Ebû Seleme (r.a.) Kimdir? Hayatı, İslam’a Girişi ve Vefatı

Bu yazıda öğrenecekleriniz

Soyu ve Hz. Peygamber ile Akrabalığı
İslam'a Girişi ve Habeşistan Hicreti
Bedir ve Uhud

Ebû Seleme (Abdullah b. Abdülesed el-Mahzûmî), Hz. Peygamber’in halazadesi ve süt kardeşi olan, Ümmü Seleme ile birlikte hem Habeşistan’a hem Medine’ye hicret eden, Katan seriyyesine komutanlık yapan ve Uhud’da aldığı yaranın nüksetmesi sonucu vefat eden sahabîdir. Ümmü Seleme’nin ilk eşi olarak da bilinir.

Soyu ve Hz. Peygamber ile Akrabalığı

Ebû Seleme, Mahzûm oymağından Abdülesed’in oğludur. Annesi Berre bint Abdülmuttalib olduğundan Hz. Peygamber’in halazadesidir. Ayrıca Süveybe’nin sütünü emen kişiler arasında bulunduğu için Resûlullah’ın süt kardeşi sayılır. Hz. Hamza da Süveybe’den süt emmiştir; bu rivayetler siyer ve tabakāt kaynaklarında yer alır. Hz. Peygamber’in akrabalarının İslam’a tepkisi farklı olmuştur; Ebû Seleme ise bu çevrede ilk iman edenlerdendir. Hz. Hamza hakkında bilgi için Hz. Hamza’nın hayatı yazısına bakılabilir.

Mahzûm oymağından olması, onu Ebû Cehil’in kabilesinden kılar. Yakın akrabaları arasında düşmanca tavırlar sergileyenlerin bulunması, Ebû Seleme’nin Müslüman olma kararını daha zor bir yer olarak gösterir. Bu bağlamda benzer bir kaderi yaşayan İkrime b. Ebû Cehil yazısı da incelenebilir.

İslam’a Girişi ve Habeşistan Hicreti

Ebû Seleme, onuncu Müslüman olarak anılır; Dârü’l-Erkam’da Hz. Peygamber’in yanına girenler arasındaydı. Eşi Ümmü Seleme (Hind bint Ebû Ümeyye) ile birlikte Habeşistan’a hicret etti ve orada Seleme, Ömer, Dürre ve Zeyneb adlı çocukları doğdu. Hicretin ardından Mekke’de Müslümanların durumunun iyileştiği haberi üzerine geri döndü, ancak baskılar sürüyordu. Bu nedenle Hz. Peygamber’e Medine’ye hicret izni geldiğinde yola çıkan ilk muhacirlerden biri oldu.

Medine hicretinde Ebû Seleme’nin yolculuğu zorlu geçti: Ümmü Seleme’nin ailesi onu ve oğullarını alıkoydu; Ebû Seleme’nin ailesi çocuğu zorla aldı. Bu durumda Ümmü Seleme bir yıl kadar her gün Mekke dışında ağlayarak beklediği, sonunda Mahzûm kabilesinin ileri gelenlerinin acıyıp onun gitmesine izin verdiği rivayet edilir. Ümmü Seleme tek başına, yolda Osman b. Talha’nın eşliğinde Medine’ye ulaşmıştır. Bu hikâye, hicretin bedelini ve aile ayrılıklarını gösterir. Habeşistan hicretini yaşamış diğer sahabî için Osman b. Maz’ûn yazısı okunabilir.

Bedir ve Uhud

Ebû Seleme, Medine’ye vardığında Kuba’da Mübeşşir b. Abdülmünzir’in evinde kaldı. Bedir Savaşı’na katıldı. Uhud Savaşı’nda (hicri 3/625) ise Ebû Useyd el-Esedî’nin okuyla koluna ağır bir yara aldı. Yara başta iyileşir gibi göründü; ancak içten iltihaplandı ve sonradan nüksetti. Bu yara onun ölümüne yol açacaktır. Uhud’da yaralanan diğer sahabiler hakkında bilgi için Abdullah b. Cahş yazısı okunabilir.

Uhud’dan sonra hastalığına rağmen Hz. Peygamber onu bir göreve atadı. Bu da Resûlullah’ın ona duyduğu güveni gösterir.

Katan Seriyyesi

Hicretin dördüncü yılının başında (Muharrem 4), Benî Esed’in Medine’ye saldırı hazırlığı yaptığı haberi gelince Hz. Peygamber, Ebû Seleme komutasında yüz elli kişilik bir birlik gönderdi. Seriyye, Katan Bulakları denilen bölgeye ulaştığında düşman çobanları dağılmıştı; ganimet olarak develer ve koyunlar alındı. Seriyyenin çatışmasız tamamlandığı rivayet edilir. Dönüşte Ebû Seleme’nin yarası tekrar açıldı ve hastalığı ağırlaştı. Katan seriyyesi hakkındaki bilgiler siyer kaynaklarında yer alır; yer ve sayılar konusunda küçük farklar bulunur.

Ebû Seleme’nin bu sefer sırasında gösterdiği liderlik, savaş yetisinden çok disiplinli ve sakin bir komutanlık olarak anlatılır.

Vefatı ve Ümmü Seleme’nin Duası

Ebû Seleme, hicri 4. yılın Cemâziyelâhir ayında (Kasım-Aralık 625) Medine’de vefat etti. Hz. Peygamber ziyaretine gittiğinde ruhunu teslim etmişti; gözlerini kapatıp “Allah’ım Ebû Seleme’yi bağışla, onun derecesini hidayet üzere olanlar arasında yükselt, geride kalanlara onun yerine sen hayırlı halef ol” diye dua etti (Müslim, Cenâiz 3). Ümmü Seleme’ye de “Başına bir musibet geldiğinde ‘İnnâ lillâhi ve innâ ileyhi râciûn. Allâhümme’cürnî fî musîbetî ve ahlif lî hayran minhâ’ de” buyurdu; Ümmü Seleme bu duayı okuyunca, Allah ona Hz. Peygamber’i eş olarak verdi (Müslim, Cenâiz).

Ümmü Seleme’nin Hz. Peygamber ile evliliği, Ebû Seleme’nin vefatından sonra gerçekleşti. Kaynaklarda bu evliliğin hicri 4 ya da 5. yılda olduğu belirtilir. Hz. Peygamber’in müminlerin annelerinden Ümmü Seleme hakkında Hz. Ümmü Seleme’nin hayatı yazısı okunabilir. Ebû Seleme’nin çocukları Seleme ve Ömer’in Hz. Peygamber’in himayesinde yetiştiği rivayet edilir. Faziletleri için örnek davranışları, ilmî mirası için rivayetleri yazısı okunabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Ebû Seleme kimdir?

Abdullah b. Abdülesed el-Mahzûmî, Hz. Peygamber’in süt kardeşi ve halası Berre’nin oğludur. Erken dönemde Müslüman olmuş, Habeşistan ve Medine’ye hicret etmiş, Uhud’da aldığı yaranın nüksetmesiyle vefat etmiştir.

Ebû Seleme ile Hz. Peygamber’in akrabalığı nedir?

Süveybe’nin sütünü birlikte emdikleri için süt kardeşi olduğu rivayet edilir. Ayrıca annesi Berre bint Abdülmuttalib olduğundan Resûlullah’ın halazadesidir.

Ümmü Seleme nasıl Hz. Peygamber ile evlendi?

Ebû Seleme’nin vefatından sonra, iddetini tamamlayan Ümmü Seleme, Hz. Peygamber’in evlenme teklifini kabul etti. Bu evlilikle müminlerin annelerinden biri oldu (Müslim, Cenâiz).

Ebû Seleme hangi seriyyede komutandı?

Hicri 4. yılın başında Katan (Benî Esed) seriyyesinde komutan olarak görevlendirildi; seriyye başarıyla tamamlandı, ancak Uhud yarası nüksetti.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 2 Ağustos 2026 · Kaynaklar: TDV İslâm Ansiklopedisi, "Ebû Seleme" md.; İbn Hişâm, es-Sîretü'n-nebeviyye; İbn Sa'd, et-Tabakātü'l-kübrâ; Müslim, Cenâiz 3

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

Bu içerik faydalı oldu mu?

Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.

Bu içerik nasıl hazırlandı? →