Abdullah b. Revâha (r.a.) Kimdir? Hayatı, İslam’a Girişi ve Vefatı

Abdullah b. Revâha (r.a.), Hazrec’in Hâris oğullarından, okuma-yazma bilen, şiir söyleyen ve Peygamberimizin şairlerinden olan sahâbîdir. İkinci Akabe’de nakîb seçildi, Bedir ve sonraki savaşlara katıldı. 8/629’da Mûte Savaşı’nda Zeyd b. Hârise ve Câfer b. Ebî Tâlib’in ardından üçüncü komutan olarak şehit düştü. Peygamberimiz onun şehadetini Medine’de haber verdi.

Soyu ve İslam’a Girişi

Abdullah b. Revâha b. Sa’lebe, Hazrec’in Hâris b. Hazrec koluna mensuptu; künyesi Ebû Muhammed veya Ebû Revâha’dır. Cahiliye döneminde okuma yazma bilen az sayıdaki Medineliden biriydi; ayrıca güçlü bir şairdi. İkinci Akabe biatına katılan yetmiş üç kişi arasında bulundu ve Hâris oğullarının nakîbi seçildi. Peygamberimiz Medine’ye hicret ettiğinde onu yanına alanlardan biri olarak sayılır. Kardeşlik kurulurken Mikdâd b. Esved ile veya başka bir Muhacir ile kardeş edildiği rivayet edilir.

Bedir, Uhud ve Hendek

Abdullah b. Revâha Bedir Savaşı’na katıldı. Bedir’in zaferini Medine’ye müjdelemek üzere Peygamberimiz tarafından Zeyd b. Hârise ile birlikte görevlendirildi; Abdullah Medine’nin yukarı kısmına (Âliye) haber ulaştırdı. Uhud’da Peygamberimizin yanında savaştı ve Hendek’te hendek kazımına katıldı. Peygamberimizin gönderdiği keşif ve haber görevlerinde sıkça yer aldı. Hayber’in fethinden sonra ganimet bölüşümünde hurma tahmini yapmak üzere görevlendirildi; Yahudiler hurma payında hile veya rüşvet teklif edince, onlara duyduğu sevgisizliğin kendisini adaletsizliğe sevk etmeyeceğini söyledi (Mâlik, Muvatta’; senedi tartışmalıdır). Bu rivayet adaletin düşmanlığa ve sevgiye üstün olduğunu gösterir.

Şairlik ve Mekke Ziyareti

Peygamberimizin şairleri Hassân b. Sâbit, Ka’b b. Mâlik ve Abdullah b. Revâha idi. Abdullah, Peygamberimize ve İslam’a yönelik hicivlere şiirle cevap verdi. Kaynaklarda Peygamberimizin ona “Allah seni bu söylediklerinde sabit kılsın” buyurduğu geçer (İbn Hişâm). Umretü’l-kaza (7/629) sırasında Peygamberimizin devesinin yularını tutarak Mekke’ye girerken şu mısraları okudu: “Ey kâfirlerin oğulları, yolu açın! Tenzil ile sizi vurmuştuk…” Hz. Ömer “Ey İbn Revâha! Allah’ın Resûlü’nün önünde ve Allah’ın Haremi’nde şiir mi söylüyorsun?” deyince Peygamberimiz “Ömer! Bırak onu; bu şiir onlara ok isabetinden daha çabuk dokunuyor” buyurdu (Tirmizî, Edeb; Nesâî, Menâsik; hadis sahih kabul edilir). Bu hadis meşru şiirin cihadda ve davada rolüne delil gösterilir.

Çok Oruç ve Peygamber Sevgisi

Ebü’d-Derdâ’dan rivayet edilen hadis şöyledir: “Ramazan‘da bir seferde sıcak o kadar şiddetliydi ki insan elini başının üzerine koyamıyordu. Bizim aramızda orucu olan yalnızca Resûlullah ve Abdullah b. Revâha idi” (Müslim, Sıyâm). Bu rivayet Abdullah’ın ibadet aşkını ve sevgisini gösterir. Ayrıca onun sahâbe arkadaşlarına “Gelin bir saat Rabbimize iman edelim” diyerek imanını tazelemeye çağırdığı rivayeti meşhurdur (Ahmed, Müsned; İbn Ebî Şeybe; senedi tartışmalıdır). Kendisi ağlayan, ahiret korkusunu hatırlayan ve Peygamberimize sevgisini şiirlerinde dile getiren biriydi.

Mûte Seferi ve Şehadeti

Hicretin 8. yılında Peygamberimiz, Bizans’a bağlı Gassânîlerin Müslüman elçiyi öldürmesi üzerine Mûte’ye üç bin kişilik ordu gönderdi. Komutanlar sırasıyla Zeyd b. Hârise, Câfer b. Ebî Tâlib ve Abdullah b. Revâha idi; “Zeyd şehit düşerse Câfer, o da düşerse Abdullah komutan olsun” buyurulmuştu. Savaş öncesi Abdullah üzülmüş, ağlamış; sebebini sorduklarında Cehennem ayetini hatırladığını söylemişti. Zeyd ve Câfer şehit olunca sancağı aldı; ilerlerken tereddüt gösterip nefsini azarlayan şiirler söyledi: “Ey nefis! Ya isteyerek savaşa girersin ya zorla girersin… Eğer ölmezsen de bir gün ölürsün.” Savaşta şehit düştü (Buhârî, Meğâzî). Peygamberimiz o gün Medine’de olanları gördüğünü anlatarak üç komutanın şehadetini haber verdi: “Sancağı Zeyd aldı, şehit oldu; sonra Câfer aldı, o da şehit oldu; sonra İbn Revâha aldı, o da şehit oldu” ve gözleri yaşlıydı (Buhârî, Meğâzî ve Cenâiz). Sancağı Halid b. Velîd aldı ve orduyu geri çekti.

Hakkındaki Övgüler

Peygamberimiz Abdullah b. Revâha için “Allah İbn Revâha’ya rahmet etsin; o bizim görüştüğümüz meclisleri, melekler de sevdiği meclisleri çok severdi” şeklinde sözler söylemiştir (Ahmed; senedi tartışmalıdır). Hastalığında bayıldığında Peygamberimiz ve sahâbe ziyaretine gelmiş, hasta başında “Ya Rabbi! Ölüm vakti yaklaşmışsa…” diye dua etmiştir. Abdullah’ın kızı veya oğlu Nu’mân b. Beşir ile akrabalığı, Ensâr arasında yakın bağlar kurulduğunu gösterir. Ensâr’dan benzer çizgideki sahâbîlerle Esad b. Zürâre, Hanzala (Gasîlü’l-Melâike) ve Abdullah b. Revâha’nın örnek davranışları karşılaştırılabilir.

Kavramlar Sözlüğü

• Mûte: Ürdün’de Kerek yakınında, 8/629’da Müslümanlar ile Bizans ordusu arasında yapılan savaş.
• Nakîb: Akabe biatında kabileyi temsil eden kişi.
• Umretü’l-kaza: Hudeybiye’den sonra 7/629’da yapılan umre.
• Sancak: Ordu bayrağı; komutanın simgesi.

Ailesi ve Çevresi

Abdullah b. Revâha’nın kız kardeşi Amra bint Revâha, Nu’mân b. Beşîr’in annesidir; yani Nu’mân onun yeğenidir. Amra, oğlu Nu’mân’a babasının verdiği hediye konusunda Peygamberimize başvurmuş ve Peygamberimiz çocuklar arasında eşit davranmanın gerekliliğini bildirmiştir (Buhârî, Hibe; Müslim, Hibât). Bu hadisin ardında Abdullah’ın ailesi vardır. Abdullah’ın oğlu Muhammed ve kızı da sahâbe çevresinde yaşadı. Mûte’den sonra Peygamberimiz Abdullah’ın ailesine, özellikle de Câfer’in ailesine olduğu gibi destek verdi.

Sîre Kaynaklarındaki Şiirleri

Abdullah’ın şiirleri İbn Hişâm’da ve Divan-ı Hassân çevresindeki derlemelerde yer alır. En meşhur beyitleri Bedir’de, Umretü’l-kaza’da ve Mûte’de söylediği mısralardır. Şiirleri arasında Peygamberimizi öven ve Kur’an’ın çağrısını ifade eden bölümler vardır: “Eğer Allah’ın Resûlü’nde apaçık bir delil olmasa da ki yüzü bile haber verir (bir peygamber olduğunu)”. Bu beyit, Peygamberimizin nurlu yüzüne ve hakikate işareti ile bilinir. Divanın tamamı günümüze ulaşmamış, bir kısmı kaynaklarda dağınık biçimde nakledilmiştir.

Mûte Savaşı ve Sonrası

Mûte Savaşı’nda Müslümanlar Bizans ordusuna karşı sayıca çok az olmalarına rağmen savaşmış ve Halid b. Velîd’in komutayı almasıyla kayıpla geri çekilmişti. Medine’ye dönen ordu başlangıçta “kaçanlar” olarak karşılandı; Peygamberimiz onların “geri dönenler (karrâr)” olduğunu, savaş taktiği gereği çekildiklerini söyleyerek morallerini yükseltti (İbn Hişâm; Taberî). Savaşın sonuçları tarihçiler arasında tartışmalıdır: Bazıları Müslümanların taktik başarısını, bazıları ise kayıplarını vurgular. Üç komutanın şehadeti Müslümanlar için büyük bir kayıp olmuştur.

Mûte’nin üç komutanı hakkında Abdullah b. Revâha’nın örnek davranışları yazısı ile Ensâr’ın şair sahâbîleri için Ka’b b. Mâlik biyografisi de okunabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Abdullah b. Revâha kimdir?

Hazrec’in Hâris oğullarından şair sahâbî, Akabe nakîbi ve Mûte’de şehit olan üçüncü komutandır.

Mûte’de komutan sıralaması nasıldı?

Zeyd b. Hârise, sonra Câfer b. Ebî Tâlib, sonra Abdullah b. Revâha.

Abdullah’ın şiirleri neden önemlidir?

Peygamberimizin şairlerindendir; Umretü’l-kaza’da Harem’de okuduğu şiir Peygamberimiz tarafından onaylanmıştır.

Abdullah b. Revâha oruçla nasıl anılır?

Müslim’deki hadise göre Ramazan’da şiddetli sıcakta Peygamberimizle birlikte oruç tutan iki kişiden biridir.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 24 Ekim 2026 · Kaynaklar: TDV İslâm Ansiklopedisi, "Abdullah b. Revâha" md.; Buhârî, Meğâzî ve Cenâiz; Müslim, Sıyâm; İbn Hişâm, es-Sîre; İbn Sa'd, et-Tabakâtü'l-kübrâ

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

• İman nedir, kısaca nasıl tanımlanır?
• İmanın şartları kaçtır ve nelerdir?
• Âmentü duası nedir, ezberlemek şart mıdır?
• İman ile İslam arasında fark var mıdır?
• Kelime-i şehâdet nedir, söyleyen Müslüman olur mu?

Bu içerik nasıl hazırlandı? →