🤲 Benim İçin Dua Et Giriş

Hz. Ümmü Seleme (r.anhâ)

Sahabe HayatlarıGüncelleme: 21 Eylül 20266 dk okuma

Mü'minlerin annesi Hz. Ümmü Seleme'nin hicretleri, musibet duası, Hudeybiye'deki isabetli görüşü, ilmi ve vefatı.

Kimliği

Asıl adı Hind bint Ebû Ümeyye’dir. Kureyş’in Mahzûm koluna mensuptur. Babası Ebû Ümeyye, cömertliği sebebiyle “Zâdü’r-rakb” (yolcuların azığı) diye anılırdı; çünkü onunla yolculuk edenlerin azık almasına gerek kalmazdı. İlk eşi, Peygamberimizin süt kardeşi ve halasının oğlu Ebû Seleme Abdullah b. Abdülesed’dir. Bu evlilikten Seleme, Ömer, Zeyneb ve Dürre adında çocukları oldu.

İslam’a Girişi ve Hicretleri

Eşi Ebû Seleme ile birlikte ilk Müslümanlardandır. Müşriklerin baskıları artınca eşiyle birlikte Habeşistan’a hicret etti. Mekke’ye döndükten sonra Medine’ye hicret etmek istediklerinde yaşadıkları, siyerin en dokunaklı olaylarındandır. Ümmü Seleme’nin ailesi Mahzûmoğulları, onun kocasıyla gitmesine izin vermedi; Ebû Seleme’nin ailesi Abdülesedoğulları ise çocuklarını ondan aldı. Ebû Seleme tek başına hicret etmek zorunda kaldı. Ümmü Seleme bir yıl kadar her gün eşinden ve çocuğundan ayrı düştüğü yere giderek ağladı.

Sonunda akrabalarından biri onun hâline acıyınca ailesi yumuşadı, çocuğu da kendisine iade edildi. Ümmü Seleme, küçük oğluyla birlikte devesine binerek tek başına yola çıktı. Yolda Osman b. Talha (henüz Müslüman değildi) ona rastladı ve onu Kubâ’ya kadar edeple götürüp eşine teslim ederek geri döndü. Ümmü Seleme, hayatında Osman b. Talha’dan daha soylu davranan birini görmediğini söylerdi. Medine’ye hicret eden ilk kadın muhacirin o olduğu rivayet edilir.

Musibet Duası

Ebû Seleme, Uhud’da aldığı yaranın etkisiyle vefat etti. Ümmü Seleme şöyle anlatır: Resûlullah’ın şöyle buyurduğunu işittim: “Bir Müslümana bir musibet isabet eder de Allah’ın emrettiği gibi ‘İnnâ lillâhi ve innâ ileyhi râciûn. Allâhümme’cürnî fî musîbetî ve ahlif lî hayran minhâ’ (Biz Allah’a aitiz ve O’na döneceğiz. Allah’ım, bu musibetimde bana ecir ver ve bana ondan daha hayırlısını ihsan et) derse, Allah ona mutlaka daha hayırlısını verir.” Ebû Seleme vefat edince içimden “Müslümanlardan Ebû Seleme’den daha hayırlı kim olabilir?” dedim; yine de bu duayı okudum. Allah bana onun yerine Resûlullah’ı nasip etti (Müslim, Cenâiz).

Bu dua, bugün de musibete uğrayan Müslümanların okuduğu, sabır ve teslimiyetin en güzel ifadelerinden biridir.

Peygamberimizle Evliliği

İddet süresi bittikten sonra Peygamberimiz ona evlenme teklif etti. Ümmü Seleme, kıskanç bir kadın olduğunu, yaşının ilerlediğini ve yetim çocukları bulunduğunu söyleyerek çekincelerini dile getirdi. Peygamberimiz, kıskançlığının gitmesi için dua edeceğini, yaş konusunda kendisinin daha yaşlı olduğunu ve çocuklarının Allah ve Resûlüne emanet olacağını belirtti. Evlilik hicretin dördüncü yılında gerçekleşti. Bu evlilik, bir şehidin hanımına ve yetim çocuklarına sahip çıkmanın güzel bir örneğidir.

Hudeybiye’deki Görüşü

Hudeybiye antlaşması yapıldıktan sonra Peygamberimiz ashabına kurbanlarını kesip tıraş olmalarını emretti. Antlaşmanın şartlarından üzüntü duyan sahabiler hemen harekete geçmediler. Peygamberimiz Ümmü Seleme’nin çadırına girip durumu anlattı. Ümmü Seleme, “Ey Allah’ın Resûlü, sen dışarı çık, kimseyle konuşmadan kurbanını kes ve berberini çağırıp tıraş ol” dedi. Peygamberimiz öyle yaptı; bunu gören sahabiler de hemen kurbanlarını kesip birbirlerini tıraş etmeye başladılar (Buhârî, Şurût). Bu olay, Ümmü Seleme’nin aklını ve basiretini gösterir; aynı zamanda istişarenin ve hanımların görüşüne değer vermenin önemine işaret eder.

İlmi ve Fazileti

Ümmü Seleme, Hz. Âişe’den sonra en çok hadis rivayet eden Peygamber hanımıdır; kendisinden yaklaşık üç yüz yetmiş hadis nakledilmiştir. Fıkıh konusunda da görüşüne başvurulurdu. Ehl-i beyt ayetinin (Ahzâb Suresi, 33/33) onun evinde indiğine dair rivayetler de vardır (Tirmizî, Tefsîr).

Vefatı

Peygamber hanımları arasında en son vefat edenin Ümmü Seleme olduğu kabul edilir. Hicretin 61 veya 62. yılında (680-681), Hz. Hüseyin’in şehadet haberini aldıktan sonra seksen dört yaşlarında Medine’de vefat etti ve Cennetü’l-Bakî’de defnedildi.

Örnek Alınacak Yönleri

  • Sabır ve teslimiyet: Musibet karşısında Allah’a sığınması ve ümidini kaybetmemesi.
  • Hicret ve fedakârlık: İman uğruna ayrılıklara katlanması.
  • Akıl ve basiret: Zor anda isabetli görüş bildirmesi.
  • İlim: Peygamberimizden öğrendiklerini ümmete aktarması.

Editör: (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: Ahzâb Suresi (33/33); Müslim, Cenâiz; Buhârî, Şurût; Tirmizî, Tefsîr; İbn Hişâm, es-Sîretü'n-nebeviyye; İbn Sa'd, et-Tabakâtü'l-kübrâ, VIII; TDV İslâm Ansiklopedisi, "Ümmü Seleme" md.

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →
YAPAY ZEKÂYA BU SAYFAYI SOR3 görüntülenme · 4 dk okuma

Sorunuz seçtiğiniz yapay zekâ hizmetinde yeni sekmede açılır; dini hükümler için Diyanet'e danışınız.

Bu içerik faydalı oldu mu?

Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.

Bu içerik nasıl hazırlandı? →

Kaynakça

  1. Ahzâb Suresi (33/33)
  2. Müslim, Cenâiz
  3. Buhârî, Şurût
  4. Tirmizî, Tefsîr
  5. İbn Hişâm, es-Sîretü'n-nebeviyye
  6. İbn Sa'd, et-Tabakâtü'l-kübrâ, VIII
  7. TDV İslâm Ansiklopedisi, "Ümmü Seleme" md.

Genel kaynaklarımız için Kaynakça sayfasına bakınız. Fetva için: Diyanet İşleri Başkanlığı, Alo 190.