🤲 Benim İçin Dua Et Giriş

Hz. Ömer’in Müslüman Oluşu: Kız Kardeşinin Evindeki Olay

Mekke DönemiGüncelleme: 22 Nisan 20269 dk okuma

Hz. Ömer nasıl Müslüman oldu? Kız kardeşi Fâtıma'nın evindeki olay, Tâhâ suresinin okunuşu, Dârülerkam ziyareti ve Müslümanların güçlenmesi anlatıldı.

Bu yazıda öğrenecekleriniz

  • İslam Öncesi Ömer
  • Peygamberimize Yönelme ve Yolda Gelişen Olaylar
  • Fâtıma'nın Evinde

Hz. Ömer b. Hattâb, peygamberliğin altıncı yılında, kız kardeşi Fâtıma’nın evinde Tâhâ suresini dinlemesinin ardından Müslüman oldu. Önce Peygamberimizi öldürmek niyetiyle evden çıkmış, ancak yolda aldığı haber üzerine kız kardeşinin evine yönelmişti. İslam’a girişi Müslümanların konumunu güçlendirdi.

İslam Öncesi Ömer

Ömer, Kureyş’in Adî kolundan, Hattâb b. Nüfeyl’in oğludur. Mekke’de elçilik ve hakemlik görevleri yapan bir ailenin çocuğuydu. Güçlü bedeni, cesareti ve hitabeti ile tanınırdı. İslam’ın ilk yıllarında Müslümanlara karşı sert bir tutum izledi; hatta Lübeyne adlı cariyeye işkence ettiği, yorulana kadar dövüp “Seni yalnızca yorulduğum için bırakıyorum” dediği rivayet edilir. Bu rivayet sonraki kaynaklarda yer alsa da senedi tartışmalıdır. Ömer, yalnız Peygamberimize karşı değil, kabilesinin Müslümanlarına da karşıydı.

Peygamberimize Yönelme ve Yolda Gelişen Olaylar

İbn İshak’ın nakline göre Habeşistan’a hicret edenlerden Ümmü Abdullah (Leyla bint Ebî Hasme) Ömer’i görünce onun hâlini sezdi ve “Ey Ebû Abdullah! Allah’a yemin olsun biz memleketten ayrıldık, bizi çok üzdünüz” dedi. Ömer’in şefkatli tavrı, onun kalbinde bir yumuşama olduğunu gösterdi. Birkaç gün sonra kılıcını kuşanıp Peygamberimizi aramak üzere evden çıktı. Yolda Nuaym b. Abdullah ile karşılaştı. Nuaym onun niyetini öğrenince “Önce kendi evine bak; kız kardeşin ve eniştesi Müslüman oldu” dedi.

Fâtıma’nın Evinde

Ömer, kız kardeşi Fâtıma bint Hattâb ve eniştesi Said b. Zeyd’in evine geldiğinde içeriden Kur’an okuma sesi duydu. Habbâb b. Eret onlara Tâhâ suresini okutuyordu. Ömer içeri girince Habbâb saklandı. Ömer eniştesine saldırdı, Fâtıma araya girince yüzüne vurdu ve kanatti. Fâtıma “Evet Müslümanız; ne yaparsan yap” dedi. Bu cesaret karşısında Ömer utandı ve okunan sahifeyi görmek istedi. Fâtıma önce abdest alıp temizlenmesini şart koştu. Ömer yıkandı, yazılı sayfayı okudu ve Tâhâ suresinin ilk ayetlerinden derin biçimde etkilendi: “Tâ-Hâ. Biz Kur’an’ı sana güçlük çekesin diye indirmedik…” (Tâhâ 20/1-2). Ardından “Bu ne güzel, ne asil bir söz!” dedi ve Habbâb’ın çıkıp Peygamberimizin yerini söylemesini istedi.

Bu hikâyenin bazı detayları ve sıralaması rivayetlere göre değişir. Bazı rivayetlerde Peygamberimizin Ömer’in İslam’a girmesi için dua ettiği belirtilir: “Allah’ım! İslam’ı Ömer b. Hattâb veya Ebû Cehil b. Hişâm ile güçlendir.” Bu rivayet Tirmizî’de geçer ve hadis âlimlerince çeşitli ravi zincirleriyle değerlendirilmiştir.

Dârülerkam’a Gidiş ve Kelime-i Şehadet

Ömer, kılıcı belindeyken Safâ yakınlarındaki Dârülerkam‘ın kapısına geldi. Sahabîler kapıda onu görünce korktu; Hamza “Hayır ise karşılarız, şer ise kendi kılıcıyla başını keseriz” dedi. Peygamberimiz Ömer’i içeri aldı, yakasından tutup “Ey Hattâb’ın oğlu! Allah’ın üzerine bir belâ indirmedikçe vazgeçmeyecek misin?” dedi. Ömer “Allah’tan başka ilah olmadığına, senin O’nun kulu ve resulü olduğuna şahitlik ederim” diyerek Müslüman oldu. Evdekiler öyle yüksek sesle tekbir getirdi ki Mekke’de duyuldu.

Müslümanlara Etkisi

Abdullah b. Mes’ûd’un ifadesine göre “Ömer’in İslam’a girişi bir fetih, hicreti bir yardım, hilafeti bir rahmet oldu. Biz Kâbe’de namaz kılamazdık; Ömer Müslüman olunca onlarla savaştı, biz de Kâbe’de namaz kıldık.” Bu söz Buhârî’de (Menâkıb, Ömer’in İslam’a girişi) geçer. Ömer, Müslüman olduğunu ilk önce Ebû Cehil’e ve Kureyş’in ileri gelenlerine duyurmak istedi; Cemîl b. Ma’mer adlı kişiye söyledi ve haber hızla yayıldı. Ömer’i korumak isteyen bir kabile üyesi çıkınca “Ben kimsenin korumasını istemem” diyerek açıkça Müslümanlığını yaşadı. Böylece Müslümanlar daha açık ibadete başladı; Hz. Hamza’nın Müslüman oluşu da aynı dönemin gelişmelerindendir (bkz. Hz. Hamza’nın Müslüman Oluşu).

Ömer’in Müslüman Oluşunun Mekke’deki Siyasi Etkisi

Kaynaklar, Ömer’in Müslüman oluşundan sonra Müslümanların Kâbe’de toplu namaz kılmaya başladığını belirtir. Ömer ile Hamza’nın safında olması, Kureyş’in Müslümanlara karşı saldırgan tutumunu bir ölçüde sınırladı. Müşrikler bu gelişme üzerine Peygamberimizle uzlaşma yolları aramaya, teklif ve pazarlıklara yöneldi; bu teklifler Kureyş’in Teklifleri ve İtirazları yazısında anlatılır. Daha sonra Kureyş’in boykot kararı alması da bu güç dengesinin değişmesiyle ilgilidir; bkz. Boykot Yılları.

Ömer’in Medine’ye hicreti ise gizli değil, açık biçimde gerçekleşti. Ali b. Ebî Tâlib’in aktardığına göre Ömer kılıcını kuşanıp Kâbe’yi tavaf etti, namaz kıldı ve “Kim anasını evlatsız bırakmak, çocuklarını yetim, karısını dul bırakmak istiyorsa şu vadinin arkasında beni karşılasın” dedi. Bu rivayet İslam kaynaklarında yaygın olmakla birlikte, sened bakımından zayıf kabul edilmiştir. Daha sağlam rivayetlerde Ömer’in diğer Müslümanlarla birlikte ve gizli hicret ettiği, Ayyaş b. Ebî Rebîa ve Hişâm b. Âs’ın hicret sözleşmesi yaptığı anlatılır. Sahih rivayetler bu nedenle dikkatle ayırt edilmelidir.

Sonraki Hayatı

Ömer, Medine’ye hicretini açıkça yaptı. Bedir dahil bütün gazvelerde bulundu. Ebû Bekir’den sonra ikinci halife oldu (634-644). Bu dönemde İslam devleti Suriye, Irak, Mısır ve İran’a yayıldı. Hicri 23’te (644) Ebû Lü’lüe tarafından hançerlenerek şehit edildi. Mekke dönemindeki zorlukların yaşandığı işkence yılları ile Ömer’in Müslüman oluşu, İslam’ın Mekke dönemindeki en önemli dönüm noktalarından biri kabul edilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Hz. Ömer hangi yılda Müslüman oldu?

Peygamberliğin altıncı yılında (yaklaşık 616) Müslüman olduğu rivayet edilir. Bazı kaynaklar bunu beşinci yılın sonuna ya da yedinci yıla koyar.

Hz. Ömer’in Müslüman olmasında hangi sure etkili oldu?

Rivayetlerin çoğunda Tâhâ suresinin ilk ayetleri etkili olmuştur.

Hz. Ömer’e neden ‘Fârûk’ dendi?

Hak ile batılı birbirinden ayırması sebebiyle Fârûk lakabı verilmiştir; bu lakabın kimin tarafından verildiği konusunda farklı rivayetler vardır.

Hz. Ömer’in Müslüman olması Müslümanlara ne kazandırdı?

Müslümanlar daha açık ibadet etmeye başladı; İbn Mes’ûd’a göre Ömer’in Müslüman olmasıyla İslam güç kazandı ve Kâbe’de açıkça namaz kılınabildi.

Editör: (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: İbn Hişâm, es-Sîre en-Nebeviyye; İbn Sa'd, et-Tabakātü'l-Kübrâ; Buhârî, Menâkıbü'l-Ensâr; Tirmizî, Menâkıb

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →
YAPAY ZEKÂYA BU SAYFAYI SOR1 görüntülenme · 7 dk okuma

Sorunuz seçtiğiniz yapay zekâ hizmetinde yeni sekmede açılır; dini hükümler için Diyanet'e danışınız.

Bu içerik faydalı oldu mu?

Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.

Bu içerik nasıl hazırlandı? →

Kaynakça

  1. İbn Hişâm, es-Sîre en-Nebeviyye
  2. İbn Sa'd, et-Tabakātü'l-Kübrâ
  3. Buhârî, Menâkıbü'l-Ensâr
  4. Tirmizî, Menâkıb

Genel kaynaklarımız için Kaynakça sayfasına bakınız. Fetva için: Diyanet İşleri Başkanlığı, Alo 190.