılıklar vardır.

Velîd, kaynaklarda Medine’de vefat etmiş biri olarak anılır. Yaşı genç olup Umre-i Kazâ’dan sonra (hicri 7) vefat etmiş olabilir. Vefatında Hz. Peygamber’in cenazesine katıldığı ya da üzüntü duyduğu hakkında net bilgi yoktur. Faziletleri için örnek davranışları ve rivayetleri yazısı okunabilir. Aynı dönemden Muğîre b. Şu’be yazısı da faydalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Velîd b. Velîd kimdir?

Mahzûm kabilesinden Velîd b. Mugîre’nin oğlu, Hâlid b. Velîd’in kardeşi olan, Bedir’de müşriklerle esir düşüp fidyeyle kurtulduktan sonra Müslüman olan, Mekke’de hapsedilip kaçarak Medine’ye hicret eden sahabîdir.

Hz. Peygamber Velîd için dua etti mi?

Evet. Rükûdan sonra kunût duasında “Allah’ım! Velîd b. Velîd’i, Seleme b. Hişâm’ı, Ayyâş b. Ebî Rebîa’yı ve zayıf müminleri kurtar” diye dua ettiği rivayet edilir (Buhârî, Ezân ve Tefsîr).

Velîd neden fidye ödedikten sonra Müslüman oldu?

Esir olduğu ve fidye ödediği için, Müslüman olursa bu durumun korkaklık sanılmasından çekindiği; fidyeyi ödemeden önce Müslüman olmasının ise ailesine zarar vereceğini düşündüğü rivayet edilir.

Velîd ne zaman vefat etti?

Hudeybiye’den sonra, Umre-i Kazâ (hicri 7) öncesi veya sonrası Medine’de vefat ettiği kabul edilir. Kesin tarih rivayete göre değişir.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 12 Ağustos 2026 · Kaynaklar: TDV İslâm Ansiklopedisi, "Velîd b. Velîd" md.; İbn Hişâm, es-Sîretü'n-nebeviyye; İbn Sa'd, et-Tabakātü'l-kübrâ; Buhârî, Ezân ve Tefsîr

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

• İman nedir, kısaca nasıl tanımlanır?
• İmanın şartları kaçtır ve nelerdir?
• Âmentü duası nedir, ezberlemek şart mıdır?
• İman ile İslam arasında fark var mıdır?
• Kelime-i şehâdet nedir, söyleyen Müslüman olur mu?

Bu içerik nasıl hazırlandı? →