Hz. Hamza’nın Müslüman Oluşu ve Ebû Cehil Olayı

Hz. Hamza b. Abdülmuttalib, Peygamberimizin amcası ve süt kardeşidir. Ebû Cehil’in Safâ’da Peygamberimize hakaret ettiğini öğrenince yayıyla onun başına vurmuş, ardından İslam’a girdiğini açıklamıştır. Bu olay Mekke’deki güç dengesini Müslümanlar lehine değiştirmiştir.

Hamza Kimdir?

Hamza, Abdülmuttalib’in oğlu, Peygamberimizin amcasıdır. Yaşça Peygamberimizden iki-dört yaş büyüktü; çocukluklarında birlikte büyüdüler. Süveybe’den süt emdikleri için aynı zamanda süt kardeşiydiler. Av ve avcılık ile uğraşır, güçlü, cesur biri olarak bilinirdi. Mekke’de Kâbe’yi tavaf etmeden eve girmezdi. Ebû Cehil ve Kureyş’in bazı ileri gelenlerinin onun karşısında çekingen davrandığı anlatılır.

Ebû Cehil’in Hakareti

İbn İshak’ın aktardığına göre Ebû Cehil bir gün Safâ Tepesi yakınında Peygamberimizi gördü; ona hakaret etti ve dinini kötüledi. Peygamberimiz bir şey söylemedi. Olayı, Abdullah b. Cüd’ân’ın cariyesi evinden gördü. Hamza av dönüşü Kâbe’ye geldiğinde cariye durumu anlattı: “Ey Ebû Umâre, biraz önce yeğenine Ebû Cehil’in ne yaptığını görseydin!” Hamza öfkelendi, doğrudan Kâbe’ye gitti ve Ebû Cehil’i Kureyş meclisinde buldu. Elindeki yayı Ebû Cehil’in başına vurdu ve başını yardı. Sonra “Sen ona hakaret mi ediyorsun? Ben de onun dinindeyim, onun dediğini söylüyorum! Gücün yetiyorsa bana karşılık ver” dedi. Mahzûm kabilesinden bazıları kalkıp Hamza’ya karşılık vermek istedi; Ebû Cehil “Ebû Umâre’yi bırakın, ben yeğenine gerçekten kötü şeyler söyledim” diyerek durumu yatıştırdı. Bu olay, Peygamberimizi alay edenler başlıklı yazıda anlatılan hakaret ve alayların bir örneğidir.

Hamza’nın İslam’a Gönülden Girişi

Rivayete göre Hamza ilk anda kabile hamiyeti ve akrabalık duygusu ile hareket etti. Ancak eve gidip düşündü ve “Atalarımın dinini bırakıp yeni bir dini mi seçeceğim?” diye kaygıya düştü. Sabaha kadar Allah’a yalvarıp doğruyu göstermesini istedi. Sabah Peygamberimizin yanına gitti ve kalbini İslam’a açtı; Peygamberimiz ona Müslümanlığı öğretti. Bu kısım, İbn İshak’ın verdiği ayrıntı bakımından zayıf sayılan bir rivayettir; ancak Hamza’nın bu dönemde Müslüman olduğu konusunda kaynaklar birleşir.

Hamza’nın Müslüman oluş tarihi hakkında kaynaklarda iki farklı görüş vardır: peygamberliğin ikinci yılı ve altıncı yılı. Çoğu siyer yazarı altıncı yıl görüşünü benimser; bu görüşe göre Hamza’nın İslam’a girmesi, Hz. Ömer’in Müslüman oluşundan birkaç gün öncesine denk gelir.

Mekke’de Müslümanlara Etkisi

Hamza’nın İslam’a girişi, Müslümanları ciddi şekilde güçlendirdi. Müşrikler, Peygamberimizin artık güçlü bir koruyucusu olduğunu anlayınca ona karşı tutumlarını bir ölçüde yumuşattı. Bu dönemde Kureyş, pazarlık yoluna yöneldi ve Peygamberimize çeşitli teklifler sundu; ayrıntılar Kureyş’in Teklifleri ve İtirazları yazısında bulunur. Ancak Müslümanlara yönelik işkence tümüyle sona ermedi; özellikle kabile koruması bulunmayanlar baskı altında kalmaya devam etti (bkz. Mekke’de İşkence Gören Müslümanlar).

Hamza’nın Sonraki Yılları

Hamza Mekke’de boykot yıllarını Müslümanlarla birlikte yaşadı, Medine’ye hicret etti. Hicretten sonra Peygamberimizin ilk askerî birliğine (Seriyyetü Hamza) komuta ettiği rivayet edilir. Bedir Savaşı’nda büyük kahramanlık gösterdi; Esedullah lakabı bu savaşta tanındı. Uhud Savaşı’nda (Hicri 3) Habeşli köle Vahşî b. Harb tarafından şehit edildi. Hind bint Utbe’nin onun cesedine saldırdığı rivayeti meşhurdur. Peygamberimiz onun cesedini görünce çok müteessir oldu; Hamza’ya “Seyyidü’ş-şühedâ” (şehitlerin efendisi) denir. Hind ve Vahşî sonraki yıllarda Müslüman oldu.

Hamza’nın Şehadeti ve Uhud’daki Yeri

Uhud Savaşı’nda Hamza’yı şehit eden Vahşî b. Harb, Cübeyr b. Mut’im’in azatlı kölesiydi. Efendisi ona, amcası Tuayme b. Adî’nin Bedir’de öldürülmesine karşılık Hamza’yı öldürürse hürriyetine kavuşacağını söylemişti. Vahşî, Buhârî’de geçen rivayetinde, Habeşlilerin kullandığı bir mızrakla Hamza’yı gizlice vurduğunu anlatır (Buhârî, Meğâzî). Vahşî sonradan Müslüman oldu; Peygamberimiz ona “Yüzünü benden gizle” dedi ve Vahşî o günden sonra Peygamberimizin karşısına çıkmamaya çalıştı. Bu hadise, tövbenin şirk ve katil gibi ağır suçların ardından da kabul edilebildiğini gösteren örnek olarak anılır (Furkân 25/68-70).

Peygamberimiz, Hamza’nın bedenine yapılan saygısızlığı görünce çok müteessir oldu. Hamza, yeğeni Abdullah b. Cahş ile aynı kabre defnedildi. Medine’deki Uhud Şehitliği’ni ziyaret eden Müslümanlar, bugün de bu şehitleri dua ile anar. Hamza’nın hayatı, ayrıca Peygamberimizin ilk Müslümanlar arasında yer alan aile fertlerinin sahip olduğu özel konumu da hatırlatır.

Hamza’nın Hatırası

Medine’deki Uhud Şehitliği’nde Hamza ve diğer şehitlerin kabirleri bulunur. Ziyaret edenlerin adabına uygun şekilde dua etmesi tavsiye edilir. Hamza’nın hayatı, yakınlığın ötesinde imanla desteklenen bir bağlılığın örneği olarak anılır. Peygamberimiz Hamza’dan “Allah’ın ve Resûlünün aslanı” diye bahsetmiştir. Daha sonraki dönemlerde Hamza adı hem İslam âleminde hem de Türk kültüründe çok sevilmiş ve çocuklara verilmiştir; Hamza’nın şehadetini anlatan “Hamzanâme” gibi halk hikâyeleri de ayrıca dikkat çeker, ancak bu eserler tarihî kaynak niteliği taşımaz, çoğunlukla kurgusal anlatılardır.

Sıkça Sorulan Sorular

Hz. Hamza ne zaman Müslüman oldu?

Peygamberliğin altıncı yılında olduğu rivayet edilir; Hz. Ömer’in Müslüman oluşundan birkaç gün önce gerçekleştiği anlatılır. Bazı kaynaklar ikinci yıl gibi daha erken tarihler verir.

Hz. Hamza’nın lakabı nedir?

Esedullah (Allah’ın aslanı) ve Esedü Resûlillah lakaplarıyla anılır; Uhud’da şehit olduktan sonra Seyyidü’ş-şühedâ unvanıyla da bilinir.

Hamza ile Peygamberimiz akraba mıydı?

Evet, Hamza Peygamberimizin amcasıdır; aynı zamanda süt kardeşi olduğu da rivayet edilir (Süveybe’den süt emmişlerdir).

Hamza ilk anda gerçekten inanarak mı Müslüman oldu?

Rivayete göre önce kabile hamiyetiyle hareket etti; sonra düşünüp kalbini Allah’a çevirmesi için dua etti. Peygamberimizin dua ettiği ve Hamza’nın tevhide gönülden yöneldiği anlatılır.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 7 Ağustos 2026 · Kaynaklar: İbn Hişâm, es-Sîre en-Nebeviyye; İbn Sa'd, et-Tabakātü'l-Kübrâ; Hâkim, el-Müstedrek; TDV İslâm Ansiklopedisi, "Hamza b. Abdülmuttalib" md.

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

• İman nedir, kısaca nasıl tanımlanır?
• İmanın şartları kaçtır ve nelerdir?
• Âmentü duası nedir, ezberlemek şart mıdır?
• İman ile İslam arasında fark var mıdır?
• Kelime-i şehâdet nedir, söyleyen Müslüman olur mu?

Bu içerik nasıl hazırlandı? →